Cách lựa chọn thực phẩm an toàn theo nhu cầu và tín ngưỡng

GettyImages-2202444629.jpg

It's important that you tell the restaurant staff that you have a food allergy

Bạn có biết rằng Úc được xem là “thủ phủ dị ứng của thế giới” không? Dân số đa dạng của đất nước này khiến mỗi người thể hiện niềm tin tôn giáo, chuẩn mực đạo đức, nhu cầu sức khỏe và lựa chọn cá nhân của mình thông qua những thực phẩm họ sử dụng. Trong tập này, các chuyên gia sẽ chia sẻ những hướng dẫn giúp bạn hiểu và sử dụng hiệu quả nhãn mác, chứng nhận và các nguồn thông tin nhằm hỗ trợ việc đưa ra lựa chọn thực phẩm an toàn và phù hợp.


Từ việc tôn trọng các quy định ăn uống theo tôn giáo cho đến những lựa chọn thực phẩm dựa trên đạo đức và sức khỏe, rất có thể ai trong chúng ta cũng có một hình thức hạn chế ăn uống nào đó, hoặc quen biết người đang gặp phải điều này.

Hãy bắt đầu với dị ứng thực phẩm – một vấn đề nếu bị xem nhẹ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong.

Tại Úc, cứ 10 trẻ sơ sinh thì có 1 trẻ được chẩn đoán bị dị ứng thực phẩm, trong đó phổ biến nhất là dị ứng trứng. Khi trưởng thành, cứ 50 người thì có 1 người bị dị ứng thực phẩm.

Chính vì vậy, ghi nhãn thực phẩm rõ ràng là yếu tố then chốt để bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.
Để giúp người tiêu dùng nhận biết dễ dàng các thành phần và chất gây dị ứng, Tiêu chuẩn Thực phẩm Úc – New Zealand đã áp dụng Nhãn Dị ứng bằng tiếng Anh dễ hiểu (Plain English Allergen Labelling).

Liệu thành phần có luôn được in trên bao bì sản phẩm không?

‘Danh sách thành phần’

Ingrid Roche là chuyên gia dinh dưỡng đang hành nghề, chuyên về dị ứng thực phẩm tại Hội đồng Dị ứng Quốc gia Úc.

Bà cho biết Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Úc – New Zealand đã giới thiệu hệ thống Ghi nhãn Dị ứng bằng tiếng Anh đơn giản nhằm giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết các thành phần trong thực phẩm.

“Ghi nhãn dị ứng bằng tiếng Anh đơn giản được đưa vào nhằm giúp mọi người dễ dàng đọc và hiểu nhãn thực phẩm hơn khi họ đang tìm xem một loại thực phẩm cụ thể có chứa chất gây dị ứng của mình hay không. Vì vậy, trên nhãn thực phẩm hiện nay, nếu một chất gây dị ứng phổ biến là thành phần của thực phẩm, thì bắt buộc phải được liệt kê trong danh sách thành phần, còn gọi là ‘bản kê thành phần’, bằng tên gọi tiếng Anh thông dụng, dễ hiểu.”

Bản kê thành phần phải được thể hiện trên nhãn ở vị trí dễ nhìn, thường là mặt sau của bao bì.

Phần này liệt kê tất cả các thành phần, trong đó đặc biệt nhấn mạnh các chất gây dị ứng thực phẩm phổ biến.
GettyImages-2161809042.jpg
Cereals that contain gluten—so wheat, rye, barley and oats—must also be listed on the label to advise those with Coeliac disease and gluten intolerance.
Bạn sẽ thấy đậu phộng và các loại hạt cây như hạnh nhân, hạt điều, phỉ và mắc ca được liệt kê riêng biệt, nhằm hỗ trợ những người có thể dị ứng với loại này nhưng không dị ứng với loại kia.

Tương tự, nhóm giáp xác cũng được liệt kê riêng, phòng trường hợp có người dị ứng với tôm nhưng không dị ứng với trai, chẳng hạn.

Các loại ngũ cốc chứa gluten — bao gồm lúa mì, lúa mạch đen, lúa mạch và yến mạch — cũng bắt buộc.

Dòng 'có chứa' trong bảng thành phần

Nhãn bằng tiếng Anh dễ hiểu cũng yêu cầu phải có thông báo ‘ có chứa’.
Next to or underneath the ingredients list there's another sentence that says ‘contains’. It's like a summary list of all of the common allergens that are in that food product.
Ingrid Roche

Dị ứng thực phẩm đi ăn ngoài có an toàn không?

Việc đi mua sắm thực phẩm đã là một chuyện, nhưng ăn ngoài lại đặt ra những mối lo khác đối với những người có hạn chế ăn uống.

Nếu bạn bị dị ứng thực phẩm, điều quan trọng là thông báo cho nhân viên, và Ingrid Roche có một mẹo hữu ích về vấn đề này.

