Hơn 100.000 báo cáo lạm dụng tình dục trẻ em trên mạng: AFP kêu gọi cha mẹ trò chuyện với con

Khi một đứa trẻ sử dụng điện thoại hay máy tính, chỉ trong vài phút, có thể trở thành mục tiêu của những kẻ tìm cách dụ dỗ hoặc lạm dụng trẻ em trên mạng.

Đó là lý do Trung tâm Chống nạn Lạm dụng Trẻ em tại Úc (ACCCE) thuộc AFP vừa cập nhật chương trình giáo dục an toàn trực tuyến ThinkUKnow, trong bối cảnh số báo cáo về bóc lột tình dục trẻ em trên mạng tại Úc lần đầu tiên vượt mốc 100.000 trong một năm.

Theo AFP, trong năm tài chính 2025–26, ACCCE nhận 100.194 báo cáo liên quan đến bóc lột tình dục trẻ em trên mạng, tương đương trung bình khoảng 275 báo cáo mỗi ngày.

Con số này tăng khoảng 21% so với 82.764 báo cáo của năm trước.

Tuy nhiên, AFP nhấn mạnh rằng số báo cáo tăng không đồng nghĩa với số vụ phạm tội cũng tăng tương ứng.

Kristy Thomson, thuộc nhóm Online Child Safety của ACCCE, cho biết việc giáo dục và nâng cao nhận thức trong cộng đồng cũng khiến nhiều người biết cách nhận diện nguy cơ và chủ động báo cáo hơn.

"Việc giáo dục và nâng cao nhận thức ngày càng tốt hơn đã thúc đẩy việc báo cáo các vụ việc bóc lột tình dục trẻ em trên mạng một cách tích cực hơn" bà Kristy nói, đồng thời cảnh báo những hành vi này có thể gây tổn thương nghiêm trọng và lâu dài cho trẻ em.

“Tuy nhiên, dù chỉ một báo cáo được gửi đến cũng đã là quá nhiều, vì mỗi vụ việc đều đại diện cho những tổn thương khủng khiếp mà nạn nhân phải gánh chịu từ những kẻ phạm tội – những kẻ không hề mảy may hối hận về những tổn hại mà chúng gây ra."

‘Nếu con đủ lớn để lên mạng, con cũng đủ lớn để được trò chuyện’

Theo Kristy Thomson, điều quan trọng nhất không phải là khiến trẻ sợ internet, mà là giúp trẻ biết cách tự bảo vệ mình và biết tìm đến người lớn khi có vấn đề.

Bà nói cha mẹ nên bắt đầu những cuộc trò chuyện cởi mở với con từ sớm.

"Chúng tôi thường được hỏi về độ tuổi thích hợp để trò chuyện với trẻ em về an toàn trực tuyến; câu trả lời là nếu trẻ đã đủ lớn để sử dụng mạng, thì trẻ cũng đã đủ lớn để có cuộc trò chuyện về vấn đề này."

"Điều đó bao gồm việc trao đổi với trẻ về những hành vi ứng xử đúng mực cũng như các biện pháp giúp trẻ tự bảo vệ mình khi trực tuyến."

Theo bà, cha mẹ có thể nói với con về những hành vi nào là phù hợp, những dấu hiệu nào cần cảnh giác và trẻ có thể làm gì để tự bảo vệ mình.

Điều quan trọng không kém là để trẻ biết rằng nếu có chuyện xảy ra, cha mẹ sẽ lắng nghe và hỗ trợ, thay vì phán xét hay trách mắng.

"Đồng thời, cần bảo đảm trẻ hiểu rằng nếu gặp rắc rối, trẻ có thể tìm đến bạn và nhận được sự hỗ trợ mà không bị phán xét, cho dù đó là việc trình báo với cảnh sát hay liên lạc với các nền tảng để yêu cầu gỡ bỏ những nội dung không phù hợp."

Không phải cứ cấm trẻ lên mạng là giải pháp

Đây cũng là điều một số phụ huynh người Việt đang phải cân nhắc trong cuộc sống hàng ngày.

Một phụ huynh ở Melbourne cho biết trong thời đại công nghệ, việc cấm hoàn toàn con sử dụng mạng xã hội, trò chơi hoặc các thiết bị điện tử là điều khó thực hiện.

“Mình không thể nào mà cấm con hoàn toàn. Thay vào đó, gia đình cố gắng phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập, vui chơi trên mạng và các hoạt động bên ngoài như đạp xe, thể thao hoặc những sinh hoạt khác."

Theo phụ huynh này, trẻ vẫn có thể sử dụng công nghệ nhưng cần có sự giám sát và hướng dẫn của người lớn.

Một phụ huynh khác cho biết gia đình chị cố gắng giảm thời gian con sử dụng điện thoại bằng cách "tăng các hoạt động ngoài trời, chơi thể thao, trò chuyện với con và cùng con tham gia những sinh hoạt gia đình."

Cách tiếp cận này cũng phù hợp với lời khuyên của AFP: cha mẹ không nên xem internet đơn thuần là một mối nguy cần tránh bằng mọi giá.

"Chúng tôi không muốn các bậc phụ huynh và người chăm sóc cảm thấy lo sợ khi con em mình sử dụng mạng internet, bởi lẽ thế giới trực tuyến mang lại vô vàn điều tuyệt vời để các em trải nghiệm, khám phá và học hỏi." - Kristy Thomson nói.

"Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận thực tế về những rủi ro tiềm ẩn, tương tự như cách chúng ta nhìn nhận các nguy cơ trong đời thực."

Theo bà, internet mang lại nhiều lợi ích cho trẻ em và thanh thiếu niên, nhưng cha mẹ cần có một hiểu biết thực tế về những rủi ro có thể xảy ra.

“Chỉ trong khoảng thời gian một phụ huynh hoặc người chăm sóc pha một tách cà phê, một người trẻ đang ngồi trong phòng ngủ cũng có thể trở thành mục tiêu của hành vi bóc lột, lạm dụng.”

Vì vậy, theo bà, phòng ngừa và giáo dục là yếu tố rất quan trọng.

“Việc phòng ngừa đóng vai trò then chốt; đòi hỏi chúng ta vừa phải hướng dẫn trẻ em và thanh thiếu niên cách tham gia môi trường trực tuyến một cách an toàn, vừa phải tự trang bị kiến thức về vai trò và trách nhiệm của chính mình. Đây không phải là vấn đề có thể giải quyết triệt để chỉ bằng các biện pháp kiểm soát hay thực thi pháp luật."

Theo Kristy Thomson, trẻ có thể bị dụ dỗ gửi hình ảnh hoặc thông tin riêng tư trong một khoảng thời gian rất ngắn.

Công nghệ mới, bao gồm AI, cũng khiến các nguy cơ này tiếp tục thay đổi.

Cha mẹ có thể làm gì ngay hôm nay?

Bên cạnh việc trò chuyện thường xuyên với con, Kristy Thomson khuyên cha mẹ kiểm tra những tính năng trên các ứng dụng, trò chơi và nền tảng mà con đang sử dụng.

1. Kiểm tra chức năng nhắn tin trực tiếp

Hãy xem ứng dụng hoặc trò chơi con đang sử dụng có cho phép người lạ liên hệ trực tiếp hay không.

Nếu có, cha mẹ nên kiểm tra cài đặt quyền riêng tư và giới hạn những ai có thể liên lạc với trẻ.

2. Dạy con cách chặn và báo cáo

Trẻ nên biết cách block và report một tài khoản hoặc nội dung khiến các em cảm thấy không an toàn.

Cha mẹ cũng nên biết những chức năng này hoạt động như thế nào để có thể hướng dẫn con khi cần.

3. Lưu ý chức năng trò chuyện bằng giọng nói

Với các trò chơi trực tuyến có voice chat, cha mẹ có thể cân nhắc tắt chức năng này nếu không cần thiết.

Nếu vẫn sử dụng, phụ huynh có thể bật loa để biết con đang trò chuyện với ai và nội dung cuộc trò chuyện là gì.

4. Không để tên tài khoản tiết lộ thông tin cá nhân

Tên người dùng hoặc nickname của trẻ không nên tiết lộ những thông tin có thể giúp người khác xác định danh tính, trường học hoặc nơi ở của trẻ.

5. Kiểm tra cài đặt vị trí

Cha mẹ nên kiểm tra và tắt chức năng chia sẻ vị trí nếu trẻ không cần sử dụng.

Điều quan trọng nhất: để con biết rằng con có thể nói

Một trong những thách thức lớn nhất khi trẻ gặp vấn đề trên mạng là các em có thể sợ hãi, xấu hổ hoặc lo rằng mình sẽ bị cha mẹ trách mắng.

Vì vậy, theo Kristy Thomson, xây dựng một mối quan hệ mà trẻ cảm thấy an toàn để nói chuyện với cha mẹ là một phần quan trọng của việc phòng ngừa.

Với các gia đình, điều đó có thể bắt đầu từ những câu hỏi rất đơn giản: Con đang chơi trò gì? Con thường nói chuyện với ai? Có ai làm con cảm thấy không thoải mái không? Nếu một người lạ gửi tin nhắn cho con thì con sẽ làm gì?

Mục tiêu không phải là khiến trẻ sợ internet hay kiểm soát mọi hoạt động trực tuyến của trẻ.

Mục tiêu là để trẻ biết nhận diện nguy cơ, biết cách phản ứng và quan trọng nhất là biết rằng mình không phải đối mặt với vấn đề một mình.

ThinkUKnow có tài liệu bằng nhiều ngôn ngữ

Phiên bản thứ chín của ThinkUKnow do AFP phối hợp với cảnh sát các tiểu bang và vùng lãnh thổ cùng các đối tác trong ngành phát triển.

Chương trình có tài liệu dành cho phụ huynh, người chăm sóc, giáo viên và học sinh từ bậc tiểu học đến trung học.

Theo Kristy Thomson, trang ThinkUKnow cũng cung cấp các tài liệu thông tin bằng những ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh, giúp phụ huynh có thêm nguồn thông tin để nói chuyện với con về an toàn trên mạng.

Nếu trẻ đang gặp nguy hiểm hoặc đang bị xâm hại, hãy gọi 000 trong trường hợp khẩn cấp. Các trường hợp nghi ngờ bóc lột tình dục trẻ em trên mạng cũng có thể được báo cáo cho ACCCE.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play