Tháng 8 năm 2026 vừa qua, được xem là một trong những tháng nóng nhất từng được ghi nhận trên thế giới, đẩy nhiệt độ toàn cầu trở lại mức cao hơn 1,5 độ C, so với thời kỳ trước cuộc cách mạng kỹ nghệ. Tại Ý, các nhà chuyên khảo về băng hà cho hay, tình trạng nắng nóng đang làm cho các khối băng trên dãy Alpes, tan chảy với tốc độ ngày càng nhanh.
Một sông băng ở vùng Lombardia, đã mất đi 31 mét chiều dài chỉ trong năm nay. Một số công tác quan trắc cũng bị chậm trễ, vì mùa băng tan hiện vẫn còn tiếp diễn.
Tại vùng Alpes thuộc Lombardy của nước Ý, những tác động của biến đổi khí hậu đang hiện rõ một cách đáng báo động.
Sông băng Dosdè, đang thu hẹp với tốc độ rất nhanh.
Bề mặt sông băng hiện không còn lớp tuyết tồn dư từ mùa đông trước, khiến lớp băng phía dưới bị phơi lộ hoàn toàn, trong những tuần cuối cùng của mùa tan băng.
Đối với một sông băng, lượng tuyết còn sót lại sau mùa đông, chính là nguồn vật liệu để hình thành lớp băng mới trong tương lai.
Ông Andrea Toffaletti, Phó Chủ tịch Cơ quan Nghiên cứu Băng hà Lombardy, cho biết khi lớp tuyết ấy biến mất, sông băng sẽ mất đi tấm màn che chở và nguồn bổ sung tự nhiên, vốn có sau mỗi mùa đông.
“So với những năm trước, chúng tôi có thể xác nhận rằng sông băng đã suy giảm rất mạnh. Trên toàn bộ bề mặt, hiện không còn tuyết tồn lưu từ mùa trước. Điều đó cho thấy, sông băng đang ở trong tình trạng suy thoái. Đồng thời nó cũng mất đi nguồn tích lũy cần thiết, tức phần tuyết lẽ ra phải tồn tại để hình thành băng mới, nhưng nay đã hoàn toàn cạn kiệt”, Andrea Toffaletti.
Ông Toffaletti đã theo dõi và đo đạc các sông bang, trong nhiều năm qua.
Ngày 5 tháng 9 vừa qua, ông đến khảo sát sông băng Dosdè trên dãy Alpes của Ý và ghi nhận rằng, khối băng này đã rút lui thêm 31 mét, chỉ riêng trong năm nay.
Nhóm nghiên cứu hiện vẫn đang thu thập và phân tích dữ kiện, nhưng theo ông, đây có thể là năm tồi tệ nhất, kể từ năm 2022.
“Về phương diện khí hậu, chúng tôi có thể khẳng định đây là một trong những mùa hè nóng nhất, không chỉ kể từ thập niên 1950 đến nay, mà có lẽ còn là một trong những mùa nóng nhất, kể từ khi các cuộc đo đạc khí tượng được thực hiện. Nhiệt độ trung bình cao hơn khoảng 3 độ, thậm chí hơn 3 độ C, so với mức trung bình của 150 năm qua”, Andrea Toffaletti.
Theo chương trình quan sát địa cầu Copernicus của Liên hiệp Âu Châu, tháng Tám năm 2026 là tháng Tám nóng nhất từng được ghi nhận.
Tây Âu cũng trải qua mùa hè nóng nhất trong hồ sơ khí tượng, vượt qua kỷ lục năm 2003, sau các đợt nắng nóng kéo dài và gay gắt khởi phát từ tháng Năm.
Nhiệt độ mặt biển cũng đạt mức kỷ lục, tại nhiều vùng duyên hải Đại Tây Dương và phía tây Địa Trung Hải quanh Âu châu, phản ánh tình trạng sóng nhiệt biển, ở cấp độ mạnh hoặc rất mạnh.
Một tổ chức mang tên ‘Glaciers Caravan’ hiện đang tập hợp số liệu, từ nhiều sông băng trên khắp dãy Alpes.
Phát ngôn viên Walter Maggi cho biết, các nhà khoa học đã ghi nhận những thay đổi có tính cách căn bản.
“Sông băng Forni là một trong những sông băng lớn nhất của nước Ý. Thế nhưng khi đến tận nơi khảo sát cùng đoàn Glaciers Caravan, chúng tôi thấy nó đã rút lui đáng kể. Cho đến vài năm trước đây, đó vẫn là một sông băng thống nhất, với ba nhánh hợp lại thành một khối. Ngày nay, những gì còn lại là ba sông băng hoàn toàn tách biệt, vì lớp băng đã co rút lên các độ cao lớn hơn. Các lưu vực tích tụ bang, giờ đây không còn nối liền với nhau. Đây là một tình trạng đặc biệt nghiêm trọng, nhưng cũng là hiện tượng đang xuất hiện tại rất nhiều sông băng khác, trên dãy Alpes”, Walter Maggi .
Một trường hợp khác, được ghi nhận tại sông băng Miage ở lãnh thổ Pháp.
Bà Vanda Bonardo, Chủ tịch tổ chức CIPRA, một ủy hội quốc tế chuyên bảo vệ vùng Alpes, cho biết tốc độ tan rút tại đây cũng đang gia tăng nhanh chóng.
“Miage là một sông băng, vốn ít chịu tác động của biến đổi khí hậu hơn, vì bề mặt được phủ bởi lớp đất đá vụn. Chúng tôi khảo sát nơi này vào năm 2020, rồi trở lại vào năm 2026 và nhận thấy sông băng đã lùi thêm 15 thước, tương đương chiều cao của một tòa nhà 5 tầng. Trước đây nó cũng từng thu hẹp, nhưng từ năm 1980 đến năm 2020 chỉ mất 15 thước trong suốt 40 năm. Trong khi đó từ năm 2020 đến nay, chỉ trong 6 năm nó lại mất thêm 15 thước nữa. Điều đó cho thấy, tốc độ biến đổi đang gia tăng một cách hết sức đáng kinh ngạc, thể hiện rõ qua sự suy giảm độ dày của khối bang”, Vanda Bonardo.
Được biết đợt quan trắc kế tiếp, được dự liệu vào tháng Mười tới.
Khi ấy, các nhà nghiên cứu hy vọng, sẽ xác định được chính xác lượng băng đã mất đi trong mùa hè nóng nhất của nước Ý kể từ năm 1950, đồng thời đánh giá đầy đủ hơn, mức độ ảnh hưởng của tình trạng khí hậu ấm lên, đối với các sông băng trên dãy Alpes.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
