Tháng trước, có thông tin tiết lộ rằng nước chủ nhà Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu năm 2024, COP29, sẽ do Azerbaijan đăng cai.
Quyết định này đã thu hút sự chỉ trích rộng rãi từ các nhà hoạt động khí hậu, những người chỉ ra sự phụ thuộc lâu dài của Azerbaijan vào các ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch và cam kết sâu sắc trong việc mở rộng các dự án khí đốt.
Vào tháng 1, Azerbaijan đã công bố ban tổ chức COP29 gồm 28 thành viên - và không có một phụ nữ nào trong danh sách.
Robyn Eckersley là nhà khoa học chính trị và Giáo sư Khoa học Xã hội, tập trung vào chính trị và quản trị môi trường toàn cầu.
Cô nói với SBS rằng không có quy định hoặc quy tắc ràng buộc nào gắn liền với ban lãnh đạo hội nghị thượng đỉnh yêu cầu sự tham gia của phụ nữ trong việc ra quyết định.
"Tác động của biến đổi khí hậu đối với phụ nữ và trẻ em gái là không cân xứng."
"Điều đó rõ ràng quan trọng vì rất nhiều phụ nữ, đặc biệt là ở các nước đang phát triển đang ở tuyến đầu của biến đổi khí hậu. Vì vậy, họ có mối quan tâm mạnh mẽ và cao cả trong việc ngăn chặn biến đổi khí hậu và một số người trong số họ khá can đảm. Nhưng một lần nữa, nó luôn phụ thuộc vào văn hóa chính trị của chính phủ đăng cai. Và tất nhiên, luôn có rất nhiều tổ chức phi chính phủ tại COP. Và bạn đã thấy các nghị quyết hoặc điều khoản về tầm quan trọng của phụ nữ và sự đa dạng. Trong tất cả... điển hình họ xuất hiện trong phần mở đầu của COP, nơi họ cố gắng xoa dịu những người ủng hộ bằng cách gật đầu, nhưng đó thường không phải là một điều khoản có tác dụng."
Vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo khí hậu đã được công nhận tại các hội nghị thượng đỉnh trước đây là rất quan trọng - với nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia có phụ nữ ở vị trí lãnh đạo có nhiều khả năng phê chuẩn các hiệp ước môi trường quốc tế hơn.
Trong số 29 hội nghị thượng đỉnh COP vừa qua, 24 chủ tịch được bổ nhiệm là nam giới.
Vào năm 2023, 63% ban tổ chức hội nghị thượng đỉnh COP28 ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là phụ nữ
Bằng chứng cũng cho thấy phụ nữ ở các nước thu nhập thấp và trung bình bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi biến đổi khí hậu.
Plan International là một tổ chức từ thiện phát triển hoạt động vì sự tiến bộ của quyền trẻ em và sự bình đẳng cho trẻ em gái.
Phó CEO của họ, Hayley Cull nói với SBS rằng việc loại phụ nữ khỏi các cuộc đàm phán về khí hậu là một cơ hội bị bỏ lỡ.
"Phụ nữ và trẻ em gái có vai trò to lớn và đang đóng một vai trò thực sự quan trọng trong việc giúp giải quyết khủng hoảng khí hậu. Và vì vậy, khi chúng ta loại trừ tiếng nói và ý tưởng của họ khỏi các hội nghị thượng đỉnh toàn cầu lớn này, nơi các quyết định lớn được đưa ra và các vấn đề lớn các khoản đầu tư được thực hiện thì chúng ta sẽ bỏ lỡ một cơ hội lớn để tận dụng trí thông minh và khả năng sáng tạo của họ, khả năng thực sự giúp thúc đẩy sự thay đổi của họ. "
Bà Cull nói rằng không thể bỏ qua những tác động của biến đổi khí hậu đối với phụ nữ và trẻ em gái khi xem xét các giải pháp lâu dài.
