Khối đại học đang đồng loạt lên tiếng phản đối kế hoạch di trú của đảng One Nation, theo đó số lượng sinh viên ngoại quốc và người tốt nghiệp được phép lưu lại, sẽ bị cắt giảm đến hàng trăm ngàn chỗ trong vòng 3 năm tới. Bà Pauline Hanson cho rằng chủ trương ấy phản ánh đúng nguyện vọng của quảng đại quần chúng, tuy nhiên giới lãnh đạo trong ngành giáo dục và kỹ nghệ cảnh báo rằng, chính sách này có thể gây xáo trộn nghiêm trọng cho nền kinh tế quốc gia, đồng thời làm cho tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên môn trở nên trầm trọng hơn.
Trong tuần lễ thứ hai liên tiếp, đảng One Nation đã trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận chính trị, lần này với việc công bố chính sách di trú gây nhiều tranh cãi. Theo đề nghị này, tổng số người được tiếp nhận sẽ giảm hơn 750.000 chỗ trong vòng ba năm tới.
Đề nghị nói trên cũng đã khơi lại những tiếng nói, kêu gọi cải tổ mạnh mẽ hơn trong lãnh vực giáo dục đại học, cũng như tăng cường đầu tư cho công cuộc nghiên cứu và đào tạo, vốn được xem là nền tảng cho sự phát triển lâu dài của đất nước.
Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là sinh viên ngoại quốc, những người đang giữ thị thực sau tốt nghiệp cùng gia đình của họ, với mức cắt giảm gần 470.000 chỗ, và những năm tiếp theo sẽ còn bị khống chế bằng các chỉ tiêu giới hạn hằng năm.
Bà Pauline Hanson vẫn kiên quyết bảo vệ chính sách này, khẳng định rằng đó là sự thể hiện ý nguyện của người dân. Tuy nhiên, lãnh vực đại học đang mạnh mẽ phản đối.
Ông Luke Sheehy, Tổng Giám đốc tổ chức Universities Australia, cảnh báo:
“Việc cắt giảm mạnh số lượng sinh viên ngoại quốc có thể gây những tổn thất khôn lường, không chỉ đối với hoạt động nghiên cứu của các trường đại học Úc, vị thế của nước Úc trên trường quốc tế, mà còn đối với nền kinh tế quốc gia, đồng thời đặt hàng trăm ngàn công việc vào vòng nguy hiểm”, Luke Sheehy.
Theo ông Sheehy, giáo dục quốc tế là một trong những ngành kỹ nghệ thành công nhất của nước Úc.
“Ngành này đóng góp khoảng 55 tỷ đô-la cho nền kinh tế Úc. Riêng sinh viên quốc tế bậc đại học, mang lại khoảng 70.000 đô-la mỗi người mỗi năm, không chỉ qua học phí mà còn qua tiền thuê nhà, các dịch vụ sử dụng và các khoản chi tiêu khác trong nền kinh tế”, Luke Sheehy.
Trong khi đó, dân biểu One Nation là Barnaby Joyce bác bỏ những lời chỉ trích cho rằng, chính sách này sẽ làm tổn hại nền kinh tế, cho rằng người dân đã “quá mệt mỏi với việc nghe các nhà kinh tế học giảng giải”.
Đáng chú ý, chính sách của One Nation hiện chưa được Văn phòng Ngân sách Quốc hội thẩm định chi phí. Bà Pauline Hanson cũng chưa tổ chức họp báo, để trả lời trực tiếp các câu hỏi của truyền thông.
Trong cuộc phỏng vấn với News24, Thượng nghị sĩ Hanson cho biết bà không phản đối, việc để Văn phòng Ngân sách Quốc hội tiến hành thẩm định.
“Tôi hoàn toàn không có vấn đề gì với điều đó. Nhưng họ đã từng dự toán đúng cho dự án Snowy 2.0 chưa? Cho Mạng lưới Băng thông Quốc gia (NBN) chưa? Hay tuyến đường sắt Inland Rail chưa? Tất cả những dự án ấy đều đội vốn. Điều quan trọng là phải lắng nghe người dân. Như tôi đã nói, tôi đang thực hiện ý nguyện của họ”, Pauline Hanson.
