Khi Thủ tướng Canada Mark Carney đọc bài diễn văn tại diễn đàn kinh tế Davos năm nay, những lời lẽ gay gắt của ông, đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới.
"Sức mạnh của hệ thống không đến từ sự thật của nó, mà đến từ sự sẵn lòng của mọi người hành động, như thể nó là sự thật. Và sự mong manh của nó, cũng đến từ cùng một nguồn gốc. Khi chỉ một người ngừng hành động, khi người bán rau gỡ bỏ biển hiệu của mình, ảo tưởng bắt đầu rạn nứt. Thưa các bạn, đã đến lúc các công ty và quốc gia, phải gỡ bỏ biển hiệu của mình”, Mark Carney.
Thủ tướng Canada đã nói về sự rạn nứt trong trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ, cảnh báo các quốc gia có tầm ảnh hưởng trung bình, không nên nỗ lực xoa dịu các cường quốc lớn.
Trong chuyến viếng thăm đầu tiên tới Úc, trên cương vị một nhà lãnh đạo, Thủ Tướng Mark Carney cho rằng, các sự kiện gần đây ở Iran chỉ là một ví dụ khác, về sự lung lay của trật tự toàn cầu.
“Bất chấp hàng thập niên nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, công việc của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, trong một loạt các lệnh trừng phạt và khuôn khổ ngoại giao, mối đe dọa hạt nhân của Iran vẫn còn đó. Và giờ đây Hoa Kỳ và Israel đã hành động, mà không tham khảo ý kiến của Liên Hiệp Quốc hoặc các đồng minh, bao gồm cả Canada”, Mark Carney.
Ông Carney đã được chào đón trọng thể, bằng các loạt đại bác chào mừng một vị lãnh đạo quốc gia, khi ông đến Tòa nhà Quốc hội Úc vào sáng thứ Năm, rồi tự chụp ảnh với các học sinh, cùng với người đồng cấp Úc của mình.
Phát biểu trước Quốc hội, ông nhấn mạnh các giá trị và lịch sử chung, giữa Úc và Canada.
"Người Canada và người Úc đã sát cánh bên nhau, khi giờ phút đen tối nhất và chiến thắng khó khăn nhất, và chúng ta đã làm như vậy, bởi vì chúng ta tin rằng, mọi người ở khắp mọi nơi đều xứng đáng được sống tự do, tự quản và tự quyết định tương lai của mình”, Mark Carney.
Kêu gọi giảm leo thang nhanh chóng ở Trung Đông, ông Mark Carney nói rằng ông muốn Úc, với tư cách là một cường quốc tầm trung, giúp khôi phục trật tự quốc tế.
Phác thảo một số lãnh vực thực tiễn, mà Úc và Canada có thể hợp tác, ông nói với quốc hội rằng các cường quốc tầm trung, cùng nhau nắm giữ ảnh hưởng kinh tế và văn hóa to lớn.
"Nói rõ hơn, đây là một liên minh tạm thời, có cấu trúc biến đổi, sở hữu GDP lớn hơn Hoa Kỳ, kim ngạch thương mại gấp ba lần Trung Quốc, bảng cân đối kế toán tài chính kết hợp lớn nhất thế giới, hơn 60 trường đại học hàng đầu thế giới và là nguồn xuất khẩu văn hóa lớn nhất toàn cầu”, Mark Carney.
Thủ tướng Anthony Albanese, trong bài phát biểu chào mừng ông Carney, cho biết chuyến thăm của các nhà lãnh đạo Canada, phản ánh tham vọng chung của họ, trong việc đóng góp nhiều hơn trên trường quốc tế.
"Úc và Canada là các cường quốc tầm trung, trong một thế giới đang thay đổi. Chúng ta không thể thay đổi nó trở lại, nhưng chúng ta có thể hỗ trợ chính mình, hỗ trợ công dân của mình và hỗ trợ lẫn nhau. Và chuyến thăm của ông, phản ánh tham vọng chung của chúng ta, về việc Úc và Canada cùng nhau làm nhiều hơn, ở cấp độ sâu xa hơn”, Anthony Albanese .
Trong chuyến viếng thăm, ông Carney đã ký kết thỏa thuận, để Úc gia nhập một liên minh toàn cầu hùng mạnh, gồm các nhà sản xuất khoáng sản quan trọng, đồng thời cũng đạt được tiến bộ trong lãnh vực trí tuệ nhân tạo, quốc phòng và thương mại.
Thủ Tướng Anthony Albanese cho biết, hai bên sẽ hợp tác trên nhiều mặt trận.
