Từ nỗi đau mất đi một người thân thương đến lời kêu gọi chính phủ hành động để cộng đồng được an toàn hơn, trưa 9/8, hàng trăm người đã xuống đường tại Sunshine, phía tây Melbourne. Những người biểu tình ôn hòa kêu gọi công lý sau cái chết của ông Văn Việt Trương, chủ tiệm tạp hóa Hồng Hưng. Một buổi lễ tưởng niệm ông Trương cũng được tổ chức vào cùng thời điểm.
Tin tức ông Văn Việt Trương, 60 tuổi, qua đời hôm 5 tháng 8, đã gây chấn động trong cộng đồng người Việt.
Ông là chủ cửa hàng Hồng Hưng trên đường Hampshire, được những người quen mô tả là một người hiền lành, luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác.
Theo thông tin được trình lên tòa, ông Việt được cho là đã can thiệp để giúp một chủ cửa hàng khác ngăn chặn một nhóm thanh thiếu niên bị cáo buộc lấy trộm quần áo trên đường Hampshire.
Cảnh sát cáo buộc nhóm thanh thiếu niên sau đó đã tấn công ông Việt.
Ông được đưa vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch và qua đời sau nhiều ngày điều trị.
Cảnh sát ban đầu truy tố năm thanh thiếu niên liên quan đến vụ việc.
Một thiếu niên 15 tuổi đang đối mặt với cáo buộc ngộ sát (manslaughter) và hiện vẫn bị tạm giam.
Ba thiếu niên khác, gồm một người 12 tuổi và hai người 14 tuổi, đã được tại ngoại với những điều kiện nghiêm ngặt, trong đó có lệnh giới nghiêm và cấm liên lạc với nhau.
Một thiếu niên 13 tuổi dự kiến sẽ được rút một số cáo buộc sau khi cảnh sát tiếp tục xem xét các bằng chứng liên quan.
Vụ án hiện vẫn đang trong quá trình tố tụng. Tất cả những người bị cáo buộc đều được xem là vô tội cho đến khi được chứng minh là có tội trước tòa.
Sau vụ việc, ông đã được nhiều người tôn vinh là người hùng vì đã cố gắng giúp đỡ người khác.
Vì sao cộng đồng xuống đường?
Hôm nay, hàng trăm người xuống đường cho biết họ muốn lên tiếng không chỉ cho ông Việt, mà còn cho cảm giác an toàn của những người đang sinh sống và làm việc tại khu vực này.
Cuộc biểu tình do Hội Mẹ Việt tại Úc tổ chức, với thông điệp chính: ‘Safe Communities. Stronger Laws. Justice for Victims’ - cộng đồng an toàn hơn, luật pháp nghiêm khắc hơn và công lý cho nạn nhân.
Những người tham gia biểu tình kêu gọi ba điều chính: xử lý nghiêm minh người gây ra cái chết của ông Việt theo đúng pháp luật; xem xét những biện pháp mạnh hơn đối với các hành vi phạm tội nghiêm trọng của thanh thiếu niên; và tăng cường an ninh tại các khu vực kinh doanh phía Tây Melbourne.
Chị Châu Nguyễn, đại diện Ban tổ chức biểu tình cho SBS biết:
Mình đấu tranh để luật phải thay đổi, tại vì bây giờ luật pháp nó quá dễ dàng cho những tội phạm dưới tuổi vị thành niên.Châu Nguyễn, điều hành nhóm Mẹ Việt tại Úc
Châu Nguyễn cho biết những người tham gia là các bà mẹ và gia đình trong cộng đồng, và hoạt động này không đại diện cho bất kỳ đảng phái chính trị nào.
“Tất cả các mẹ ở đây là người đã quyên góp tiền để làm cho buổi này thành công… chỉ có tiền của các mẹ quyên góp lại để cho các con của mình có một cái tương lai tốt đẹp hơn.”
Một số người tham gia biểu tình và các tiểu thương ở Sunshine cho biết, điều họ mong muốn không chỉ là công lý cho ông Việt, mà còn là cảm giác an toàn hơn khi làm việc và sinh sống tại khu vực này.
Cô Khanh, chủ tiệm thịt Phước Thịnh cho biết:
“Mình cũng rất ngại, tại vì mình ở đây làm kinh doanh. Mình cũng muốn sự yên ổn ở đây, để khách tới mua sắm cũng phải yên ổn.”
“Thành ra mình hy vọng là cộng đồng ở đây sẽ có tiếng nói.”
Cô Khanh cũng mong cộng đồng người Việt cùng hỗ trợ nhau để “có sự bình an để người Việt mình đi chợ, đi buôn bán, không phải lo ngại sẽ có chuyện gì xảy ra.”
Tiếng nói từ Brimbank City Council
Nỗi lo này cũng được chính phủ hội đồng thành phố địa phương ghi nhận.
Thị trưởng Brimbank, Virginia Tachos, cho biết hội đồng đã nói chuyện với các tiểu thương và nhận thấy sự lo sợ đang gia tăng.
Qua trò chuyện với các tiểu thương, tôi nhận thấy họ thực sự sợ hãi mỗi ngày. Rất nhiều nhân viên thấy lo lắng khi đến nơi làm việc, bắt đầu từ thư viện của chúng tôi. Nhân viên ở bên kia đường cũng bị ảnh hưởng. Chắc chắn nỗi sợ hãi đang gia tăng.Thị trưởng Brimbank, Virginia Tachos
Bà Tachos cho biết hội đồng thành phố đang làm việc với các cơ quan và chính phủ tiểu bang về các biện pháp phòng ngừa, nhưng trong lúc chờ những chương trình hỗ trợ cộng đồng được triển khai, bà cho rằng khu vực vẫn cần sự hiện diện của cảnh sát và lực lượng PSO.