"Tác động của biến đổi khí hậu đối với phụ nữ và trẻ em gái là không cân xứng. Chúng tôi biết rằng đối với rất nhiều trẻ em gái, biến đổi khí hậu có thể đồng nghĩa với việc kết thúc việc học tập của các em. Các em phải nghỉ học vì thiên tai hoặc vì khan hiếm tài nguyên và thêm gánh nặng trong nhà. Chúng tôi biết rằng khi thực phẩm trở nên khan hiếm do tác động của khí hậu, các bé gái thường là người ăn cuối cùng và các em sẽ ăn ít hơn những người khác trong gia đình. Chúng tôi biết rằng khi biến đổi khí hậu và các thảm họa liên quan đến khí hậu xảy ra hoặc khi nguồn lực khan hiếm, những thứ như bạo lực trên cơ sở giới và tảo hôn tăng lên khá đáng kể. Vì vậy, khi nói đến những tác động của biến đổi khí hậu, các bé gái thực sự cảm thấy tác động còn tồi tệ hơn."
SHE Changes Climate là một tổ chức toàn cầu vận động vì sự bình đẳng của phụ nữ trong các cuộc đàm phán về khí hậu ở cấp cao nhất.
Tổ chức này cho biết việc bổ nhiệm 28 người vào ban tổ chức là một bước thụt lùi và không còn thời gian để quay lại những cam kết trước đó.
Tổ chức này đã nói chuyện với một số người tham dự hội nghị thượng đỉnh COP28 năm ngoái về suy nghĩ của họ về vấn đề này.
Azerbaijan trước đây đã phải đối mặt với những lời chỉ trích vì nhắm mục tiêu vào các nhà hoạt động và những người chỉ trích chính phủ, những lo ngại về tự do báo chí và dân chủ là vết nhơ thường xuyên đối với danh tiếng của sự lãnh đạo của Tổng thống Ilham Aliyev.
Zhala Bayramova là luật sư nhân quyền ở Azerbaijan và là con gái của nhà nghiên cứu chống tham nhũng Gubad Ibadoghlu, người đã bị bỏ tù ở Azerbaijan sau khi chỉ trích ngành dầu khí nước này.
Cô Bayramova gần đây đã lên tiếng về việc nghiên cứu và bắt giữ cha cô.
"Ông ấy đã nghiên cứu xem hợp đồng dầu khí của EU đã ảnh hưởng như thế nào đến chúng tôi ở Azerbaijan, cũng như ảnh hưởng đến các lệnh trừng phạt chống lại Nga và việc Azerbaijan thực sự không có đủ dầu và đặc biệt là khí đốt để cung cấp cho EU cũng như đang nhận được điều đó từ Nga và đã bán nó cho EU. Vào ngày 19 tháng 10, Eurasian vừa đăng một bài báo nói rằng Azerbaijan đang lọc 200.000 thùng dầu mỗi ngày. Và hiện tại thông tin này khá ẩn, thực sự rất khó để tiếp cận họ, bởi vì chúng tôi không thực sự có người trong xã hội dân sự trong suốt cuộc điều tra này. Đất nước này là một nơi rất rất đáng sợ."
Các thành viên Nội các Azerbaijan chiếm gần một nửa ban tổ chức COP29 và một số thành viên có quan hệ chặt chẽ với ngành dầu khí ở Azerbaijan.
Trong số những người chỉ trích ban tổ chức của Azerbaijan có cựu Thủ tướng Úc Julia Gillard, người đã đưa ra tuyên bố khuyến khích Azerbaijan “xem xét lại” quyết định của mình.
Giáo sư Eckersley nói rằng mặc dù việc thiếu phụ nữ trong danh sách năm nay là điều đáng thất vọng, nhưng những người phụ nữ phi thường trong quá khứ đã chứng minh rằng phụ nữ thực sự tạo ra sự khác biệt đáng kể.
"Chúng tôi đã có Christine Figueres, người từng làm trong LHQ, từng là tổng thư ký của UNFCCC một thời gian, và cô ấy khá tuyệt vời. Và chúng tôi chắc chắn cũng đã thấy một số nhà đàm phán hàng đầu tuyệt vời trong nhóm Pháp. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp thậm chí đã cắt bỏ ruột thừa trong cuộc đàm phán ở Paris và người ta thấy cô ấy quay lại làm việc ngay sau ca phẫu thuật trên một chiếc xe tay ga. Cô ấy không thể đi lại và cô ấy cực kỳ gan dạ nên họ là những người phụ nữ tuyệt vời đã tạo nên sự khác biệt. Chỉ là thực sự đáng tiếc là đất nước này không có nền văn hóa chính trị đặc biệt đó."
