Đối với sắc tộc Dinkar Bor ở Nam Sudan, lễ bắt đầu giai đoạn trưởng thành là một tục lệ thiết yếu để thanh niên qua tuổi thiếu niên.
Tục lệ nầy trong số nhiều lễ lạc văn hóa đã bị gián đoạn trong hàng thập niên chiến tranh xảy ra trong vùng.
Ngày nay các thành viên của cộng đồng Nam Sudan buộc phải rời bỏ quê hương thế nhưng họ vẫn giữ truyền thống xưa cũ tại nước Úc.
Tại một cửa hiệu cắt tóc ở phía bắc Adelaide, có 40 thiếu niên từ cộng đồng Dinka Bor hiện chờ đợi để được cắt tóc.
Đây là việc cắt tóc có tính cách biểu tượng, được xem là cắt bỏ thời gian niên thiếu và đây là bước đầu tiên trong tiến trình, để chuyển thành người lớn diễn ra trong 3 ngày.
Các thiếu niên tuổi từ 14 cho đến 21 và nay mai các em sẽ trở thành người lớn trong cộng đồng.
Chuereag Deng cho biết, đây là dịp hết sức vui vẻ.
"Với tôi hả? Tôi luôn luôn muốn trở thành người lớn. Gọi là bé con, tôi cảm thấy mình chẳng được tôn trọng tí nào".
Trong vài ngày tới, họ nhận được các bài học và những bài thuyết giảng, từ các vị cao niên trong cộng đồng.
Họ học khiêu vũ và học hát, để có thể là những người lãnh đạo cộng đồng trong các sự kiện xã hội trong tương lai.
Họ cũng được chỉ dạy về trách nhiệm mới, sẽ đảm nhận trong gia đình.
"Bất cứ đề tài nào trong gia đình đều được nêu ra, tôi có lẽ là người có nhiệm vụ gởi tiền về giúp đỡ nhiều người ở Phi châu, tôi sẽ có nhiều điều để nói và có nhiều quyền hạn hơn".
Đối với cộng đồng nầy, việc trở thành người lớn cũng mở ra cơ hội để hẹn hò nữa.
Cô Malang Ajang 21 tuổi cho biết, cô không bao giờ nghĩ đến chuyện hò hẹn với những cậu trai nào, chưa qua thủ tục để trở thành người lớn.
f2659d AJANG GRAB Emma
"Nếu họ không làm như vậy, thì bọn con gái chúng tôi không tôn trọng họ chút nào. Điều đó có nghĩa là chúng tôi vẫn xem bọn họ là những cậu con trai mà thôi chứ không phải người lớn. Vì vậy chúng tôi sẽ không phục họ và nếu một cậu trai nào đến và yêu cầu biết tên tôi cũng như muốn hẹn hò những chuyện như vậy, tôi sẽ trả lời rằng bạn vẫn còn là một bé trai, vì vậy tôi chẳng có thể nói gì với bạn cả".
Ngoài một số nhỏ gia đình khá giả, có thể gởi con cái họ trở lại Nam Sudan để dự lễ trở thành người lớn, quả là một thời gian rất dài kể từ khi bất cứ cậu con trai nào trong cộng đồng nầy, có cơ hội để được trải qua một lễ hội chính thức giúp cậu trở thành người lớn.
Cuộc sống hàng ngày đã thay đổi lớn lao tại Nam Sudan kể từ năm 1983, khi quốc gia nầy lâm vào cuộc nội chiến đẫm máu và các lễ lạc văn hóa bị gạt sang một bên.
Đối với nhiều người Dinkar Bor, sự sống và cái chết hầu như dễ dàng xảy ra, thế nên hàng triệu người đã lánh nạn và sống tại các trại tỵ nạn với con số ngày càng gia tăng.
"Chúng tôi cử hành lễ nầy tại Úc và muốn cho chúng thấy được, đó là một phần của nền văn hóa. Dù đi đến đâu, các bạn không bao giờ bỏ quên văn hóa của mình", Deng Anok.
Trong số họ, có đến cả một thế hệ chẳng có cơ hội để chính thức dự một lễ hội văn hóa nào, hầu trở thành người lớn.
