Dịch vụ hữu ích: Những thay đổi lớn trong NDIS, ai bị ảnh hưởng và cần chuẩn bị gì từ bây giờ?

El logotipo del Seguro Nacional de Discapacidad (NDIS) en la sede central de Canberra, el miércoles 22 de junio de 2022. (AAP Image/Mick Tsikas). Credit: MICK TSIKAS/AAPIMAGE

Dịch vụ hữu ích

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download (7.59MB)

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Chính phủ Úc vừa công bố một loạt cải cách lớn đối với NDIS, chương trình hỗ trợ người khuyết tật lớn nhất cả nước, hiện đang phục vụ khoảng 760,000 người với chi phí hơn 50 tỷ đô la mỗi năm. Vậy cụ thể những thay đổi này là gì, và người dân cần chuẩn bị ra sao?

Những thay đổi chính bạn cần biết

1. Sẽ khó tiếp cận NDIS hơn

Một trong những thay đổi lớn nhất là việc siết chặt điều kiện tham gia. Chính phủ dự kiến giảm số người tham gia xuống còn khoảng 600,000 vào cuối thập kỷ. Điều này đồng nghĩa với việc người nộp đơn mới sẽ khó được chấp nhận hơn, đồng thời một số người hiện đang nhận hỗ trợ cũng có thể không còn đủ điều kiện trong tương lai.

2. Thay đổi cách xét điều kiện

Thay vì dựa chủ yếu vào chẩn đoán bệnh như trước đây, hệ thống mới sẽ tập trung vào việc đánh giá khả năng hoạt động trong đời sống hàng ngày. Nói cách khác, việc có một chẩn đoán y khoa sẽ không còn đủ để được tham gia NDIS, mà người nộp đơn cần chứng minh tình trạng đó ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, công việc và cuộc sống hàng ngày của mình.

3. Siết chặt nhà cung cấp dịch vụ

Chính phủ cũng sẽ tăng cường quản lý các nhà cung cấp dịch vụ. Nhiều dịch vụ có rủi ro cao sẽ bắt buộc phải đăng ký chính thức, đồng thời hệ thống thanh toán kỹ thuật số sẽ được áp dụng để theo dõi chi tiêu.

Lý do là hiện nay có tới hàng trăm ngàn yêu cầu thanh toán mỗi ngày không có đầy đủ bằng chứng, tạo kẽ hở cho gian lận, thậm chí liên quan đến tội phạm có tổ chức. Việc siết chặt này nhằm đảm bảo tiền hỗ trợ được sử dụng đúng mục đích.

4. Cắt giảm chi cho hoạt động xã hội

Một điểm đáng chú ý khác là khoản chi cho các hoạt động tham gia cộng đồng và sinh hoạt xã hội sẽ được điều chỉnh giảm về mức của năm 2023. Trong những năm qua, chi tiêu cho hạng mục này đã tăng mạnh, từ khoảng 14,000 đô la lên 31,000 đô la mỗi người, và dự kiến sẽ được kéo xuống còn khoảng 26,000 đô la.

5. Tăng hỗ trợ ngoài NDIS

Đối với những người không còn đủ điều kiện tham gia NDIS, chính phủ cho biết sẽ phối hợp với các bang và vùng lãnh thổ để cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, một quỹ trị giá 200 triệu đô la sẽ được thành lập nhằm tăng cường năng lực cho các tổ chức cộng đồng, giúp người khuyết tật vẫn có cơ hội tham gia vào đời sống xã hội dù không nằm trong hệ thống NDIS.

Ai có thể bị ảnh hưởng?

Những thay đổi này có thể tác động đến nhiều nhóm khác nhau, nhưng đáng chú ý nhất là những người có mức độ khuyết tật nhẹ hoặc trung bình, trẻ em đặc biệt là trong phổ tự kỷ, những người mới nộp đơn và cả những người đang nhận hỗ trợ nhưng chưa chứng minh rõ nhu cầu sử dụng.

Việc siết chặt tiêu chí có thể khiến một số người phải tìm kiếm các nguồn hỗ trợ khác thay vì tiếp tục phụ thuộc vào NDIS.

Bạn nên làm gì ngay từ bây giờ?

Trước những thay đổi này, việc chủ động chuẩn bị là rất quan trọng. Trước hết, người tham gia nên rà soát lại kế hoạch hỗ trợ của mình, xem các dịch vụ đang nhận có thực sự cần thiết và được sử dụng đúng mục đích hay không.

