Sudan đang ở trong cuộc khủng hoảng nạn đói tồi tệ nhất trên thế giới, các nữ hộ sinh ở Sudan gặp phải các thách thức không gì có thể so sánh được, đó là phải cung cấp dịch vụ chăm sóc an toàn và chất lượng cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.
Ở Sudan, cứ hai phút lại có năm em bé được sinh ra, ngay trong một cuộc xung đột mà ở đó, hầu hết các bệnh viện đang hoạt động đều bị phá hủy một phần hoặc gần như toàn bộ.
Năm nay, dự kiến sẽ có 1,3 triệu trẻ sơ sinh được sinh ra ở Sudan, so với tỷ lệ trung bình hàng năm ở Úc là 300.000 trẻ sơ sinh.
Người đứng đầu nhân viên của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc tại Úc Alice Hall cho biết các cơ sở chăm sóc sức khỏe ở Sudan đang chịu áp lực nặng nề.
"Khi chúng ta nghĩ về các loại cơ sở vật chất mà các bà mẹ mang thai cần có để sinh con, thì tại Sudan chỉ có thể nghĩ đến những điều kiện rất căn bản, họ có thể không có điện hoặc nước. Nghĩa là các nữ hộ sinh không thể cung cấp một môi trường sạch sẽ và an toàn cho trẻ sơ sinh và sản phụ. Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ lây nhiễm. Các nữ hộ sinh nói với chúng tôi rằng họ đang chứng kiến số lượng các bà mẹ đến sinh con tại các trung tâm y tế đang hoạt động ở đó tăng lên gấp đôi. Áp lực rất lớn với không gian hạn chế, và không có đủ người để có thể làm những công việc cần làm. Mức độ căng thẳng và áp lực đối với các nữ hộ sinh là rất lớn, và chúng tôi biết rằng điều đó đang khiến tính mạng của các bà mẹ và trẻ sơ sinh gặp nguy hiểm."
Cuộc xung đột ở Sudan, hiện nay đã bước sang năm thứ hai, phá hủy hầu hết các cơ sở y tế.
Ngày 10/6, UNICEF đã nhận được báo cáo rằng ít nhất sáu trẻ em đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công nhắm vào bệnh viện cuối cùng còn sót lại, và có khả năng làm phẫu thuật, ở thành phố El Fasher.
Bà Alice Hall nói rằng ngay cả trước cuộc xung đột gần đây nhất, hệ thống chăm sóc sức khỏe ở Sudan đã rất yếu kém.
"Trong 14 tháng vừa qua, chúng tôi thực sự đã chứng kiến sự suy giảm của hệ thống y tế, và khả năng cung cấp dịch vụ chăm sóc của hệ thống này. Ước tính khoảng 70% cơ sở y tế không còn khả năng hoạt động. Và đó là bởi vì cơ sở hạ tầng bị hư hỏng, nhân viên phải di chuyển đi nơi khác để tìm nơi an toàn, nhưng cũng là do bệnh viện không thể tiếp cận các nguồn cung cấp cơ bản để có thể chăm sóc.”
Trong khi cuộc xung đột lan rộng tác động đến mọi khía cạnh của cuộc sống, thì phụ nữ và sản phụ thường là những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Ngoài những mối nguy hiểm do tình trạng suy dinh dưỡng gây ra, trẻ em, phụ nữ có thai và đang cho con bú bị suy dinh dưỡng còn phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng và tỉ lệ tử vong cao.
Những người bị suy dinh dưỡng mà còn bị đói, khiến cơ thể suy yếu khả năng phòng vệ và hứng chịu hàng loạt bệnh tật.
"Chúng tôi thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng cao ở phụ nữ mang thai, khiến cuộc sống của họ gặp nguy hiểm và cả tính mạng của con họ cũng nguy hiểm. Nhân viên y tế cũng phải giải quyết vấn đề này, khi họ chứng kiến những đứa trẻ bị suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng đến khám và cần điều trị. Nhiều nhân viên y tế có thể vẫn cần được đào tạo về cách xác định tình trạng suy dinh dưỡng, và cách cung cấp phương pháp điều trị phù hợp, ngoài ra họ còn bị hạn chế tiếp cận các nguồn cung cấp mà họ cần để chăm sóc trẻ em.”
Giáo sư Quan hệ Quốc tế tại Đại học Quốc gia Úc Bina D'Costa cho biết những rủi ro đối với trẻ em có thể kéo dài qua nhiều thế hệ.
"Trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương nhất, và nhiều khi các em không được bảo vệ, nên có nguy cơ bị bóc lột, lạm dụng tình dục, buôn người và tất cả các loại vấn đề gây ra nhiều loại tổn hại khác nhau. Xét về cả việc các em còn nhỏ và gặp tình trạng suy dinh dưỡng, chúng tôi biết rằng nó không thực sự kết thúc, và không có cách nào để phục hồi. Đó là tình trạng suốt đời, suy dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến trẻ nhỏ khi chúng trưởng thành, nó còn có thể tạo ra chấn thương giữa các thế hệ.”