Ông Akoy Wut Lual 34 tuổi, là một trong số người đó.
"Tôi kẹt trong trại tỵ nạn Kakuma vào lúc tôi lẽ ra đã trải qua lễ trở thành người lớn".
"Thế nhưng tôi lỡ mất cơ hội chỉ vì tôi không còn sống trên quê hương của mình, trong làng mạc của mình".
"Tôi cảm thấy thực sự dường như có điều gì mất mát trong cuộc đời mình", Akoy Wut Lual.
Ông cho biết thật quá trễ cho ông, để tham dự những lễ lạc đó, vốn dành cho những người trẻ tuổi hơn.
Thế nhưng ông hy vọng một ngày nào đó, có thể cùng với những người cùng trang lứa du lịch sang Nam Sudan, để tham dự lễ lạc theo cùng cách thức của những người đi trước.
"Thực sự việc nầy rất trễ đối với tôi, chỉ còn cách là tôi gia nhập vào một nhóm những người cùng tuổi để làm lễ trưởng thành tại nhà, đó là việc ngã một con bò ra giết thịt hay tự mua một khẫu súng".
Vị trưởng lão trong cộng đồng Adelaide là ông Madol Anyang, có 3 cậu con trai đang được dự lễ trưởng thành.
Ông cho biết điều quan trọng là xúc tiến truyền thống văn hóa, ngay cả cho một thế hệ trẻ mà họ chẳng có hay có rất ít hiểu biết, về một quốc gia Nam Sudan xa xôi.
"Chúng tôi cảm thấy có nhu cầu phải cử hành lễ, bởi vì có một khoảng cách xảy ra, thế nhưng chúng tôi cảm thấy rằng sự cách biệt đó là phải lấp đầy bằng bất cứ giá nào. Bởi vì trẻ em thiếu buổi lễ văn hóa nầy, thì văn hóa chính là sự bảo vệ cho con người".
Cộng đồng Dinka Bor tại Úc, chưa bao giờ cử hành một lễ như vậy ngay trên nước Úc.
Ông Deng Anok là một trong những người tổ chức buổi lễ thừa nhận rằng, lễ lạc nầy khác biệt với những gì diễn ra trên quê hương của ông.
Tại đây chẳng có những tuần lễ cử hành lễ lạc trưởng thành, do các thiếu niên tìm cách né tránh và chẳng có cúng tế qua việc giết thịt một con bò.
"Khi trở về nước, bọn chúng mặc quần ngắn thế nhưng không mặc áo thun áo khoác hay bất cứ thứ gì khác, chỉ độc có quần đùi mà thô"i.
"Rồi những gì chúng tôi làm là trao cho chúng một ngọn giáo để cho thấy chúng trở thành người cha trong cộng đồng hay những người bảo vệ cho cộng đồng nầy", Deng Anok.
Những người tham dự tại Úc sẽ được cắt tóc, thế nhưng các nhà lãnh đạo cộng đồng cũng tôn trọng ý muốn của họ, là không cạo trọc đầu.
Các cậu trai mặc các bộ âu phục chỉnh tề theo kiểu Tây phương, cũng không có chuyện bôi phân bò lên bộ ngực trần của các cậu.
Ngoài ra có buổi lễ tối cuối cùng, gồm nhiều nghi thức cầu nguyện và khiêu vũ theo kiểu cách văn hóa, thế nhưng cũng có một lúc ngắn ngủi khi các cậu trai khiêu vũ cuồng nhiệt theo điệu nhạc rap.
Những người cao tuổi hài lòng, khi để cho các cậu trai trẻ tổ chức một lễ hội mới theo ý của họ, vốn kết hợp hai thế giới cũ và mới mà nhiều người sống ở giữa.
Theo ông Deng Anok, phần quan trọng là họ tiếp tục truyền thống văn hóa, khi trở thành người lớn trên nước Úc nầy.
"Chúng tôi cử hành lễ nầy tại Úc và muốn cho chúng thấy được, đó là một phần của nền văn hóa. Dù đi đến đâu, các bạn không bao giờ bỏ quên văn hóa của mình", Deng Anok.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