Bà Hanson không phải là lãnh tụ chính trị duy nhất, muốn giảm số lượng thị thực du học. Trong những năm gần đây, cả hai chính đảng lớn đều đã xem xét các biện pháp tương tự.
Ông Luke Sheehy nhận xét.
“Điều chúng ta chứng kiến là One Nation đang nhập vào hàng ngũ các đảng phái khác, kể cả Chính phủ Lao Động và Liên đảng, trong một cuộc đua chính trị đi xuống đối với sinh viên quốc tế”, Luke Sheehy.
Quan điểm này cũng được bà Vicki Thompson, Tổng Giám đốc Group of Eight, nhóm đại diện tám đại học nghiên cứu hàng đầu nước Úc, chia sẻ.
Bà nhắc lại rằng dưới thời Chính phủ Morrison, sinh viên quốc tế đã bị buộc phải rời Úc trong giai đoạn đại dịch COVID-19; còn Chính phủ Lao Động sau đó từng đề nghị áp đặt, khoản thu bổ sung đối với sinh viên quốc tế. Cả hai bên cũng đã đưa ra ý tưởng giới hạn số lượng tuyển sinh.
“Thành thực mà nói, đây là một cuộc đua xuống đáy vực của các đảng chính trị, để xem ai có thể tàn phá ngành giáo dục quốc tế nhanh hơn. Chính sách mà One Nation vừa công bố, chẳng phải là chiến lược gì cả. Đó đơn thuần là một cuộc ‘đốt sạch và chặt bỏ’ ngành giáo dục quốc tế, mà không hề cân nhắc tác động đối với nền kinh tế rộng lớn hơn”, Vicki Thompson.
Trong khi đó Sinh viên quốc tế cảm thấy bị gạt ra bên lề.
Ông Wiehong Liang, Chủ tịch Hội đồng Đại diện Sinh viên Quốc tế Úc, cho biết sinh viên hầu như không được tham khảo ý kiến, trong cuộc tranh luận này.
“Chúng tôi cảm thấy rất thất vọng. Mọi người nói về chúng tôi, nhưng lại không thực sự tham khảo ý kiến trực tiếp từ chúng tôi. Điều đó tạo nên nhiều bất an”, Wiehong Liang.
Ông Liang cho biết, sẵn sàng gặp gỡ các nhà hoạch định chính sách, để thảo luận về việc nâng cao tiêu chuẩn tuyển sinh và chất lượng đào tạo.
“Chúng tôi mong muốn có thêm các biện pháp quản lý, đối với các trường đại học và cơ sở giáo dục, để bảo đảm tuyển đúng sinh viên. Các trường hoàn toàn có thể làm được điều đó. Họ có hệ thống khảo thí, có kinh nghiệm tuyển chọn sinh viên chất lượng cao, và nhờ vậy có thể hạn chế những người, chỉ muốn sử dụng thị thực du học như một thị thực lao động”, Wiehong Liang.
Trong chính sách của mình, One Nation mô tả các trường đại học là những “nhà máy sản xuất thị thực” và đề nghị giảm 240.000 suất sinh viên quốc tế mỗi năm.
Nếu được áp dụng, chỉ còn khoảng 115.000 sinh viên quốc tế, được phép nhập học hằng năm theo hạn ngạch mới, trong đó có một loại thị thực “giá trị cao” được thiết lập riêng.
Đây sẽ là đòn giáng mạnh vào các trường đại học, vốn ngày càng lệ thuộc vào nguồn thu từ sinh viên quốc tế.
Bà Vicki Thompson cho biết trong nhiều năm qua, bà đã liên tục kêu gọi xem xét lại mô hình tài trợ đại học.
“Các trường thuộc Group of Eight thực hiện khoảng 70%, tổng số nghiên cứu cấp đại học của nước Úc. Mỗi năm, chúng tôi đầu tư khoảng 10 tỷ đô-la cho nghiên cứu, nhưng chỉ nhận được khoảng 2,7 tỷ đô-la từ Chính phủ Liên bang”, Vicki Thompson.
Trong khi đó, nhu cầu nghiên cứu trong các lãnh vực quốc phòng, vaccine, y khoa và sức khỏe cộng đồng vẫn không ngừng gia tăng.
