Một cảnh báo y tế khẩn cấp vừa được giới chức Victoria đưa ra sau khi phát hiện một loại thuốc gây mê mạnh thường dùng trong bệnh viện xuất hiện trong sản phẩm vape bán trên thị trường chợ đen ở Melbourne. Các chuyên gia cảnh báo chất này có thể khiến người dùng bất tỉnh, suy hô hấp và thậm chí tử vong. Vụ việc một lần nữa làm dấy lên lo ngại về những rủi ro khó lường từ các sản phẩm vape không rõ nguồn gốc.
Bộ Y tế Victoria vừa phát đi cảnh báo về việc phát hiện etomidate, một loại thuốc gây mê mạnh thường được sử dụng trong các bệnh viện để hỗ trợ gây mê toàn thân và đặt nội khí quản, trong một sản phẩm vape được bán tại Melbourne.
Theo giới chức y tế, đây là lần đầu tiên chất này được phát hiện trong vape tại Victoria.
Etomidate không phải là nicotine hay một chất tạo hưng phấn thông thường. Đây là một loại thuốc gây mê có tác dụng rất nhanh lên hệ thần kinh trung ương.
Bộ Y tế Victoria cho biết người sử dụng có thể gặp các triệu chứng như buồn ngủ sâu, lú lẫn, mất khả năng phối hợp vận động, nôn ói, mất ý thức và đặc biệt là tình trạng thở chậm hoặc thở không hiệu quả.
Trong những trường hợp nghiêm trọng, các tác dụng này có thể đe dọa tính mạng.
Nguy cơ càng cao nếu etomidate được sử dụng cùng với rượu, thuốc giảm đau nhóm opioid, thuốc an thần benzodiazepine hoặc các chất gây ức chế thần kinh khác.
Các nhà chức trách cũng cảnh báo rằng việc tiếp xúc lặp lại với etomidate có thể ảnh hưởng đến hệ thống hormone căng thẳng tự nhiên của cơ thể.
Điều này có thể dẫn đến các triệu chứng như yếu sức, chóng mặt, lú lẫn hoặc ngã quỵ, đặc biệt khi người dùng bị bệnh hoặc gặp chấn thương.
Điều đáng lo ngại là người sử dụng thường không biết mình đang hít phải chất gì.
Theo cảnh báo của Bộ Y tế Victoria, các loại vape được quảng bá dưới những tên gọi như "space oil", "k-pods" hoặc "space vapes" có thể chứa etomidate hoặc các chất nguy hiểm khác, bao gồm cả những opioid tổng hợp cực mạnh.
Giới chức y tế khuyến cáo nếu một người sau khi sử dụng vape có dấu hiệu khó đánh thức, mất ý thức hoặc thở chậm, cần gọi ngay số khẩn cấp 000.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Úc đang siết chặt kiểm soát thuốc lá điện tử.
Từ tháng 7 năm 2024, việc bán vape ngoài hệ thống nhà thuốc đã bị cấm trên toàn quốc. Tại Victoria, các cửa hàng thuốc lá, cửa hàng vape và cửa hàng tiện lợi không được phép bán bất kỳ sản phẩm vape nào.
Tổng trưởng Y tế Mark Butler cho biết hơn 10 triệu sản phẩm vape bất hợp pháp đã bị thu giữ kể từ đầu năm 2024. Khi công bố số liệu này, ông nói:
"Chúng ta giờ đây có thể nói rằng thời kỳ đỉnh điểm của vaping đã ở phía sau. Hầu hết các nghiên cứu đều cho thấy ngày càng ít người trẻ hút vape và hút thuốc lá hơn."
Dữ liệu từ dự án nghiên cứu Generation Vape cũng cho thấy tỷ lệ sử dụng vape ở thanh thiếu niên từ 14 đến 17 tuổi đã giảm trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình rằng vấn đề đã được kiểm soát.
Tiến sĩ James Martin, giảng viên cao cấp ngành tội phạm học tại Đại học Deakin, nhận định rằng nhóm sử dụng vape nhiều nhất hiện nay lại là người trưởng thành trẻ tuổi từ 18 đến 24 tuổi. Ông cho rằng việc chỉ tập trung vào thanh thiếu niên có thể bỏ sót bức tranh lớn hơn về tình trạng vaping trong cộng đồng.
Trong khi đó, bà Lauren Stracey, Giám đốc tổ chức Youth Action, cho biết nhiều người trẻ vẫn xem việc hút vape là điều rất phổ biến trong trường học và cộng đồng của họ. Bà nói các em thường bắt đầu vì tò mò, muốn giảm căng thẳng hoặc chịu ảnh hưởng từ bạn bè đồng trang lứa.
"Những gì chúng tôi nghe được từ những người trẻ khi nói chuyện trực tiếp với họ là họ vẫn cảm thấy việc sử dụng thuốc lá điện tử là điều rất bình thường trong trường học và cộng đồng của họ. Nhiều người bắt đầu từ việc họ đang khám phá, tò mò hoặc muốn giải quyết một số căng thẳng trong cuộc sống của mình. Họ cũng đang chịu ảnh hưởng từ áp lực bạn bè. Vì vậy, mặc dù thật đáng mừng khi chúng ta nghe về sự thay đổi trong cách giới trẻ sử dụng thuốc lá điện tử, nhưng chúng ta thực sự muốn bảo đảm rằng mình đang làm mọi thứ có thể để tiếp tục ngăn chặn việc giới trẻ bắt đầu sử dụng loại thuốc này."
Theo số liệu mới nhất, lực lượng Biên phòng Úc đã thu giữ hơn 19 triệu sản phẩm vape bất hợp pháp kể từ khi lệnh cấm nhập khẩu có hiệu lực vào đầu năm 2024, cho thấy thị trường chợ đen vẫn đang hoạt động mạnh bất chấp các biện pháp kiểm soát.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng vụ phát hiện etomidate tại Melbourne là lời nhắc nhở rõ ràng rằng người dùng vape bất hợp pháp không chỉ đối mặt với nguy cơ từ nicotine, mà còn có thể vô tình tiếp xúc với những chất nguy hiểm hoàn toàn không được ghi trên nhãn sản phẩm.
Và đó cũng là lý do vì sao giới chức kêu gọi người dân tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm vape không rõ nguồn gốc hoặc được mua từ thị trường bất hợp pháp.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
