Ngành đánh bắt cá ngừ ở Thái Bình Dương là lớn nhất thế giới, cung cấp hơn một nửa sản lượng đánh bắt cá ngừ toàn cầu. Nhưng sản lượng dồi dào nơi đây đã biến cá ngừ trở thành mục tiêu của các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo hoặc không được kiểm soát, chủ yếu là do các nhà khai thác thương mại thực hiện. Để chống lại vấn nạn đánh bắt cá ngừ bất hợp pháp - một chiến dịch trấn áp xuyên Thái Bình Dương, bao gồm sự hỗ trợ từ Úc, nhằm mục đích xác định các đối tượng phi pháp, thông qua một phương pháp tiếp cận đa tầng. Câu chuyện này được hỗ trợ bởi Trung tâm Pulitzer.
Mọi thứ đang diễn ra suôn sẻ tại Cơ quan Ngư nghiệp - Diễn đàn các đảo quốc Thái Bình Dương ở Quần đảo Solomon.
Xung quanh một cái bàn dài, các nhân viên thủy sản, cơ quan hàng hải và đội ngũ thực thi pháp luật đến từ 10 quốc gia Thái Bình Dương - bao gồm sự hỗ trợ từ Úc, New Zealand, Pháp và Hoa Kỳ - đã tập trung lại với mục tiêu chung nhằm bảo vệ nguồn sống của khu vực.
Allan Rahari là Phó Tổng Giám đốc lâm thời của Cơ quan Ngư nghiệp – thuộc Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương và Giám đốc Điều hành hoạt động Thủy sản. Ông nói:
"Ngành đánh bắt cá ngừ trong khu vực là xương sống của rất nhiều quốc đảo Thái Bình Dương. Trên thực tế, đối với một số quốc đảo Thái Bình Dương, doanh thu từ cá ngừ là nguồn thu kinh tế duy nhất để họ hỗ trợ trường học, bệnh viện và những nhu cầu thiết yếu khác trong nước."
Để ngăn chặn tình trạng đánh bắt quá mức, Cơ quan Ngư nghiệp thuộc Diễn đàn Thái Bình Dương phối hợp thực hiện nhiều chiến dịch truy quét hàng năm.
Chiến dịch có tên gọi Tui Moana.
Trung tá Khan Beaumont là quân nhân thuộc Hải quân Hoàng gia Úc, hiện đang giữ chức vụ Sĩ quan Điều hành Giám sát tại Cơ quan Ngư nghiệp của Diễn đàn ở Quần đảo Solomon.
"Chúng tôi cố gắng truy tìm những tàu thuyền hoạt động bên ngoài các mô hình đánh bắt thông thường, những con tàu đang cố gắng che giấu danh tính của mình... Cũng có những hoạt động phi pháp đã xảy ra với các đội tàu đã đăng ký nữa, chẳng hạn báo cáo sai sản lượng đánh bắt. Vì vậy, chúng tôi đối chiếu sản lượng đánh bắt và nhật ký khai báo, khi các tàu này ra khơi, để xem xét sự khác biệt nào. Và chúng tôi cũng đặc biệt chú ý kiểm tra việc vận chuyển hàng hóa trên biển cả."
Chiến dịch đã giăng một tấm lưới rộng - cung cấp thông tin cho các quốc đảo về hoạt động trong Vùng Kinh tế Đặc quyền của họ - vùng kinh tế đặc quyền được xem là các khu vực ở Thái Bình Dương, nơi tài nguyên biển thuộc về và được quản lý bởi các quốc gia có chủ quyền.
"Một số quốc gia đã thiết đặt giới hạn đánh bắt. Các nước khác thì chỉ cần cấp giấy phép theo từng con tàu. Riêng có một quốc gia thành viên, mà bạn chỉ trả một khoản phí cấp giấy phép cố định, là có thể đánh bắt bao nhiêu cá tùy thích. Riêng ngành đánh bắt cá ngừ đã trị giá 1,5 tỷ đô la Mỹ đối với các quốc gia thành viên, và tất nhiên, ngành đánh bắt có giá trị như vậy rõ ràng thu hút các đối tượng bất chính. Khoảng 300 triệu đô la Mỹ bị hao hụt mỗi năm, do các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp."
Một số nhà khai thác đã thay đổi quốc tịch con tàu nhằm trốn tránh các quy định hoặc che giấu quyền sở hữu.
"Thường xuyên bạn thấy các tàu đổi cờ từ quốc gia này sang quốc gia khác, và treo cờ những quốc gia nào thực thi luât pháp yếu kém, vì chỉ có quốc gia đăng ký tàu mới có thể buộc tàu đó chịu trách nhiệm cuối cùng."