Bên cạnh đó, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và rõ ràng hơn sẽ trở nên quan trọng. Người tham gia cần có báo cáo y khoa cập nhật, đánh giá cụ thể về khả năng sinh hoạt hàng ngày và bằng chứng rõ ràng về nhu cầu hỗ trợ. Điểm mấu chốt là phải chứng minh được tác động thực tế của tình trạng khuyết tật, chứ không chỉ dừng lại ở chẩn đoán.

Ngoài ra, việc làm việc chặt chẽ với các support coordinator hoặc planner cũng sẽ giúp người tham gia hiểu rõ hơn về thay đổi và chuẩn bị tốt hơn cho các lần đánh giá lại.

Trong trường hợp không còn đủ điều kiện NDIS, người dân cũng nên chủ động tìm hiểu các lựa chọn thay thế như hệ thống chăm sóc người cao tuổi My Aged Care, dịch vụ y tế công hoặc các tổ chức cộng đồng địa phương.

Cải tổ lần này không chỉ đơn thuần là cắt giảm, mà là thay đổi cách hệ thống vận hành. Không phải ai cũng bị ảnh hưởng ngay lập tức, nhưng tiêu chí sẽ ngày càng chặt chẽ hơn trong thời gian tới.

SBS Việt ngữ

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play

Transcript

spk_0

Quý vị đang nghe SBS Tiếng Việt.

spk_0

Rất vui được gặp lại quý vị trong chuyên mục dịch vụ hữu ích, một chuyên mục được phát sóng định kỳ mỗi ngày nơi chúng tôi cung cấp những thông tin thiết thực cập nhật từ các cơ quan chính phủ nhằm hỗ trợ những người dân trong quá trình định cư tại Úc và người đồng hành cùng tôi trong chuyên mục ngày hôm nay xin được trân trọng giới thiệu biên tập viên Mai Hoa, xin chào chị.

spk_1

Vâng, xin chào Hương Lan và xin kính chào quý vị khán thính giả SBS Việt ngữ

spk_0

Và thưa quý vị, trong chuyên mục dịch vụ hữu ích ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nói đến những cải tổ lớn gần đây của chương trình NDIS, một chương trình vốn đang hỗ trợ hàng trăm ngàn người khuyết tật trên khắp nước Úc. Trước tiên xin hỏi chị Mai Hoa là chị Mai Hoa có thể tóm tắt vì sao chính phủ lại có những cải tổ lớn như vậy

spk_0

trong thời điểm này hay không?

spk_1

Vâng, lý do chính là vì chi phí NDAS tăng lên quá nhanh, hiện chương trình phục vụ khoảng 760.000 người với tổng chi phí là hơn 50 tỷ mà theo những cái số liệu của ABC đưa ra đó gần như 60 tỷ$, một một một một một năm nó lớn hơn cả cái toàn bộ ngân sách quốc phòng lớn hơn cả Medicare, tức là nó quá lớn.

spk_1

Và bộ trưởng y tế Mark Butler cho biết nếu không thay đổi thì số người tham gia có thể lên đến là 900.000 người vào năm 2030, vì vậy chính phủ muốn đưa hệ thống trở lại ở mức độ mà có thể kiểm soát được hoặc là bền vững hơn, tức là có thể vẫn còn ngân sách để mà tiếp tục chi tiêu cho cái chương trình này.

spk_0

Dạ vâng, có thể thấy là thay đổi lần này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến rất nhiều người.

spk_0

Vậy cụ thể những thay đổi nào đáng chú ý nhất sắp xảy ra thì hôm nay chúng tôi sẽ cùng đi qua 5 điểm thay đổi. Đầu tiên xin mời chị Mai Hoa trình bày cái điểm đầu tiên.

spk_1

Dạ thưa cái điều đầu tiên á là khi mà chương trình thay đổi thì sẽ khó tiếp cận với chương trình hơn so với trước đây. Chính phủ dự kiến là sẽ giảm số người tham gia xuống còn khoảng 600.000 người vào 2030 thay vì chính gần 1 tỷ gần 1 triệu người.

spk_1

Tức là như vậy sẽ có họ khoảng là 160.000 người bắt buộc phải bị loại bỏ khỏi cái chương trình, đồng nghĩa với cái việc những người nộp đơn mới á, phải đáp ứng nhiều cái tiêu chí chặt chẽ hơn và thậm chí một số người đang nhận hỗ trợ hiện nay cũng

spk_1

sẽ phải có thể bị xem xét lại.