Bà nói rằng sự kỳ thị gắn liền với bạo lực tình dục thường khiến mọi người càng khó giải quyết vấn đề hơn.
"Mang thai sau khi bị lạm dụng và bạo hành tình dục, do đó, cũng có sự kỳ thị nghiêm trọng, sự im lặng cũng khiến gặp khó khăn trong việc hỗ trợ trong những trường hợp này. Chúng tôi biết rằng nguy cơ buôn bán trẻ em và bắt cóc trẻ em trong các trường hợp này đã gia tăng."
Công tố viên Tòa án Hình sự Quốc tế Karim Khan cho biết văn phòng của ông lo ngại trước các bằng chứng về việc mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào dân thường.
"Bằng chứng mà văn phòng của tôi thu thập được cho đến nay dường như cho thấy những cáo buộc đáng tin cậy, lặp đi lặp lại, đó là sự mở rộng liên tục các cuộc tấn công chống lại dân thường, đặc biệt là các cuộc tấn công trực tiếp vào các trại tị nạn, cho thấy việc sử dụng rộng rãi và phổ biến các hình thức hãm hiếp và cưỡng hiếp, và các hình thức bạo hành tình dục khác, đi kèm theo các vụ pháo kích vào các khu vực dân sự, cướp bóc tài sản và tấn công các bệnh viện. Tôi đặc biệt lo ngại về bản chất mang động cơ sắc tộc của những cuộc tấn công này nhằm vào người Masalit và các cộng đồng khác."
Khi xung đột tiếp diễn sang năm thứ hai, nhiều nhân viên y tế đã phải di tản hoặc bị thương khi các cuộc tấn công vào bệnh viện tiếp tục diễn ra.
Bạo lực tình dục gia tăng, và suy dinh dưỡng cấp, khiến việc mang thai không chỉ trở nên đau đớn và thách thức hơn đối với các bà mẹ, mà còn đòi hỏi những kỹ năng và đào tạo đặc biệt cho nhân viên y tế.
Alice Hall cho biết khả năng cung cấp chương trình đào tạo và hỗ trợ đó thậm chí còn khó khăn hơn khi không đủ người.
"Nhiều nhân viên y tế đã phải di tản, giống như phần còn lại của Sudan, vì vậy chúng tôi đang thấy, khoảng cách lớn về đội ngũ y tế, có thể cung cấp dịch vụ, và đó là một môi trường thay đổi, giống như bất kỳ cuộc xung đột nào, mọi thứ đều đang thay đổi. Và khi chúng ta thấy các trung tâm y tế bị hư hỏng do giao tranh, điều đó cũng có nghĩa là các nhân viên y tế không có nơi nào an toàn để hoạt động."
UNICEF đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vật tư và đào tạo thiết yếu cho các nữ hộ sinh ở Sudan.
Một trong những thứ được UNICEF cung cấp là các bộ dụng cụ sản khoa và sơ sinh được thiết kế để hỗ trợ các nhân viên đỡ đẻ an toàn.
Alice Hall cho biết các nữ hộ sinh cũng được đào tạo để giải quyết các vấn đề y tế phức tạp khi không có công nghệ cao.
"Thế nhưng chúng tôi cũng đang dạy các nhân viên y tế một số mẹo thực sự đơn giản và hiệu quả cao có thể giúp giữ an toàn cho trẻ sơ sinh, ngay cả khi không có giải pháp công nghệ cao. Nếu không có đủ điện để vận hành các công cụ trong lồng ấp, như biện pháp chăm sóc kangaroo, tức là chăm sóc da tiếp xúc qua da, giữa cha hoặc mẹ và trẻ sơ sinh, nó thực sự hiệu quả, trong việc giữ ấm cho trẻ và giúp chúng không bị nhiễm trùng. Vì vậy, một số kỹ năng đó thực sự có thể giúp trẻ sơ sinh sống sót, ngay cả khi không có đồ dùng hoặc thiết bị, mà chúng ta có thể mong đợi sẽ có ở một bệnh viện ở Úc."
Amira Khameis là một trong những nữ hộ sinh được UNICEF hỗ trợ cung cấp thiết bị và vật dụng quan trọng.
"Tôi làm hộ sinh được gần 24 năm. Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã mơ ước trở thành một bà đỡ. Hàng xóm của chúng tôi, Maqbool, là một người phụ nữ tốt bụng, luôn làm nghề hộ sinh. Bất cứ khi nào cô ấy có việc phải làm, tôi sẽ bí mật theo dõi cô ấy, chỉ để có thể theo dõi cô ấy làm việc. Ở đây tôi không có bất kỳ thiết bị hay dụng cụ y tế nào. Nếu bà bầu bị chảy máu, hoặc nếu có bất kỳ biến chứng nào về sức khỏe thì tôi không có thiết bị cần thiết để giải quyết."
Cô nói rằng bất chấp hoàn cảnh, cô rất biết ơn khi được làm công việc quan trọng này.
"Tôi cảm thấy nhẹ nhõm khi có thể cứu được hai mạng sống, và tôi cảm ơn Chúa vì đã cho tôi cơ hội làm việc trong một nghề mà tôi có thể cứu sống con người."