Giám sát vệ tinh là công cụ chính được sử dụng để giúp xác định các nhà khai thác bất hợp pháp.
Trung tá Ashley Wilson là sĩ quan lập kế hoạch và liên lạc của Cơ quan Ngư nghiệp của Diễn đàn thuộc Không quân Hoàng gia New Zealand.
"Thái Bình Dương rộng lớn, đến 30,5 triệu km vuông. Vì vậy, nếu không có công nghệ kiểm soát không gian, thì việc truy tìm sẽ giống như mò kim đáy bể. Vì vậy, chúng ta đang nhìn thấy bức tranh toàn cảnh của nỗ lực đánh bắt cá tập trung. Để được cấp phép đánh bắt cá, họ sử dụng hệ thống giám sát tàu thuyền để truyền tín hiệu. Giám sát vệ tinh cho phép chúng tôi thấy ai không truyền tín hiệu. Chúng tôi có thể thấy những con tàu nào trên biển mà tín hiệu bị tắt. Vì vậy, đó là những tàu mà chúng tôi thực sự chú ý đến”.
Khi được phóng viên hỏi: "Ông có chú ý thấy kiểu hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp phổ biến nào không?" Trung tá Ashley trả lời:
"Ngư dân có thể đánh bắt cá trong vùng đặc quyền kinh tế, trong phạm vi biên giới của một quốc gia, và sau đó chúng ta thấy họ di chuyển ra các khu vực biển khơi, để trung chuyển sản lượng đánh bắt của mình, và điều đó trở thành một dấu hiệu cho chúng ta thấy hành vi không hiệu quả về mặt kinh tế. Họ không nằm trong vùng cấm của bất kỳ quốc gia cụ thể nào, quản trị ở những vùng biển đó yếu hơn, và đó là nơi mà sản lượng đánh bắt trái phép, không được kiểm soát bị thất thoát."
Các thông tin kiểm tra hoạt động ngư nghiệp này sau đó được gửi đến sân bay, nơi hai máy bay thuộc sở hữu của Cơ quan Ngư nghiệp đang sẵn sàng được triển khai.
Steve Masika là nhân viên lập kế hoạch giám sát trên không của Cơ quan Ngư nghiệp thuộc Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương.
"Giám sát trên không, tôi xem đây là một yếu tố nhân rộng sức mạnh. Bạn có các phương tiện trên mặt nước, nhưng chúng có tầm hoạt động hạn chế. Có những khu vực cụ thể ở Thái Bình Dương, nơi hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp diễn ra nhiều hơn, và đó thường là khu vực giáp biên giới với Indonesia, Philippines, ở đó một số tàu thuyền không có bất kỳ tín hiệu nào cả. Chúng không treo cờ, không phát tín hiệu, chúng ta thực sự có thể nói đó là các tàu thuyền không quốc tịch.”
Vậy có phải đó là những đấu hiệu cảnh báo cụ thể cho đội tuần tra? Ông Steve nói:
"Đó là một vấn đề lớn. Có các vấn đề tuân thủ liên quan đến việc đánh dấu loại tàu thuyền nào, đôi khi chúng tôi thấy cả những loài cá bị đánh bắt không mong muốn. Chẳng hạn, chúng tôi đang bay phía trên một con tàu, chụp ảnh boong tàu và nhìn thấy vây cá mập đang phơi khô trên boong. Đó có thể là một việc làm hoàn toàn hợp pháp, nhưng đó cũng có thể vi phạm quy định về việc đánh bắt cá mập."
Là một phần của Chiến dịch Tui Moana, các nhân viên lực lượng quốc phòng Úc cũng đóng quân tại Quần đảo Cook và Tonga, cung cấp tàu tuần tra và máy bay Spartan để hỗ trợ tiến hành giám sát.
Bryce Geoghegan là Trung úy Không quân thuộc Lực lượng Quốc phòng Úc.
"Chúng tôi xây dựng mối quan hệ với các quốc gia đối tác của Úc ở Thái Bình Dương. Và chỉ để đảm bảo rằng chúng ta có thể hỗ trợ sự ổn định và cung cấp thêm phạm vi hoạt động. Có vẻ như chiến dịch đang hoạt động như một biện pháp răn đe hữu hiệu."
Chiến dịch Tui Moana kết thúc vào cuối tháng 5,
Chiến dịch xác định thành công bốn đội tàu thuyền đáng ngờ, dẫn đến hai vụ bắt giữ liên quan đến các hành vi vi phạm về ngư nghiệp.
