Một trang sử mới của bóng tròn Úc sẽ được viết vào tháng tới, khi South Melbourne đối đầu với Melbourne Victory, trong trận Chung kết Australia Cup.
Trận cầu quan trọng này sẽ đánh dấu lần đầu tiên trong kỷ nguyên hiện đại, trận chung kết Australia Cup là cuộc tranh tài giữa hai đội bóng của tiểu bang Victoria, quy tụ hai tên tuổi lớn của làng bóng tròn Úc, nhưng tiêu biểu cho hai thế hệ khác nhau.
Trận chung kết 22 năm chờ đợi của bóng tròn Úc
Đây là một trận chung kết mà giới bóng tròn Úc đã phải chờ đợi 22 năm, và được một số bình luận gia cùng những người trong làng túc cầu mô tả là trận đấu có thể trở thành “trận cầu lớn nhất trong lịch sử bóng tròn quốc nội Úc”.
South Melbourne sẽ đối đầu với Melbourne Victory vào thứ Bảy, ngày 10 tháng Mười, tại sân AAMI Park.
Nhưng trước khi tìm hiểu về hai đội bóng với hai lịch sử rất đặc biệt này, chúng ta hãy nhìn lại giải đấu mà họ đã tiến đến trận chung kết, cũng như chiếc cúp mà cả hai đều mong muốn được nâng cao.
Giải FFA Cup được thành lập vào năm 2014 và ngày nay mang tên Australia Cup.
Mùa giải năm nay có đến 777 câu lạc bộ từ khắp nước Úc tham dự. Một con số rất lớn, quy tụ từ những đội bóng nhỏ trong cộng đồng cho đến những câu lạc bộ hàng đầu.
Một bên là Melbourne Victory, bốn lần vô địch A-League.
Phía bên kia là South Melbourne Hellas, bốn lần vô địch NSL và là câu lạc bộ gắn liền với những năm tháng đầu tiên trong sự nghiệp của Ange Postecoglou.
Chúng ta sẽ trở lại với câu chuyện của Ange sau. Bởi chính ông cũng có một mối liên hệ đặc biệt với Melbourne Victory.
Hellas là đội bóng thứ ba, không thuộc A-League lọt vào chung kết Australia Cup.
Một trong những người góp công lớn đưa họ đến đây là Bul Juach, người hùng của trận bán kết, khi được tung vào sân từ băng ghế dự bị và lập một cú hat-trick với ba bàn thắng.
“Đó là một cảm giác rất tuyệt. Thành quả này có ý nghĩa vô cùng lớn đối với câu lạc bộ. Quí vị có thể thấy tinh thần của mọi người đang lên rất cao và ai cũng vui mừng. Đây là một điều rất đáng phấn khởi và là một kinh nghiệm tuyệt vời. Từ đầu năm đến nay, tôi thực sự rất thích được thi đấu. Các anh em trong đội đã đón nhận tôi rất nồng nhiệt và câu lạc bộ cũng vậy. Tôi tiếp tục từ nơi mình đã dừng lại hồi năm ngoái. Tôi sang Canada thi đấu một thời gian ngắn rồi trở về. Kể từ khi trở lại, tôi nghĩ điều quan trọng là mình đã được ra sân thi đấu. Tôi chỉ cần tiếp tục giữ phong độ, và hy vọng chúng tôi có thể giành được một vài chiếc cúp", Bul Juach.
Bul Juach, 25 tuổi, là một người Úc gốc Nam Sudan, di dân sang Úc khi còn nhỏ và định cư tại thủ đô Canberra.
“Đó là nơi mọi chuyện bắt đầu. Tôi đến Canberra khi 12 tuổi và bắt đầu chơi thể thao có tổ chức tại đó. Trước lúc ấy, tôi chỉ đá bóng ngoài đường phố. Bóng tròn là môn thể thao của thế giới. Nó dành cho tất cả mọi người. Đó chính là vẻ đẹp của bóng tròn. Môn thể thao này đã giúp tôi rất nhiều. Từ Phi Châu sang đây là một sự thay đổi rất lớn, nhưng bóng tròn đã giúp tôi rất nhiều. Nhờ bóng tròn, tôi có thể học ngôn ngữ, tìm hiểu văn hóa, thích nghi với cuộc sống mới, và môn thể thao này đã đồng hành với tôi trong suốt cuộc hành trình", Bul Juach.
Đây mới chỉ là lần thứ hai trong hai năm liên tiếp, và lần thứ ba trong lịch sử, một đội bán chuyên nghiệp thuộc hệ thống National Premier Leagues, NPL, lọt vào chung kết giải đấu toàn quốc này.
Đội chiến thắng không những sẽ giành được chiếc cúp vô địch và một suất tham dự AFC Champions League Two vào năm tới, mà còn giành quyền tự hào trong lần đầu tiên hai câu lạc bộ chính thức gặp nhau trong một trận đấu tranh giải.