“Chúng ta cần sự hiện diện của cảnh sát. Và chúng ta cần các nhân viên an ninh công cộng (PSO) ở đây.”
Được tại ngoại có phải là được xử nhẹ?
Trong những ngày qua, một trong những vấn đề gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội là quyết định của tòa án cho một số bị cáo được tại ngoại, hay còn gọi là bail.
Một số ý kiến cho rằng được bail có nghĩa là người bị cáo buộc sẽ được xử nhẹ hơn.
Tuy nhiên, Tiến sĩ - Luật sư Nguyễn Thành Tô từ văn phòng Solis Lawyers Melbourne cho biết: đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Tại ngoại không có nghĩa là được xử nhẹ hơn, đây chỉ là việc được thả tự do trong lúc chờ phiên xét xử. Còn tội danh và mức án vẫn do toà quyết định, sau khi dựa trên tất cả những chứng cứ và tất cả những lời khai theo quy định của pháp luật.Luật sư Tô Nguyễn
Theo luật sư Nguyễn Thành Tô, quyết định bail không phải là phán quyết về việc một người có tội hay không, cũng không quyết định hình phạt trong tương lai.
"Việc tòa án đánh giá một cái vụ án nghiêm trọng hay không sẽ không liên quan gì tới vấn đề tại ngoại... Tòa đánh giá dựa hoàn toàn trên những chứng cứ mà cảnh sát đã thu thập được và những lập luận của công tố viện khi họ họ truy tố tội này ra trước tòa."
Góc nhìn của một người trẻ
Trong số những người tham gia hôm nay có cả những người trẻ tuổi.
Damir Fu, 17 tuổi, sống tại St Albans, nói cái chết của ông Việt khiến bản thân anh đặc biệt xúc động.
Là một người Úc gốc Việt, tôi rất quan tâm đến chuyện này vì dù tôi không quen biết người đó, chỉ cần một người Việt bị tổn thương là cả cộng đồng người Việt đều bị ảnh hưởng.Damir Fu
Damir cũng cho rằng cuộc tranh luận không chỉ nằm ở số lượng cảnh sát, mà còn ở cách pháp luật xử lý những người phạm tội.
“Vấn đề không nằm ở cảnh sát. Vấn đề nằm ở luật pháp và chính sách về cách xử lý những người này.” Damir nói.
Phản ứng của chính phủ tiểu bang
Sau cái chết của ông Việt, chính phủ Victoria cho biết họ cũng đang xem xét các biện pháp nhằm cải thiện an toàn tại Sunshine và các khu vực lân cận.
Thủ hiến Victoria Ben Carroll hôm 6/8 đã đến Sunshine để chia buồn với gia đình ông Việt và gặp gỡ các tiểu thương địa phương.
Ông Ben Carroll gọi ông Việt là một người hùng của cộng đồng:
"Một người hùng của cộng đồng đã ra đi mãi mãi vì hành vi bạo lực vô nghĩa. Gia đình ông ấy, tất cả mọi người đều đang đau buồn. Đây là một thảm kịch.”
Thủ hiến cũng cho biết sẽ xem xét những thay đổi để người dân cảm thấy an toàn hơn, cam kết tăng cường tuần tra của cảnh sát.
"Họ cũng muốn thay đổi thiết kế môi trường của đường Hampshire ở đây. Họ muốn bảo đảm rằng mọi người đều cảm thấy được chào đón trên con đường này." Ông Ben Carroll nói với 9 News.
Victoria Police cũng cho biết họ đang duy trì sự hiện diện tại khu vực và tiếp tục điều tra vụ việc.
Lễ tưởng niệm ông Văn Việt Trương
Diễn ra đồng thời với cuộc biểu tình, một nhóm đại diện cộng đồng người Việt tỵ nạn tổ chức lễ tưởng niệm ông Việt tại khu vực gần cửa hàng Hồng Hưng.
Theo ông Nguyễn Thế Phong, đại diện ban tổ chức, đây là hoạt động tưởng niệm, cầu nguyện và bày tỏ sự thương tiếc đối với ông Việt, không liên quan đến cuộc biểu tình.
“Chúng tôi xin được đại diện cho tất cả các đồng hương ở đây… để gửi lời chia buồn thành thật đến gia đình.”
“Bên cạnh đó chúng tôi cũng rất hãnh diện có được một người trong cộng đồng đã hy sinh khi giúp đỡ người khác…”
“Ông là một người hùng. Người hùng trong mắt chúng tôi.”
Sự ra đi đột ngột của ông Văn Việt Trương đã để lại nhiều đau buồn trong cộng đồng Sunshine, đồng thời đặt ra câu hỏi về an toàn nơi công cộng, cách xử lý các vụ phạm tội nghiêm trọng liên quan đến thanh thiếu niên và vai trò của hệ thống tư pháp.
Đối với những người tham gia tuần hành, thông điệp chung là mong muốn được sống và làm việc trong một cộng đồng an toàn hơn.
Trong khi đó, vụ án hình sự vẫn đang tiếp tục qua các bước tố tụng. Những người bị cáo buộc vẫn được xem là vô tội cho đến khi được chứng minh có tội trước tòa.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
