Quy mô của các vụ cháy rừng năm 2019 và 2020, còn được gọi là các vụ cháy rừng Mùa hè đen, đã được cảm nhận trên toàn nước Úc.
34 người, bao gồm 7 lính cứu hỏa, đã thiệt mạng trong các vụ cháy tàn khốc, được xem là tồi tệ nhất mà quốc gia này từng chứng kiến trong nhiều thập kỷ.
Chấn thương tinh thần vẫn còn dai dẳng đối với các cộng đồng bị ảnh hưởng, và hiện các chuyên gia đang cảnh báo Úc có thể phải đối mặt với nhiều vụ cháy rừng hơn vào mùa hè này.
Ông Robb Web đến từ Hội đồng Quốc gia Úc và New Zealand về Cứu hỏa và Dịch vụ Khẩn cấp, hay AFAC, cho biết.
“Không có dấu hiệu gì cho thấy chúng ta sẽ chứng kiến một mùa cháy rừng như thế. Thật kinh khủng khi thấy nó lan rộng đến mức nào. Nhưng chúng ta đều biết rằng chỉ cần một đám cháy là có thể phá hủy cả một mùa hè."
Tiến sĩ Graham Dwyer đến từ Khoa Kinh doanh và Kinh tế tại Đại học Melbourne.
Ông tham gia nhóm nghiên cứu gồm các học giả đến từ Đại học Melbourne, Đại học New South Wales và Đại học Queensland, và đã nói chuyện với 62 thành viên của các tổ chức dịch vụ khẩn cấp, đại diện chính phủ và các chuyên gia về cháy rừng trong vài năm qua.
Tiến sĩ Dwyer cho biết cháy rừng ở cấp địa phương là nơi có tác động tàn khốc và chết người nhất. Nghiên cứu cho thấy các chuyên gia và lịch sử nhắc nhở chúng ta rằng cháy rừng chắc chắn sẽ xảy ra một lần nữa.
“Chúng ta cần chấp nhận rằng cháy rừng sẽ tiếp tục xảy ra. Úc là quốc gia có địa hình dễ xảy ra cháy rừng với thảm thực vật dễ cháy cao và thường xuyên phải hứng chịu thời tiết khô nóng, gió mạnh."
Tiến sĩ Dwyer cho biết trong lúc mùa hè đang đến gần, bây giờ là lúc cộng đồng suy nghĩ về cách họ có thể lập kế hoạch và chuẩn bị cho mùa cháy rừng sắp tới.
“Những gì chúng tôi tìm thấy trong nghiên cứu của mình là các cộng đồng có nhiều năng lực và khả năng hơn nhiều so với những gì họ có thể nhận ra về việc lập kế hoạch. Điều đó chủ yếu có sẵn trên các trang web của cơ quan cứu hỏa. Họ cũng có thể tìm thấy nhiều thông tin từ các dịch vụ khẩn cấp địa phương và hội đồng địa phương của họ."
Ông cũng nhấn mạnh rằng cấp độ địa phương thường bị bỏ qua.
“Chúng ta luôn thấy rằng các phương tiện truyền thông đưa tin về rất nhiều vụ cháy lớn và hậu quả chính trị. Nhưng người ta cũng quên rằng chính ở cấp địa phương, hỏa hoạn mới là nơi gây ra tác động tàn khốc nhất."
Bà Caitlin Minney là nhà khí hậu học của Nha Khí tượng. Bà nói về hệ thống xếp hạng cháy rừng mà họ áp dụng, nói rằng đó là nguồn thông tin đáng tin cậy.
“Nha Khí tượng là nơi tuyệt vời để có thông tin cảnh báo và là một trong những nguồn đáng tin cậy nhất của Úc. Sử dụng thông tin về cháy rừng để cung cấp dự báo và cảnh báo thường xuyên về mức độ nghiêm trọng có thể xảy ra không chỉ về cháy rừng, mà còn về các loại thời tiết khắc nghiệt khác."
Bà cho biết thời tiết sẽ ấm hơn và ẩm ướt hơn trên toàn nước Úc vào tháng tới.
Tháng tiếp theo là tháng 11. Chúng tôi dự báo nhiệt độ sẽ ấm hơn mức trung bình ở hầu hết các vùng của Úc đối với cả nhiệt độ tối đa và tối thiểu. Lượng mưa trong tháng 11 có khả năng ẩm ướt hơn mức trung bình ở Queensland và Bắc New South Wales, nhưng đối với hầu hết các vùng của Úc, phạm vi lượng mưa theo mùa điển hình trong tháng 11 sẽ là hướng dẫn tốt nhất.Caitlin Minney - Nha Khí tượng Úc
Bà Minney cho biết điều quan trọng là mọi người phải xem lại kế hoạch phòng cháy rừng của mình và bảo đảm họ biết mình có thể truy cập thông tin ở đâu.
