Chỉ còn vài ngày nữa trong Năm 2019, năm được xem như là năm quốc tế về ngôn ngữ bản địa, nhưng những người ủng hộ nói rằng cần phải làm nhiều việc hơn nữa để cứu ngôn ngữ bản địa của thế giới khỏi sự tuyệt chủng.
Năm nay đã chứng kiến các thành viên của cộng đồng quốc tế cùng họp lại để tôn vinh ngôn ngữ bản địa và cùng hợp tác với nhau theo những cách mới để vực dậy những ngôn ngữ ít người này.
Chủ tịch phiên họp thứ 74 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc Tijjani Muhammad-Bande nói rằng các ngôn ngữ vẫn đang bị mất với tốc độ nhanh chóng.
"Cứ hai tuần, thì có ít nhất một ngôn ngữ bản địa biến mất khỏi trái đất này. Điều này có nghĩa là cứ một tháng có hai ngôn ngữ bản địa tuyệt chủng. Hiện trạng này thực sự nghiêm trọng. Thế giới có 4.000 ngôn ngữ bản địa còn sót lại được sử dụng bởi 6% dân số toàn cầu. Và có một điều nữa cũng đáng chú ý không kém, đó là 15% những người nghèo nhất trên hành tinh của chúng ta là người bản địa. "
Ngày nay, có khoảng 7.000 ngôn ngữ được sử dụng trên toàn thế giới.Nhưng các nhà nghiên cứu ước tính hơn một nửa dân số thế giới chỉ sử dụng 23 ngôn ngữ đó.
Tuy nhiên, trong số 370 triệu người bản địa trên thế giới, có hơn 4.000 ngôn ngữ khác nhau được sử dụng.
Ông Muhammad-Bande kêu gọi Đại hội đồng hãy biến việc tiết kiệm những ngôn ngữ còn lại thành ưu tiên sau năm 2019.
"Khi đánh dấu kết thúc năm quốc tế về các ngôn ngữ bản địa, điều quan trọng là chúng ta cần phải tự mình nỗ lực để thúc đẩy các ngôn ngữ này được giữ gìn. Chúng ta phải nhận ra rằng chứa đựng trong các ngôn ngữ là những kiến thức về khoa học, những lời khuyên khôn ngoan và ý tưởng sống được chắt lọc, những kinh nghiệm thực tiễn mà các cộng đồng thu thập được trong quá trình chuyển đổi các nền văn minh từ giai đoạn này sang giai đoạn khác."
Chỉ riêng trong thế kỷ trước, khoảng 600 ngôn ngữ bản địa đã biến mất.Cơ quan văn hóa của Liên Hợp Quốc, UNESCO, dự đoán rằng khoảng 50 đến 90% ngôn ngữ bản địa còn lại của thế giới sẽ biến mất vào cuối thế kỷ này.
Hầu hết các ngôn ngữ bị biến mất này sẽ được thay thế bằng tiếng Anh, tiếng Quan Thoại hoặc tiếng Tây Ban Nha.
Nhưng trọng tâm của năm quốc tế về ngôn ngữ bản địa không chỉ là bảo tồn các ngôn ngữ bản địa.
Đại sứ thiện chí của UNESCO phụ trách vấn đề người bản địa bà Yalitza Aparermo nói rằng những người nói tiếng bản địa vẫn phải đối mặt với những rào cản đáng kể trong cuộc sống hàng ngày.
"Mục tiêu của tôi là các bậc cha mẹ không cảm thấy bị buộc phải quên họ là ai, họ đến từ đâu, hoặc phải che giấu ngôn ngữ bản địa của họ, để bảo vệ con cái họ khỏi một xã hội phân biệt đối xử, khỏi những giới hạn mà họ bị đặt để. Thay vào đó chúng tôi muốn giúp họ có được các cơ hội việc làm và vượt qua mọi rào cản. Không có bé trai hay bé gái nào phải cảm thấy tự ti về cội nguồn của chúng. Họ nên biết rằng việc nói một ngôn ngữ bản địa là một điều nên tự hào, vì nó cho thế giới thấy thêm một vẻ đẹp khác từ góc nhìn phong phú nhất của ngôn ngữ đó."
Bà nói rằng bằng việc tôn vinh và giữ gìn các ngôn ngữ thổ dân có thể giúp thể giới bảo tồn sự phong phú về bản sắc và lịch sử nhân loại.
"Trong Năm Quốc tế về Ngôn ngữ Bản địa này, như tuyên bố của UNESCO, tôi kêu gọi mọi người cần phải bảo đảm rằng các quốc gia cần phải hành động để giải cứu ngôn ngữ, và việc này sẽ không dừng ở đây, vào cuối năm nay. Thay vào đó, mọi người nên tiếp tục duy trì các ngôn ngữ bản địa để các mảng lịch sử của chúng ta về các dân tộc ít người sẽ không bị mất đi. Chúng ta hãy cùng nhau tôn trọng và tôn vinh các cộng đồng bản địa của chúng ta."
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