spk_0

Dạ vâng, ờ việc chính phủ siết chặt số người được tham gia chương trình cũng đồng nghĩa là họ sẽ siết chặt các tiêu chí xét duyệt phải không ạ? Vậy tiêu chí xét duyệt sẽ thay đổi ra sao, đặc biệt với những gia đình đang phụ thuộc vào chương trình này thưa chị. Dạ

spk_1

vâng.

spk_1

Trước đây á thì chỉ cần một người có một cái chẩn đoán dựa trên y khoa đó là ví dụ như họ chỉ cần một loại khuyết tật thôi thì có đủ điều kiện để nhận NDIS thế nhưng trong hệ thống mới thì họ cần phải đánh giá cái khả năng sinh hoạt hàng ngày. Ví dụ như hai người cùng chẩn đoán, nhưng nếu một người có thể tự chăm sóc bản thân và làm việc tương đối bình thường, còn người kia gặp khó khăn lớn trong sinh.

spk_1

sinh hoạt thì kết quả xét duyệt có thể sẽ khác nhau.

spk_0

Dạ, nói một cách khác, người nộp đơn sẽ cần chứng minh tình trạng của mình ảnh hưởng như thế nào đến cuộc sống, từ việc đi lại giao tiếp cho đến cách sinh hoạt hàng ngày đúng không ạ? ờ Bên cạnh người tham gia trong chương trình NIS bị ảnh hưởng thì những nhà cung cấp dịch vụ có bị ảnh hưởng hay không? Thưa có và

spk_1

khá đáng kể và chính phủ cũng sẽ siết chặt quản lý các nhà cung cấp dịch vụ, những dịch vụ rủi ro cao như là chăm sóc cá nhân,

spk_1

hay là hỗ trợ sinh hoạt sẽ bắt buộc phải đăng ký chính thức, đồng thời hệ thống thanh toán kỹ thuật số cũng sẽ áp dụng theo để theo dõi chi tiêu.

spk_0

Dạ vâng thưa quý vị, lý do mà những nhà cung cấp dịch vụ NDIS bị kiểm soát cắt cao và bị siết chặt hơn như vậy, bởi vì theo chính phủ hiện có hàng trăm ngàn đơn yêu cầu thanh toán mỗi ngày, nhưng họ lại thiếu bằng chứng rõ ràng và điều này đã tạo ra những cái kẽ hở để họ có thể gian lận, thậm chí là có thể liên quan đến những tổ chức tội phạm nữa.

spk_0

Và vì vậy việc tăng kiểm soát là để bảo đảm cho cái tiền hỗ trợ được chi tiêu đúng cách. Và một điểm nữa mà tôi nghĩ nhiều người quan tâm đó là tiền hỗ trợ cho người khuyết tật được tham gia vào cộng đồng, chẳng hạn như là họ được đi công viên, họ được đi giao lưu tham gia vào các hội nhóm cộng đồng thì

spk_0

Cái khoản này có bị ảnh hưởng hay không thưa chị? Dạ

spk_1

vâng thưa có, bởi vì chính phủ muốn đưa cái mức chi tiêu ờ cho hoạt động này trở lại ở cái mức 2023, thì trong vài năm qua thì cái hạng mục này đã tăng từ 14.000 lên đến $1.000 mỗi người và chính phủ dự kiến sẽ kéo xuống còn khoảng 26.000.

spk_0

vâng.

spk_0

ờ Bây giờ chúng ta đến một câu hỏi mà tôi nghĩ cũng sẽ rất là nhiều người quan tâm đó là với cái việc mà 160.000 người sẽ bị loại ra khỏi chương trình. Vậy thì họ không được tham gia vào NDIS nữa, liệu có một chương trình nào khác hỗ trợ họ hay

spk_1

không? Dạ thưa, cái điều này thì nhiều người lo lắng và chính phủ cũng đã nói đi nói lại nhiều lần bởi vì NDIS từ đây sẽ không còn là của chương trình của Liên bang nữa mà của các tiểu bang và liên bang cùng cộng tác làm việc.

spk_1

à Chính phủ sẽ phối hợp với các tiểu bang để cung cấp hỗ trợ tại cộng đồng. Ngoài ra còn có một quỹ khoảng 200 triệu để tăng cường năng lực cho các tổ chức cộng đồng nữa.

