Các nhà lãnh đạo thế giới và hai phe lâm chiến tại Libya đã tiến gần đến một lệnh ngưng bắn tại một đất nước giàu trữ lượng dầu hỏa, trong lúc một cuộc nội chiến kéo dài đến năm thứ 9. Cuộc họp tại Berlin cho thấy các siêu cường ngoại quốc ký kết một hiệp ước lịch sử, theo đó không còn can thiệp vào cuộc xung đột và tuân thủ lệnh cấm vận vũ khí của Liên hiệp quốc. Trong khi các phe lâm chiến đồng ý về hiệp ước, thì các nhà lãnh đạo của họ lại từ chối gặp nhau.
Tại thủ đô nước Đức, hầu hết các siêu cường lớn nhất trên thế giới, mà mỗi siêu cường có các quyền lợi trùng lấp hay đối nghịch nhau tại Libya, đã hứa hẹn sẽ chấm dứt việc xen lấn vàn nội tình Libya trong cuộc nội chiến gần một thập niên.
Thế nhưng hai đối thủ quan trọng nhất, đã không có mặt trong các cơ hội then chốt.
Nhà lãnh đạo của các phe lâm chiến tại Libya đồng ý tại cuộc hop thượng đỉnh, thế nhưng lại từ chối ngồi chung trong một phòng.
Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel buộc phải chạy tới chạy lui giữa các phái đoàn, cuối cùng đã điều giải một hiệp ước mong manh.
“Mọi người đều cam kết, bao gồm cả các tổ chức địa phương như Liên đoàn Ả rập, Liên Âu và dĩ nhiên là Hiệp hội Phi châu, để chúng ta có một giải pháp chính trị".
"Tôi nghĩ nó trở nên rõ ràng trong những ngày sau cùng, là chẳng còn nguy cơ cho một giải pháp quân sự nữa”, Angela Merkel.
Còn Tổng Thư Ký Liên hiệp quốc Antonio Guterres cho biết, cũng có cam kết để áp đặt các chế tài lên những người vi phạm lệnh cấm vận vũ khí.
“Mọi phe phái hôm nay, cam kết ủng hộ một cuộc ngưng bắn và cùng tạo áp lực lên các thành phần trong cuộc xung đột, để đạt đến việc ngưng bắn hoàn toàn”, Antonio Gutarres.
Được biết, Libya đã lâm vào cuộc nội chiến phức tạp và nhiều phe nhóm, kể từ khi vụ sụp đổ của Đại Tá Muammar Gaddafi, hồi năm 2011.
Nội chiến gia tăng hồi tháng 4 năm rồi, khi tư lệnh phiến quân Tướng Khalifa Haftar, kiểm soát hầu hết phần phía đông của lãnh thổ Libya, bao gồm cả Benghazi, rồi tấn công thủ đô Tripoli ở về phía tây.
Tripoli hiện do chính phủ được Liên hiệp quốc hậu thuẩn, với Thủ tướng là ông Fayez El Sarraj.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ bố trí quân đội bao gồm các chiến binh chống lại Syria để ủng hộ cho ông El Sarraj.
Thế nhưng Nga, Ai cập và các nước vùng Vịnh, như Á rập Saudi, Jordan và Tiểu vương quốc Ả rập, lại ủng hộ tướng Haftar.
“Có những tiến triển thực hiện, để tiến đến một cuộc ngưng bắn được mọi phe phái cam kết, rồi một cuộc đình chiến, và buông súng tạm thời cũng như còn rất nhiều việc phải làm”, Mike Pompeo.
Trước cuộc hop thượng đỉnh, Thủ tướng Anh Boris Johnson kêu gọi mọi phe phái, hãy tìm một giải pháp lâu dài.
“Các cuộc xung đột chỉ kết thúc, khi các phe phái bên ngoài quyết định họ muốn chấm dứt, đó là những gì Vương quốc Anh đang tranh đấu".
"Chúng tôi nói rằng mọi người hãy tiến tới, cuộc nội chiến đã lâu lắm rồi, đó quả là một sự hỗ thẹn".
"Vâng chúng ta đã loại trừ Gaddafi hồi năm 2011, thế nhưng nay là lúc chúng ta đoàn kết Libya lại với nhau, dưới lá cờ Liên hiệp quốc".
"Đó là những gì chúng tôi muốn làm, cũng như muốn có một tiến trình hoà bình do Liên hiệp quốc hướng dẫn”, Boris Johnson.
Tiến trình ngoại giao tại Berlin đã gia tăng hy vọng, dẫn đến việc có thể thực hiện một tiến trình hoà bình.
Tổng thống Nga và Thổ Nhĩ Kỳ gặp gỡ bên lề hội nghị, bất chấp việc hai bên ủng hộ các phe đối nghịch tại Libya.
Tổng thống Thổ Recep Tayyip Erdogan, hoan nghênh tiến trình đã thực hiện với Tổng thống Nga Vladimir Putin
“Nỗ lực chung của chúng ta đã thiết lập hoà bình trên chiến trường, chúng ta hiểu rõ trách nhiệm liên quan đến việc ngưng bắn và những nỗ lực đã thực hiện”, Recep Tayyip Erdogan.
Còn Ngoại trưởng Mỹ, ông Mike Pompeo cũng lạc quan.
“Có những tiến triển thực hiện, để tiến đến một cuộc ngưng bắn được mọi phe phái cam kết, rồi một cuộc đình chiến, và buông súng tạm thời cũng như còn rất nhiều việc phải làm”, Mike Pompeo.
Và giữa các căng thẳng, một số nhà phân tích cảnh cáo một cuộc đình chiến lâu dài không thể đạt được, trừ khi các tư lệnh quân đội tại Libya thương thuyết trực tiếp nhau.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