"Canada là một trong những đối tác thân thiết và lâu đời nhất của Úc, và hôm nay, trong cuộc gặp song phương, chúng ta đã thảo luận về những diễn biến ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Trung Đông, chiến tranh ở Ukraine, hợp tác về an ninh kinh tế, tầm quan trọng sống còn của tiến trình chuyển đổi năng lượng sạch, cũng như hợp tác quốc phòng với hệ thống quốc tế, đang chịu áp lực ngày càng tăng. Chúng tôi muốn hợp tác với nhau và với các đối tác của mình, để duy trì và bảo vệ hòa bình, an ninh và thịnh vượng”, Anthony Albanese.
Ngay lúc này hơn bao giờ hết, ông Carney nói rằng các đồng minh cùng chí hướng phải đoàn kết lại, để giảm sự phụ thuộc vào các siêu cường toàn cầu như Hoa Kỳ.
Với thị trường thương mại toàn cầu và nền kinh tế, bị ảnh hưởng nặng nề bởi nhiệm kỳ tổng thống khó đoán của Donald Trump, ông nói rằng các cường quốc tầm trung phải thích ứng, để tránh trở thành nạn nhân của hệ thống từng bảo vệ họ.
"Vì vậy, mệnh lệnh chiến lược của chúng ta, mệnh lệnh chiến lược của Canada, là xây dựng năng lực chủ quyền và khả năng phục hồ,i trong các lãnh vực quan trọng này, trước hết là trong nước, nhưng với các đối tác đáng tin cậy như Úc, để bảo đảm rằng, hội nhập sẽ không bao giờ là nguồn gốc, của sự lệ thuộc của chúng ta nữa”, Mark Carney.
Sự đồng thuận về nhu cầu tăng cường hợp tác giữa các cường quốc tầm trung, không chỉ giới hạn ở chính phủ Albanese.
Lãnh đạo phe đối lập Angus Taylor cho rằng, bài phát biểu của ông Carney tại Davos, là một lời cảnh tỉnh rất cần thiết cho các cường quốc tầm trung.
"Trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đã bị vạch trần là ảo tưởng hão huyền, của một thời đại đã qua và tốt đẹp, đặc biệt là trong thời điểm các chế độ độc tài ,hành động một cách trắng trợn. Tôi hoàn toàn đồng ý với các bạn, trong thế giới mới đầy thách thức này, các cường quốc tầm trung không thể chỉ đơn giản, xây những bức tường cao hơn và rút lui phía sau chúng. Chúng ta phải làm việc cùng nhau, phải hành động cùng nhau”, Angus Taylor.
Trước đó trong ngày, dân biểu độc lập Allegra Spender nói với các ký giả rằng, Úc sẽ được hưởng lợi rất nhiều từ sự hợp tác sâu rộng hơn.
"Tôi nghĩ ông ấy hoàn toàn đúng. Tôi nghĩ các cường quốc tầm trung cần phải hợp tác với nhau. Tôi nghĩ chúng ta có rất nhiều điểm chung với Canada và đây là thời điểm để thực sự hợp tác. Tôi nghĩ Hoa Kỳ thực sự quan trọng đối với chúng ta, nhưng tôi nghĩ việc tăng cường các mối quan hệ trên toàn thế giới, là đúng đắn cho lợi ích của Úc và tôi nghĩ, điều đó sẽ bảo vệ chúng ta về lâu dài”, Allegra Spender.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ đảng Xanh David Shoebridge cho biết, ông hy vọng chính phủ Úc sẽ đóng góp vào việc duy trì, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế.
"Dĩ nhiên, các cường quốc tầm trung cần hợp tác, để chống lại những kẻ bắt nạt vô pháp, như Donald Trump và Hoa Kỳ. Và tôi nghĩ thật thú vị, khi quan sát ngôn từ của Mark Carney thay đổi, trong 48 giờ qua. Tôi nghĩ ông ấy có thể thấy, cuộc chiến tranh bất hợp pháp gần đây nhất của Trump nguy hiểm như thế nào, không được lòng dân trên toàn cầu ra sao và gây bất ổn như thế nào, và đang cố gắng tách Canada ra khỏi điều đó. Tuy nhiên ở Úc, chính phủ Albanese của chúng ta lại đang bị liên minh với Hoa Kỳ chi phối, dường như không thể đóng góp, như lẽ ra họ phải làm với tư cách là một cường quốc tầm trung, vào các khái niệm như luật pháp quốc tế và hòa bình thế giới”, David Shoebridge.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