“Câu lạc bộ South Melbourne mang đậm tính đa văn hóa. Và đó cũng chính là hình ảnh của cả nước Úc. Thật vui khi được nhìn thấy điều đó. Đây là một câu lạc bộ lớn. Tất cả chúng tôi đều hãnh diện khi được đại diện cho câu lạc bộ này. Chúng tôi thấy rõ tầm vóc và hoài bão của câu lạc bộ, và tất cả chúng tôi đều muốn trở thành một phần trong hành trình ấy", Bul Juach.
Từ cộng đồng di dân Hy Lạp, đến biểu tượng của bóng tròn Úc
Câu lạc bộ South Melbourne được những người di dân Hy Lạp, thành lập vào năm 1959.
Câu lạc bộ ra đời từ sự hợp nhất của ba đội bóng: South Melbourne United, Hellenic và Yarra Park.
Danh xưng “Hellenic” mang một ý nghĩa vượt xa phạm vi những người hâm mộ một câu lạc bộ địa phương. Nó phản ảnh căn nguyên Hy Lạp sâu đậm của đội bóng.
Ý tưởng hợp nhất ba câu lạc bộ xuất phát từ Theo Marmaras cùng với Georgios Samaras, ông nội của cựu tiền đạo Celtic và tuyển thủ Hy Lạp cùng tên.
Mặc dù South Melbourne có một lịch sử, ảnh hưởng và mối liên hệ sâu xa với cộng đồng người Úc gốc Hy Lạp, thành phần cầu thủ của đội ngày nay rất đa dạng.
Bul Juach là một phần trong bức tranh ấy. Và nhìn rộng hơn, sự đa dạng trong đội hình South Melbourne cũng phản ảnh chính tính chất đa văn hóa của bóng tròn trên toàn nước Úc.
“Tôi rất hãnh diện. Điều này rất tốt vì có thể khuyến khích thế hệ trẻ đặt ra những mục tiêu lớn hơn và phấn đấu để được thi đấu ở những trình độ và trên những sân khấu như thế này. Đó là một điều rất tốt. Quí vị có thể nhìn vào những cầu thủ như Awer Mabil và Thomas Deng, rồi Nestory Irankunda và Mohamed Toure. Họ là nguồn cảm hứng cho cộng đồng Phi Châu", Bul Juach.
Melbourne Victory và kinh nghiệm của một đại đội bóng chuyên nghiệp
Melbourne Victory từng hai lần nâng chiếc cúp của giải này, vào các năm 2015 và 2021, và cả hai lần đều tại AAMI Park.
Đội cũng từng về nhì sau Macarthur FC, tại chính sân vận động này vào năm 2024.
Đại đội bóng A-League bước vào trận chung kết lần này mà không còn danh thủ người Tây Ban Nha Juan Mata, đồng thời đang ở giai đoạn đầu dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên Giovanni Savarese, người mới được bổ nhiệm hồi tháng Sáu năm nay.
Trong một tuyên bố, Tổng giám đốc Football Australia, Martin Kugeler, nói cả hai câu lạc bộ đều có “một lịch sử đáng hãnh diện và lực lượng cổ động viên đầy nhiệt tình”, trong khi AAMI Park sẽ là “một sân khấu tuyệt vời cho một dịp đặc biệt như thế này”.
Trong khi đó, Giám đốc Điều hành Bóng tròn của Football Australia, Heather Garriock, nói giải đấu này đã trở thành “một phần quan trọng trong lịch trình bóng tròn Úc kể từ khi ra đời vào năm 2014, đồng thời mang ý nghĩa rất lớn đối với các câu lạc bộ NPL và câu lạc bộ cộng đồng trên toàn quốc”.
Đội trưởng South Melbourne là Marco Jankovic, cũng không giấu được sự háo hức.
“Có lẽ đây là một trong những đội đang có phong độ tốt nhất trên toàn quốc. Đội bóng này rất kiên cường. Dường như mọi chuyện đã được định sẵn, và giờ đây chúng tôi đã có mặt trong trận chung kết. Đó sẽ là một ngày rất đặc biệt và chúng tôi đang nóng lòng chờ đợi", Marco Jankovic.
Hai đội bóng lớn, hai thời đại.
Đây là một trận derby địa phương, nhưng cũng là cuộc đọ sức giữa hai tên tuổi lớn tiêu biểu cho hai thời đại khác nhau của bóng tròn Úc.
South Melbourne đại diện cho truyền thống lâu đời của hệ thống NPL, với lịch sử câu lạc bộ trải dài qua nhiều thập niên.
Melbourne Victory, trái lại, đại diện cho kỷ nguyên A-League chuyên nghiệp, với sự ổn định, nguồn tài lực, danh tiếng, uy tín và kinh nghiệm gắn liền với giải bóng tròn quốc nội hàng đầu của Úc.
