Chính phủ liên bang Hoa Kỳ cho khôi phục lại việc thi hành án tử hình sau 16 năm ngưng thi hành án này. Các nhóm hoạt động nhân quyền gọi việc khôi phục này là một quyết định dã man và đầy tính chính trị.
Từ gần hai thập niên qua chính phủ liên bang Hoa kỳ đã không thi hành một án tử hình nào, tuy nhiên vào cuối năm nay thì ghế điện và thuốc độc sẽ được đem ra sử dụng lại.
Bộ trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ ông William Barr nói rằng Phòng Trại Giam thuộc Bộ đang lên lịch cho việc thi hành 5 án tử dành đối với 5 tù nhân trong khoản thời gian từ tháng 12/2019 đến tháng Giêng 2020.
Trong một thông báo được đưa ra tới công chúng ông cho biết:
"Bộ Tư pháp thi hành đúng các quy tắc luật pháp và chúng tôi nợ điều này với các nạn nhân cũng như gia đình họ trong việc thực thi công ly và tiến hành các bản án đã đưa ra."
Án tử hình được áp dụng ở 29 tiểu bang ở nước Mỹ nhưng lần cuối cùng việc thi hành hình phạt nặng nề này ở cấp chính phủ liên bang là vào năm 2003.
Tại Hoa Kỳ, các tội phạm có thể bị đưa ra xét xử ở tòa án liên bang hay tòa án tiểu bang.
Với những tội phạm được thực hiện nhiều lần tại nhiều nơi trên khắp đất nước thì thẩm quyền xét xử là tòa án liên bang, trong khi những bản án khác tùy theo mức độ nghiêm trọng mà sẽ đem ra xét xử bởi toàn liên bang hay tiểu bang.
Tổng thống Hoa kỳ Donald Trump trước đây từng nói rằng ông nghĩ việc kết án các tội phạm ở nước Mỹ được làm quá nhân nhượng.
Nikita White, một nhà vận động chiến dịch cho tổ chức Ân xá quốc tế tại Úc nói:
"Quyết định của chính quyền Trump cho khôi phục lại việc thi hành tử hình ở các bản án cấp liên bang sau 16 năm không cần sử dụng đến nó là một việc làm man rợ. Đó là hình phạt tàn khốc và vô nhân đạo."
Ân xá quốc tế nói rằng họ ghi nhận được đã có ít nhất 690 án tử hình đã được thực h iện trong năm ngoái tại 20 quốc gia. Tính ra trung bình ở các nước này mỗi tháng có 3 người bị tử hình và đó là con số thấp nhất trong 10 năm qua.
Tổ chức này nói các quốc gia có nhiều án tử nhất đứng đầu là Trung Quốc tiếp đến là Iran và Saudi Arabia, Vietnam đứng thứ tư và theo sau Iraq .
Ân xá quốc tế cũng nói rằng Trung Quốc vượt xa các nước khác về số tù nhân bị tử hình và số lượng người bị chính quyền kết liễu cuộc sống hàng năm chính xác lên đến bao nhiêu vẫn là điều mà Bắc Kinh không muốn công khai.
Bà White nói những tìm hiểu của Amnesty cho thấy hình phạt tử hình death penalty hay là capital punishment thường được đưa ra một cách bừa bãi ( indiscriminately).
"Nó được áp dụng phần lớn cho những tội phạm thuộc tầng lớp lao động, người thiểu số, và những nhóm ít người khác vốn ít có cơ hội được tiếp cận các hỗ trợ pháp lý. Chúng tôi cũng biết được rằng ngay cả như ở Mỹ có những trường hợp mà nhiều người sau khi đã bị xử tử hình rồi thì mới phát hiện ra họ vô tội. Đó là một sai lầm mà chính phủ Hoa Kỳ không thể cho phép mình phạm phải."
Ân xá quốc tế cũng nói rằng nhìn chung các quốc gia bãi bỏ hình phạt tử hình đang tăng lên nhưng vẫn còn một số nước vẫn giữ nguyên án phạt dã man này như thời trung cổ.
Julian McMahon là trạng sư và Chủ tịch Dự án Công Lý Án Tử hình (Capital Punishment Justice Project), một tổ chức của Úc hoạt động nhằm chấm dứt việc thi hành các án tử cho biết.
"Từ sau khi chấm dứt Thế chiến thứ 2, lần lượt nhiều nước từ bỏ hình phạt án tử hình và con số các nước còn thực bản án này sụt giảm với tốc độ ổn định, so với trước đó thì hầu hết các quốc gia đều có hình phạt án tử. Và đến hiện nay tính tới thời điểm năm ngoái thì vẫn còn 20 nước áp dụng án tử đối với phạm nhân."
Tất cả các quốc gia ở Châu Âu đều bãi bỏ án tử hình ngoại trừ Belarus.
Tại Châu Á, hai quốc gia được xem là tiến bộ và phát triển nhất là Nhật và Singapore thì vẫn còn áp dụng bản án tử hình.
Julian McMahon nói.
"Sự tiến bộ ở Hoa kỳ cần phải được nhìn qua đời sống chính trị. Có nhất thiết để khôi phục lại án tử không? Phải chăng đây là một chiến lược để giành được sự ưu ái chính trị trong một số giai đoạn? Những gì họ đang làm trong việc lập lại bản án tử hình cho chúng ta thấy là họ đang bước lên cùng thuyền với Iran, Pakistan, Ả Rập Saudi hoặc Trung Quốc' về hệ thống pháp lý.”
Tại Úc, bản án tử hình cuối cùng là vào năm 1967 đối với phạm nhân Ronald Ryan, người bị kết tội vì đã bắn chết một giám thị ở nhà tù Pentridge Prison ở Melbourne.
Vào năm 1985 thì nước Úc hoàn toàn bãi bỏ thi hành án tử và cũng từ lúc đó Úc luôn lên tiếng vận động cho các nước khác ở khu vực Châu Á cũng làm theo như mình.
Nikita White nói chính phủ Úc đã đóng một vai trò quan trọng trong việc này và năng lực cần được duy trì.
"Úc có một chiến lược khá toàn diện chống lại án phạt tử hình và điều này nên tiếp tục duy trì. Chính phủ Úc cần phải đóng vai trò tích cực trong việc bãi bỏ án tử và vận động các nước khác làm theo, như là vận động Hoa kỳ đồng minh của Úc bãi bỏ bản án tử hình như Úc đang làm."
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