“Hãy tìm đến Cục Khí tượng và các cơ quan quản lý tình trạng khẩn cấp tại địa phương để xin thêm lời khuyên về cách chuẩn bị phòng cháy rừng, đồng thời luôn cập nhật thông tin về nguy cơ cháy rừng. Nha Khí tượng thường xuyên đưa ra dự báo và cảnh báo về mùa thời tiết khắc nghiệt. Các cơ quan cứu hỏa cũng sẽ công bố dự báo cháy rừng mùa hè vào cuối tháng 11.”
Ông Robb Web từ AFAC cho biết một trong những điều khó khăn nhất khi thực hiện bất kỳ hoạt động truyền thông hoặc đưa ra cảnh báo trên khắp nước Úc là cố gắng địa phương hóa khi mọi người muốn tìm hiểu thêm và khi điều kiện thay đổi.
“Về mùa xuân, chúng tôi tập hợp các chuyên gia từ Nha Khí tượng, từ các sở cứu hỏa trên khắp nước Úc để cùng nhau đưa ra những thông tin mới nhất về tình hình nhiên liệu có thể gây cháy rừng như tình trạng cỏ và bụi rậm, dự báo khí hậu, nhiệt độ và lượng mưa. Vào thời điểm này, mùa xuân có thể là mùa cháy rừng mạnh hơn bình thường trên khắp Lãnh thổ phía Bắc vào Queensland do sự phát triển gần đây của đồng cỏ trong suốt mùa đông, một số trận mưa mùa đông đã khiến cỏ phát triển và sắp khô.”
Tiến sĩ Graham Dwyer từ Đại học Melbourne nhấn mạnh rằng điều quan trọng là các cá nhân và gia đình phải có kế hoạch, các cuộc trò chuyện cần bắt đầu từ các hộ gia đình.
Ông cho biết nếu ai đó sống một mình, họ nên liên hệ với cộng đồng và hàng xóm của mình.
Tiến sĩ Dwyer cảnh báo rằng cần phải nâng cao nhận thức, vì có thể có những người sống ở những khu vực có nhiều bụi rậm dễ gây ra hỏa hoạn.
Ông cũng nhấn mạnh việc rời đi quá muộn có thể khiến bạn bị mắc kẹt khi cố gắng chạy thoát khỏi đám cháy, đồng thời nói thêm rằng việc lập kế hoạch và chuẩn bị là một quá trình quan trọng.
Việc lập kế hoạch và chuẩn bị có thể được thực hiện thông qua phương pháp tiếp cận 3 bước đơn giản rất dễ hiểu. Và ba bước đó là - những gì cần làm để chuẩn bị ứng phó với hỏa hoạn, những gì bạn có thể làm trong khi hỏa hoạn xảy ra, và bạn ứng phó như thế nào sau đó.Tiến sĩ Graham Dwyer - Đại học Melbourne
Ông kêu gọi mọi người hãy nghiên cứu kỹ lưỡng các thông tin trực tuyến và truy cập tài liệu của các tổ chức có thể truy cập được.
Sau đó, họ sẽ có thể cân nhắc đến rủi ro cháy rừng và quyết định xem mọi người nên ở lại hay rời khỏi nhà.
Trong khi đó, bà Caitlin Minney cho biết mọi người nên chuẩn bị cho các sự kiện thời tiết khắc nghiệt.
“Chỉ cần một đợt nắng nóng là có thể làm khô các loại nhiên liệu cỏ đó và nhanh chóng làm tăng mức độ nguy hiểm cháy rừng. Mặc dù khó có thể nói liệu mùa này sẽ giống với năm 2019 hay 2020, tuy nhiên trong điều kiện khí hậu ấm lên, chúng ta có thể thấy nhiều hiện tượng thời tiết khắc nghiệt hơn, bao gồm cả thời tiết cháy rừng nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ cháy rừng trong bất kỳ mùa nào."
Bà Minney kêu gọi mọi người thường xuyên kiểm tra ứng dụng và dịch vụ cứu hỏa địa phương để cập nhật tình hình thời tiết.
Ông Robb Web từ Hội đồng Quốc gia về Cứu hỏa và Dịch vụ Khẩn cấp cho biết các cơ quan cứu hỏa trên khắp nước Úc làm việc chăm chỉ trong những mùa thấp điểm để chuẩn bị cho cộng đồng, và cung cấp thông tin về việc bảo vệ tài sản của người dân.
Theo ông, không có dấu hiệu nào cho thấy chúng ta sẽ trải qua điều tương tự như các vụ cháy rừng năm 2019 hoặc 2020, nhưng ông cũng nói thêm rằng chỉ cần một vụ cháy cũng có thể phá hủy cả một mùa hè.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
