Người dân Hungary sẽ đi bỏ phiếu vào Chủ nhật trong một cuộc bầu cử được đánh giá là có ý nghĩa quan trọng đối với châu Âu và Ukraine, và cả Hoa Kỳ cũng đang can dự.
Phó Tổng thống JD Vance đã có chuyến thăm trong tuần này, tại đó ông bày tỏ sự ủng hộ đối với Thủ tướng đương nhiệm, phát biểu tại các cuộc vận động tranh cử của ông, và thậm chí còn điện đàm với Donald Trump.
Ông Vance: “Thưa Ngài Tổng thống, hiện Ngài đang được kết nối với khoảng 5.000 người Hungary yêu nước, và tôi nghĩ họ còn yêu mến Ngài hơn cả (Thủ tướng Hungary) Viktor Orbán.”
Ông Trump: “Ồ, tôi không tin điều đó. Tôi không tin, bởi vì tôi yêu Hungary và tôi cũng rất quý Viktor. Phải nói rằng ông ấy là một người tuyệt vời. Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp, và ông ấy làm việc rất hiệu quả. Hãy nhớ điều này, ông ấy đã không để người khác tràn vào đất nước của các bạn, xâm chiếm đất nước của các bạn như nhiều nước khác đã làm- điều đã phá hoại đất nước của họ.”
Thủ tướng Viktor Orbán đã nắm quyền suốt 16 năm liên tiếp, nhưng lần này, đối thủ phe bảo thủ Péter Magyar được cho là đang dẫn trước khá xa trong các cuộc thăm dò.
Ông Orbán cho biết ông hoan nghênh sự ủng hộ từ Hoa Kỳ trong một cuộc đua đầy thách thức như vậy.
“Chúng tôi cảm ơn Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance vì đã đứng về phía Hungary trong những năm gần đây, và giờ họ vẫn đang tiếp tục làm như vậy. Hoa Kỳ là quốc gia mạnh nhất thế giới, và tôi vui khi có thể nói rằng hiện họ là đồng minh của chúng tôi. Vì thế, hòa bình và an ninh của Hungary được bảo đảm.”
Các lãnh đạo khác trong Liên minh châu Âu có thể sẽ không hài lòng.
Dưới thời ông Viktor Orbán và đảng dân tộc chủ nghĩa Fidesz của ông, Hungary thường xuyên trở thành “cái gai” trong mắt EU, đặc biệt là trong những năm gần đây khi ông tìm cách ngăn chặn viện trợ cho Ukraine và các lệnh trừng phạt đối với Nga.
Đảng đối lập trung hữu Tisza Party do Péter Magyar lãnh đạo, một chính trị gia bảo thủ ủng hộ EU, ủng hộ NATO và hiện là nghị sĩ tại Nghị viện châu Âu.
Ông cho rằng Nga đang can dự quá sâu vào công việc nội bộ của đất nước mình, và Hungary đã trở nên thiếu tính xây dựng.
“Tôi nghĩ đây thực sự sẽ là một cuộc trưng cầu ý dân về vị thế của đất nước chúng ta trên thế giới. Và điều đó không có lợi cho Fidesz. Bởi vì Thánh Stephen của Hungary đã định hình vị trí của Hungary, trong hơn một ngàn năm, ông đã gắn đất nước chúng ta với châu Âu, và tổ tiên của chúng ta đã chiến đấu để được thuộc về châu Âu.”
Ông Viktor Orbán được xem là có quan hệ thân thiết với Điện Kremlin: ông đã làm giảm bớt các nỗ lực nhằm kiềm chế cuộc chiến của Nga tại Ukraine, đồng thời vẫn duy trì việc mua dầu từ Nga.
Trong bối cảnh có những cáo buộc về sự can thiệp của Nga vào chiến dịch tranh cử, ông nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Nga Vladimir Putin, và đồng thời cáo buộc Ukraine đang tìm cách gây ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.
“Có một kế hoạch nhằm dựng lên một chính phủ thân Ukraine tại Hungary. Nhưng chúng tôi sẽ không để một chính phủ thân Ukraine được thành lập, bởi vì đất nước này cần một chính phủ theo chủ nghĩa dân tộc.”
Đó cũng là thông điệp mà JD Vance đã công khai hướng tới Liên minh châu Âu trong chuyến thăm của mình.
Những gì đã xảy ra ở đất nước này, những gì diễn ra trong suốt chiến dịch bầu cử này là một trong những ví dụ tồi tệ nhất về sự can thiệp từ bên ngoài vào bầu cử mà tôi từng thấy, thậm chí từng đọc qua. Các quan chức ở Brussels đã tìm cách phá hoại nền kinh tế của Hungary. Họ đã cố gắng làm cho Hungary kém độc lập hơn về năng lượng. Họ đã tìm cách đẩy chi phí sinh hoạt của người dân Hungary lên cao, và tất cả những điều đó chỉ vì họ ghét người này.
Những bình luận này dường như mâu thuẫn với nỗ lực của Washington trong việc thúc đẩy các đồng minh tách khỏi xuất khẩu năng lượng của Nga, nhưng lại phù hợp với một sự tái định hình rộng hơn đang diễn ra ở châu Âu.
Đây cũng là một chuyển dịch địa chính trị mà con trai Tổng thống Mỹ, Donald Trump Jr. đề cập khi ông có mặt ở Bosnia – cùng ngày JD Vance đang ở gần đó tại Hungary.
“Liên minh châu Âu trong thời gian gần đây khá rối ren. Tôi nhận thấy điều này đang tạo ra những rạn nứt lớn trong EU, giữa một vài quốc gia ở Đông Âu vẫn còn tin vào tư duy thực tế, với Tây Âu, nơi điều đó rõ ràng đang vắng mặt trong diễn ngôn chính trị ngày nay.”
Các nhà phê bình cho rằng chính ông Viktor Orbán đã làm xói mòn diễn ngôn chính trị ở Hungary, cáo buộc ông tập trung quyền lực truyền thông và cải tổ hệ thống bầu cử theo hướng có lợi cho bản thân.
Ông bác bỏ những cáo buộc này, nhưng điều đó không ngăn được Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu gửi một phái đoàn đến quan sát cuộc bầu cử vào Chủ nhật.
Lãnh đạo đối lập Péter Magyar liên tục gọi Hungary là “quốc gia nghèo nhất và tham nhũng nhất” trong EU trong suốt chiến dịch tranh cử của mình.
Tuy nhiên, ông cũng tập trung sát sao vào những vấn đề thiết thực, như trường hợp của cử tri trẻ này.
“Tình trạng các dịch vụ công như bệnh viện, giáo dục và giao thông công cộng thật thảm hại. Chúng ta nên thay đổi những điều này. Chính phủ trong 16 năm qua đã không thể thực hiện được.”
Ông Viktor Orbán cho rằng bây giờ chưa phải là lúc để thử nghiệm điều gì mới.
“Bây giờ không phải là thời điểm để mạo hiểm, để thay đổi, để đối mặt với sự bất định, hay để phiêu lưu. Chúng ta có thể sẽ phải thử những điều mới vào một ngày nào đó, nhưng tôi hoàn toàn chắc chắn rằng bốn năm tới sẽ không phải là lúc cho điều đó. Trong bốn năm tới, chúng ta sẽ cần một tinh thần tỉnh táo và đôi tay vững vàng để bảo vệ mọi thứ mà chúng ta đã nỗ lực xây dựng.”
Cử tri sẽ quyết định vào ngày 12 tháng 4.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