spk_0

Tức là có một cái mạng lưới thay thế, nhưng mà tôi nghĩ chắc chắn là sẽ không giống như NIS trước đây đúng không ạ, phải có những điểm khác biệt,

spk_1

và mức hỗ trợ và cách tiếp cận có thể sẽ khác, nên người dân cần chủ động tìm hiểu ờ sớm để biết là những cái hỗ trợ đó như thế nào và mình có nằm thuộc cái diện được hỗ trợ hay

spk_0

không. Dạ, vậy theo chị thì những nhóm cộng đồng nào cần đặc biệt chú ý đến những thay đổi này?

spk_1

Những người cái mức độ khuyết tật nhẹ hoặc trung bình sẽ là nhóm sẽ bị ảnh hưởng nhất. Ngoài ra trẻ em đặc biệt á là những cái trẻ em ở trong cái nhóm mà tự kỷ đó à syndrome á thì cũng có thể bị tác động hay à khi mà tiêu chí thay đổi.

spk_1

à những người mới nộp đơn hoặc những người đang nhận hỗ trợ nhưng chưa chứng minh rõ cái nhu cầu cũng nên lưu ý về những cái thay đổi này.

spk_0

à mình sẽ đi qua một câu hỏi tiếp theo là chẳng hạn bây giờ một gia đình có con đang nhận hỗ trợ của chương trình NDIS, vậy khi mà những thay đổi sắp tới sẽ được thực thi thì họ nên làm gì ngay từ bây giờ để chuẩn bị cho điều đó?

spk_1

Tôi nghĩ rằng là việc đầu tiên là phải rà xét lại cái kế hoạch hỗ trợ hiện tại của họ.

spk_1

Rồi để xem mà khi mà họ bị cắt á thì họ xem thì họ sẽ biết là cái sự cái lý do cắt rồi hoặc nếu mà họ có khuyến cáo, khuyến nghị thì họ cũng có đủ những cái lý do để hoặc là những bằng chứng để thuyết phục, à rồi xem mình à những cái công cụ, những cái ờ ờ tiện nghi đó ờ có thực sự cần thiết hay không, đó, đến khi mà nếu mà bị ảnh hưởng thì mình sẽ biết được cái lý do vì sao.

spk_1

Thứ hai nữa là mình cũng nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ hơn nếu như mà mình apply hay renew hoặc là những người mới đó, bởi vì xét việc khó hơn, thành ra họ sẽ đòi hỏi nhiều bằng chứng hơn, gồm báo cáo y khoa cập nhật nè, rồi đánh giá sinh hoạt, rồi bằng chứng cụ thể về họ về các nhu cầu,

spk_0

giống như chị nói lúc nãy là không chỉ dựa vào chẩn đoán nữa mà phải dựa vào cái cái tác động của cái tình trạng khuyết tật đối với cuộc sống hàng ngày đúng không ạ? Dạ dạ đúng rồi.

spk_0

à Và nếu trong trường hợp xấu nhất là họ không còn đủ điều kiện nhận NDS nữa thì người dân có thể tìm đến đâu để được hỗ trợ thưa

spk_1

chị? Dạ, những người lớn tuổi á thì có thể tìm đến hệ thống chăm sóc người cao tuổi như là My Age Care rồi những người khác có thể tìm hiểu, tìm đến những cái dịch vụ y tế cộng đồng và tổ chức cộng đồng của địa phương và điều quan trọng nhất là

spk_1

Đừng chờ đến khi bị ảnh hưởng rồi mới chuẩn bị mà hãy chủ động cập nhật thông tin để chuẩn bị hồ sơ và hiểu rõ quyền lợi của mình ngay

spk_0

từ bây giờ. Dạ vâng, xin cảm ơn chị Mai Hoa, và thưa quý vị cái tô NDIS lần này không chỉ là cắt giảm mà là thay đổi cách hệ thống vận hành, thưa quý vị.

spk_0

Và việc chuẩn bị sớm sẽ giúp quý vị cũng như là gia đình ờ tránh được cái tình trạng bị gián đoạn, cái việc hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi của mình trong thời gian tới. Và xin cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi chuyên mục dịch vụ hữu ích ngày hôm nay. Hẹn gặp lại quý vị trong các tập của chuyên mục dịch vụ hữu ích lần sau.

spk_2

Like, share, comment, hãy đồng hành cùng SBS tiếng Việt trên Facebook.

END OF TRANSCRIPT