South Melbourne, hay Hellas, từ lâu đã được xem như một động lực và một khuôn mẫu cho sự tiến bộ của bóng tròn Úc.
Một nhân vật tiêu biểu cho niềm hãnh diện, truyền thống đào tạo và di sản ấy chính là cựu đội trưởng rồi huấn luyện viên của câu lạc bộ, Ange Postecoglou.
South Melbourne từng được Liên đoàn Quốc tế về Lịch sử và Thống kê Bóng tròn vinh danh là Câu lạc bộ Đại Dương Châu của Thế kỷ.
Đội cũng từng được xem là một trong những tập thể chơi bóng đẹp mắt và hấp dẫn nhất nước Úc, và có thời gian được dẫn dắt bởi một trong những danh thủ vĩ đại nhất của bóng tròn thế giới, Ferenc Puskás.
Tên tuổi Puskás lớn đến độ giải thưởng cá nhân cao quí của FIFA dành cho bàn thắng đẹp nhất thế giới trong năm, được đặt theo tên ông.
Dấu ấn Hy Lạp trong bóng tròn Melbourne
Theo số liệu từ cuộc kiểm tra dân số toàn quốc năm 2016, Melbourne có khoảng 173 ngàn người gốc Hy Lạp, được xem là cộng đồng người Hy Lạp lớn nhất tại một thành phố bên ngoài Hy Lạp và Cyprus.
Vì thế, không có gì đáng ngạc nhiên khi Melbourne Victory cũng chiếm được tình cảm, trí tưởng tượng và niềm hãnh diện của nhiều người Úc gốc Hy Lạp, cũng như những người thuộc nhiều nguồn gốc văn hóa khác.
Huấn luyện viên Melbourne Victory, Giovanni Savarese, cho biết ông rất hài lòng với sự cân bằng trong đội hình trước trận chung kết.
Ông cũng hài lòng trước sự gắn kết ngày càng tốt giữa các cầu thủ giàu kinh nghiệm và lớp cầu thủ trẻ.
Melbourne Victory mang trong mình một di sản hiện đại với những thành công, thành tích cao và tiêu chuẩn chuyên nghiệp nghiêm ngặt.
Ange Postecoglou từng huấn luyện Melbourne Victory từ tháng Tư năm 2012 đến tháng Mười năm 2013, trước khi đảm nhận chức huấn luyện viên đội tuyển quốc gia Úc, Socceroos.
Trong nhiều năm qua, chiếc áo Melbourne Victory từng được khoác lên bởi một loạt danh thủ quốc tế, trong đó có Juan Mata, Luís Nani, Harry Kewell và Keisuke Honda.
Riêng trường hợp Juan Mata có phần khác biệt.
Danh thủ 38 tuổi quyết định chấm dứt thời gian thi đấu cho câu lạc bộ, nhưng vẫn tiếp tục gắn bó với Victory theo một cách đặc biệt.
Trong một bước đi đáng chú ý hồi đầu năm nay, nhà vô địch World Cup kiêm đương kim chủ nhân Huy chương Johnny Warren, quyết định đầu tư để trở thành một trong những người có quyền sở hữu tại câu lạc bộ.
Ông cho biết, sẽ đem kinh nghiệm và kiến thức của mình đóng góp cho Melbourne Victory trong vai trò mới, với tư cách một thành viên trong nhóm sở hữu câu lạc bộ.
Một tháng đầy ắp thể thao.
Trận Chung kết Australia Cup vào thứ Bảy, ngày 10 tháng Mười, cũng tạo ra một nhịp chuyển tiếp thuận lợi cho những người yêu bóng tròn hướng đến giải Australian Championship, được SBS và SBS On Demand truyền hình từ 15 tháng Mười đến giữa tháng Mười Hai, với trận cuối cùng vào ngày 13 tháng Mười Hai.
Trận chung kết cũng diễn ra giữa một tháng đặc biệt sôi động của thể thao Úc.
Trong cùng khoảng thời gian này còn có các trận Chung kết AFL và NRL, cuộc đua xe Bathurst 1000 Supercars, Rugby League World Cup, trận rugby giữa Wallabies và All Blacks, cùng Mùa Hội Đua ngựa Mùa Xuân, tiến dần đến Melbourne Cup, và nhiều biến cố thể thao đáng chú ý khác.
Và giữa một lịch trình thể thao dày đặc như thế, cuộc chạm trán giữa South Melbourne Hellas và Melbourne Victory mang một ý nghĩa riêng.
Đây không chỉ là cuộc tranh tài để giành chiếc cúp.
Đó còn là cuộc gặp gỡ giữa quá khứ và hiện tại của bóng tròn Úc, giữa một câu lạc bộ trưởng thành từ cộng đồng di dân và một đại diện tiêu biểu của thời đại chuyên nghiệp, giữa hai thế hệ, hai truyền thống, nhưng cùng chung một lịch sử bóng tròn Úc.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