“Tổ chức Dị ứng và Phản vệ Úc có thẻ đầu bếp (chef card), là một thẻ nhỏ cỡ ví liệt kê các dị ứng thực phẩm của bạn. Khi bạn đến nhà hàng, quán cà phê hoặc cửa hàng bán mang về, bạn có thể lấy thẻ đầu bếp ra và nói với nhân viên: ‘Tôi bị dị ứng thực phẩm, bạn vui lòng đưa thẻ này cho đầu bếp được không?’. Đây là một lời nhắc để kiểm tra các thành phần và bảo đảm món ăn được chế biến mà không bị lẫn với các thực phẩm khác.”
Hội Đồng Dị Ứng Quốc Gia đưa ra một số gợi ý đơn giản:
  • Đi vào thời điểm vắng khách để có thể nói chuyện với nhân viên.
  • Lựa chọn địa điểm cẩn thận và đặt các món đơn giản, ít nguyên liệu.
  • Tránh ăn theo kiểu buffet do nguy cơ lây nhiễm chéo.
  • Luôn mang theo thuốc dị ứng bên mình.
Young People Eating Together
Halal dining can be more challenging than shopping for halal products, and businesses are sometimes reluctant to display the Halal logo on their premises. Credit: FreshSplash/Getty Images

Bạn có theo chế độ ăn kosher ?

Shosh Landau, Giám đốc Marketing và Logistics của Kosher Australia, cho biết họ là một trong hai cơ quan chứng nhận Kosher chính tại Úc.

Hãy để ý logo của họ: hình bản đồ nước Úc với chữ ‘K’ ở giữa, nằm trong một vòng tròn.

Tuy nhiên, chỉ một tỷ lệ nhỏ sản phẩm thực sự có gắn logo này, vì vậy tốt nhất là kiểm tra sản phẩm có được chứng nhận Kosher hay không thông qua ứng dụng Kosher Australia.

Ứng dụng gần đây đã thêm tính năng quét mã vạch, giúp người tiêu dùng dễ dàng mua sắm tại các siêu thị thông thường thay vì phải đến cửa hàng chuyên biệt, bà Landau cho biết.

“Nếu mã vạch không hiển thị, bạn vẫn có thể tìm kiếm trực tiếp trong ứng dụng để xem sản phẩm có sẵn hay không. Có thể mã vạch chưa được cập nhật. Tính năng này áp dụng trên toàn cầu. Chúng tôi cũng có một nhóm Facebook, nơi trực tiếp trả lời các câu hỏi của người dùng.”

Bạn có theo chế độ ăn halal?

Khoảng ba phần trăm người Úc tuân theo chế độ ăn halal, và lĩnh vực này đang phát triển nhanh chóng.

Tiến sĩ Muhammad Khan là Giám đốc điều hành của Halal Australia, một cơ quan chứng nhận Halal được Bộ Nông nghiệp công nhận.

Ông khuyên người tiêu dùng khi mua sắm hãy tìm nhãn chứng nhận từ các cơ quan Halal uy tín.

“Nếu có logo, điều đó mang đến một mức độ đảm bảo rằng sản phẩm đó là Halal,” ông nói. “Tuy nhiên, ở Úc đang có một chiến dịch chống Halal, nên cũng có một số khó khăn.”
Một số công ty thực sự chọn không gắn logo Halal, điều này làm cho việc mua sắm trở nên rất khó khăn đối với người tiêu dùng.
Dr Muhammad Khan
Trang web của Halal Australia cung cấp mẹo khi mua sắm thực phẩm và tư vấn về các dòng sản phẩm mà họ chứng nhận.

Các ứng dụng Halal như Halal Advisor cũng hỗ trợ đáng giá cho người tiêu dùng, mặc dù không được Halal Australia chính thức công nhận.

Ăn ngoài theo chế độ kosher thế nào?

Thật không may, chúng ta không thể vào bất kỳ nhà hàng nào và gọi món ăn kosher. Toàn bộ nhà hàng phải được chứng nhận Kosher, và ứng dụng Kosher Australia cung cấp một danh sách đầy đủ các nhà hàng như vậy.
Allergenic foods in bowls
Allergenic foods in bowls, still life. Credit: SCIENCE PHOTO LIBRARY/Getty Images/Science Photo Libra

Ăn ngoài theo chế độ halal thế nào?

Ăn ngoài theo chế độ Halal có thể khó hơn so với việc mua sản phẩm Halal, và đôi khi các doanh nghiệp ngần ngại gắn logo Halal tại cơ sở của họ.

"Các ứng dụng vẫn có sẵn và tôi đánh giá cao những nhóm cố gắng hỗ trợ người tiêu dùng… ví dụ như Halal Food Sydney, Halal Food in Melbourne,” tiến sĩ Khan nói.

“Họ tạo ra một không gian thông tin. Có hàng nghìn người tiêu dùng muốn được rõ ràng, và chúng tôi cũng nhận thấy sự không nhất quán trong các chứng nhận.”

Cuối cùng, an toàn nhất là tự mình tìm hiểu và kiểm tra thông tin.

Các nguồn hữu ích khác
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play

Share
Follow SBS Vietnamese

Download our apps
SBS Audio
SBS On Demand

Listen to our podcasts
Independent news and stories connecting you to life in Australia and Vietnamese-speaking Australians.
Ease into the English language and Australian culture. We make learning English convenient, fun and practical.
Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS
SBS World News

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service