Căng thẳng giữa Serbia - Kosovo

Căng thẳng lên cao ở phía bắc Kosovo vào Chủ nhật, với những tiếng súng và tiếng nổ vang lên trong đêm tiếp theo là người Serb chặn đường phố bằng những chướng ngại vật.

Những kẻ tấn công không rõ danh tính đã đấu súng với các sĩ quan cảnh sát.

Tuy nhiên không có thương tích nào được ghi nhận.

Việc chặn các con đường bằng xe hạng nặng và xe tải diễn ra một ngày sau khi tổng thống Serbia Aleksander Vucic yêu cầu lực lượng gìn giữ hòa bình của NATO đang đóng ở Kosovo cho triển khai 1.000 binh sĩ Serbia tại khu vực đông dân cư của người Serb nằm ở phía bắc Kosovo, với lý do là họ đang bị quấy rối tại đây.

“Hôm nay, chúng tôi đã thống nhất về văn bản trong đó chúng tôi sẽ, theo Nghị quyết 1244 (của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc), gửi yêu cầu tới chỉ huy phái bộ gìn giữ hòa bình của NATO đề nghị ông ấy bảo đảm việc khai triển các thành viên của quân đội và cảnh sát của Cộng hòa Serbia trên lãnh thổ Kosovo và Metohija theo Nghị quyết của Hội đồng Bảo an. Quyết định của chính phủ, theo những gì đã được thống nhất với Thủ tướng hôm nay, sẽ được đưa ra vào thứ Hai hoặc thứ Ba.”

Nhưng Tổng thống Vucic cũng hoài nghi việc NATO sẽ đáp ứng yêu cầu này.

“Tôi nhắc lại, chúng ta không ảo tưởng rằng họ sẽ chấp nhận yêu cầu. Họ sẽ tìm ra vô số lý do để nói với chúng ta rằng điều đó là không cần thiết và họ hoàn toàn kiểm soát (hình), v.v.. Mặc dù tất nhiên, họ không có quyền làm như vậy. Chúng tôi sẽ tiếp tục tìm kiếm các phương thức pháp lý mới để hướng dẫn Cộng hòa Serbia trong tương lai.”

Đây sẽ là lần đầu tiên Chính quyền Belgrade tại thủ đô Serbia yêu cầu NATO khai triển quân đội ở Kosovo, theo các điều khoản của nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh 1998-1999, trong đó NATO can thiệp để chống lại Serbia bảo vệ Kosovo nơi có đa số người Albania.

Trước đó cùng ngày, người Serb từ phía bắc Kosovo đã chặn các con đường chính trong khu vực để phản đối việc bắt giữ một cựu thành viên cảnh sát Kosovo, người đã từ chức vào tháng trước cùng với những người Serb thuộc sắc tộc khác.

Với một cuộc khủng hoảng đang gia tăng ở phía bắc nơi người Serb chiếm đa số, tổng thống Kosovo Vjosa Osmani hôm thứ Bảy tuyên bố rằng các cuộc bầu cử địa phương ở khu vực đó sẽ bị trì hoãn cho đến ngày 23 tháng Tư.

“Dựa trên những đánh giá này, bao gồm cả báo cáo từ các tổ chức an ninh, đề xuất của tôi trong cuộc họp các thành viên của các đảng chính trị này là hoãn cuộc bầu cử thị trưởng ở bốn thành phố và hội đồng ở hai thành phố. Chúng tôi đã thảo luận về ngày phù hợp nhất và thời gian cần thiết để chuẩn bị mọi thứ, và cuối cùng với sự đồng thuận hoàn toàn sau đề xuất của tôi, chúng tôi đã đi đến kết luận rằng các cuộc bầu cử này sẽ được tổ chức vào tháng 4 năm 2023.”

Lịch bầu cử đã được lên kế hoạch là vào ngày 18 tháng 12 nhưng người Serb cho biết họ sẽ tẩy chay các cuộc đi bầu này.

Vào Chủ nhật, Thủ tướng Kosovo Albin Kurti cũng đã kêu gọi NATO điều quân để dỡ bỏ các chướng ngại vật do người Serb ở Kosovo dựng lên ở khu vực phía bắc nơi những căng thẳng và biến động đang gia tăng.

“Một lần nữa, chúng tôi kêu gọi sứ mệnh gìn giữ hòa bình của KFOR NATO ở Kosovo được huy động để bảo đảm quyền tự do đi lại và loại bỏ các rào cản. KFOR ở Kosovo là để giúp tạo ra một môi trường yên tĩnh và an toàn, điều đó cũng có nghĩa là có quyền tự do đi lại. Việc chặn các tuyến đường công cộng bằng máy móc hạng nặng nhằm ngăn cản sự đi lại tư do của các băng nhóm tội phạm - những kẻ đã bắn vào cảnh sát của chúng tôi và cảnh sát EULEX [[Yoo-LEX]] không phải là không thể chấp nhận được mà cũng là không nên lặp lại trong tương lai. Chúng tôi đang chờ đơi. KFOR yêu cầu cần một ít thời gian để hoàn thành công việc này nhanh hơn. Chúng tôi đang chờ."

Vụ bắt giữ một cựu sĩ quan cảnh sát vào thứ Bảy đã làm dấy lên một loạt các cuộc biểu tình.

Vị cựu sĩ quan cảnh sát này là một phần trong cuộc từ chức hàng loạt của người Serb khỏi lực lượng cảnh sát diễn ra vào tháng trước, sau khi Chính quyền Pristina tại thủ đô Kosovo nói rằng họ sẽ yêu cầu người Serb loại bỏ biển số xe Serbia có từ trước Chiến tranh Kosovo 1998-99 dẫn đến độc lập.

Tổng thống Serbia Vucic cho biết thông điệp của ông gửi tới người Serb ở Kosovo là “không có sự đầu hàng và đầu hàng là không có.”

Phái bộ pháp quyền của Liên minh Châu Âu, được gọi là EULEX, báo cáo rằng một quả lựu đạn gây choáng đã được ném vào một đội tuần tra trinh sát của EULEX trong đêm.

Không có thương tích hoặc thiệt hại.

Người đứng đầu EULEX Lars-Gunnar Wigemark đã tố cáo bạo lực và ngăn chặn đường gần đây, kêu gọi người Serb ở Kosovo bỏ việc chặn đường và chuyển sang đối thoại.

“Bạo lực này phải chấm dứt ngay lập tức. Chúng tôi kêu gọi mọi người tránh mọi hành động khiêu khích. Tình hình bây giờ không có lợi cho bất cứ ai. Cần có đối thoại. Cần phải lùi lại khỏi tình trạng bên bờ vực chiến tranh này.”

Ông Wigemark nói rằng cuộc chiến ở Ukraine nên là một lời nhắc nhở về xung đột toàn diện sẽ như thế nào.

“Ngay bây giờ chúng ta đang có một cuộc chiến rất nghiêm trọng đang diễn ra ở châu Âu, ở Ukraine. Chúng ta đã thấy điều gì có thể xảy ra khi những điều tốt đẹp trở nên tồi tệ. Ở Kosovo, chúng ta chưa đến nỗi rơi vào tình huống đó và tôi không nghĩ những ai có đầu óc sáng suốt lại muốn chứng kiến chuyện tương tự nổ ra ở khu vực này của châu Âu. Vì vậy, xin đừng chỉ nghĩ về việc làm bài và tìm cách gây áp lực. Hãy nghĩ về con người của chính bạn. Hãy nghĩ về những người trên mặt đất.”