“Khoảng thiếu hụt gần 8 tỷ đô-la ấy, phải được bù đắp bằng nguồn nào đó, và phần lớn được bù từ học phí của sinh viên quốc tế”, Vicki Thompson.
Ông Luke Sheehy cũng cảnh báo rằng, việc giảm số lượng sinh viên quốc tế cuối cùng, sẽ ảnh hưởng đến chính sinh viên Úc.
“Chúng ta vốn đã có một hệ thống tài trợ trong nước chưa đầy đủ. Nếu lại cắt giảm nguồn sinh viên quốc tế, áp lực sẽ càng gia tăng. Các chính trị gia phải lựa chọn rõ ràng: họ muốn có một hệ thống đại học đẳng cấp thế giới để phục vụ tương lai của nước Úc, hay muốn tiếp tục cuộc tranh cãi về di trú và để sinh viên Úc trở thành nạn nhân ngoài dự tính?”, Luke Sheehy.
Thiếu hụt nhân công tay nghề có thể thêm trầm trọng
Ngoài lãnh vực giáo dục, One Nation còn đề nghị cắt giảm 230.000 thị thực sau tốt nghiệp trong ba năm và áp đặt hạn ngạch 20.000 thị thực mỗi năm, nhằm ngăn chặn hiện tượng được gọi là “nhảy thị thực”.
Bà Thompson bác bỏ quan điểm cho rằng, đại học là con đường vòng để nhập cư.
“Điều đó hoàn toàn không đúng, đối với các trường thuộc Group of Eight. Hơn 80% sinh viên của chúng tôi sau khi hoàn tất việc học, đều trở về quê hương của họ”, Vicki Thompson.
Còn ông Innes Willox, Tổng Giám đốc Australian Industry Group, cho rằng tác động đối với nguồn nhân lực, là vấn đề cần được quan tâm nhiều hơn.
“Úc hiện đang đối diện với tình trạng, thiếu hụt lao động và kỹ năng nghiêm trọng, trên nhiều lãnh vực của nền kinh tế. Nếu cắt giảm di dân tay nghề, những khó khăn ấy chỉ càng thêm trầm trọng. Chương trình di dân tay nghề bao gồm từ thợ hàn, công nhân lò mổ, thợ điện, chuyên gia an ninh mạng cho đến nhân viên chăm sóc cộng đồng”, Innes Willox.
Ông Innes Willox cho rằng, các loại thị thực dành cho sinh viên sau khi tốt nghiệp, thực sự mang lại giá trị cho giới doanh nghiệp, đồng thời nhìn nhận rằng chính bản thân khu vực công nghiệp, lẽ ra có thể làm được nhiều hơn, để tận dụng nguồn nhân lực này.
“Chính điều đó theo tôi, đã khiến One Nation đi đến quyết định muốn cắt giảm các loại thị thực này. Dĩ nhiên, điều đó sẽ ảnh hưởng đến những sinh viên đang cân nhắc đến Úc du học, bởi nếu không có cơ hội ở lại làm việc, thì họ sẽ chỉ đến đây học xong rồi quay về nước. Khi ấy, nước Úc sẽ không thu được phần giá trị gia tăng, từ những kỹ năng và kinh nghiệm mà họ mang lại. Một lý do khác khiến vấn đề này trở thành tâm điểm chú ý, là những quan ngại liên quan đến tình trạng ‘nhảy thị thực’ và lưu trú quá hạn”, Innes Willox.
Ông Willox cũng kêu gọi, xây dựng một hệ thống quản lý lao động di dân tay nghề minh bạch hơn, năng động hơn và nhanh chóng hơn, đồng thời thúc giục Chính phủ sớm công bố chính sách riêng của mình.
“Chính phủ càng sớm xác định lập trường của mình thì càng tốt. Hiện nay toàn bộ chương trình di trú, đang ở trong tình trạng gần như đình trệ. Nhiều chương trình thị thực, kể cả thị thực tay nghề đang bị tạm ngưng, trong khi Chính phủ hoàn chỉnh các đề nghị cải tổ và tìm cách giải quyết số lượng lớn hồ sơ tồn đọng, của những người đã có mặt tại Úc”, Innes Willox.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
