Hướng dẫn về cuộc điều tra dân số năm 2026: Khi nào diễn ra? Ai thực hiện? Và mục đích là gì?

Bức tranh toàn cảnh về nước Úc này bao gồm tất cả mọi người trong nước, cũng như những người đi nghỉ mát, sinh viên quốc tế và người có thị thực tạm thời.

Năm nay, cuộc điều tra dân số sẽ diễn ra vào thứ Ba, ngày 11 tháng 8.

Tiến sĩ Liz Allen là nhà nhân khẩu học tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Xã hội thuộc Đại học Quốc gia Úc (ANU).

"Điều tra dân số giống như một bức ảnh gia đình chụp tại một thời điểm nhất định. Nó ghi lại hình ảnh chúng ta là ai, chúng ta sống như thế nào tại một thời điểm cụ thể trong lịch sử nước Úc. Điều tra dân số vô cùng quan trọng đối với nhiều vấn đề, từ các dịch vụ thiết yếu như chăm sóc sức khỏe và giáo dục đến đường sá, hệ thống thoát nước và cả những thông tin đơn giản về cuộc sống của chúng ta. Điều tra dân số là cách duy nhất để chúng ta hiểu được hoàn cảnh kinh tế xã hội của đời sống người dân ở các thành phố, vùng miền, cho đến từng khu dân cư nhỏ."

Từ cuối tháng 7, các hộ gia đình trên khắp cả nước sẽ nhận được hướng dẫn qua đường bưu điện về cách hoàn thành cuộc điều tra dân số.

Miễn là họ biết mình sẽ ở đâu vào đêm điều tra dân số, họ có thể hoàn thành mẫu đơn ngay lập tức.

Đối với những người ở khách sạn, nhà nghỉ hoặc nhà trọ, mẫu đơn điều tra dân số bằng giấy có thể được lấy từ nhân viên cơ sở lưu trú và những người ở các chỗ ở ngắn hạn như Airbnb có thể hoàn thành mẫu đơn trực tuyến nếu họ có truy cập internet.

Tiến sĩ Allen cho biết, dù có vẻ như một số người bị bỏ sót, nhưng việc thu thập dữ liệu trong một buổi tối duy nhất là rất quan trọng.

"Điểm mốc đó cho chúng ta phạm vi để xác định ai được tính và ai không được tính tại thời điểm đó. Điều này rất quan trọng, vì đôi khi trông có vẻ như chúng ta đang bỏ sót những người đang ở nước ngoài, hoặc tính quá nhiều người trong đêm điều tra dân số, những người có thể chỉ lưu trú tạm thời. Nhưng việc thu thập dữ liệu tại đúng khoảnh khắc đó mang lại cho chúng ta một điểm tham chiếu quan trọng về ai đang có mặt trong đất nước vào thời điểm cụ thể ấy."

Năm nay, cuộc điều tra dân số sẽ có những thay đổi đối với một số câu hỏi, chẳng hạn như các câu hỏi về giới tính, hộ gia đình và các mối quan hệ gia đình.

Ngoài các câu hỏi mới về xu hướng tình dục và giới tính, các câu hỏi trong mười chủ đề hiện có cũng sẽ thay đổi.

Giám đốc điều hành của LGBTQ+ Health Australia, Nicky Bath, cho biết mọi người từ lâu đã vận động cho việc đưa các câu hỏi này vào.

"Chúng ta thực sự cần dữ liệu để có thể suy luận từ điều tra dân số về những người có xu hướng tình dục và giới tính đa dạng. Điều tra dân số được sử dụng như một công cụ để thu thập thông tin nhằm hỗ trợ việc lập kế hoạch các dịch vụ công cộng, dịch vụ y tế, các nhà hoạch định chính sách, và cũng hỗ trợ nghiên cứu."

Mặc dù những bổ sung đó được hoan nghênh, nhưng những người ủng hộ cho rằng vẫn còn một chặng đường dài phía trước, khi những câu hỏi về sự khác biệt bẩm sinh về đặc điểm giới tính, chẳng hạn như người liên giới tính, vẫn chưa được đề cập đến.

Bà Nicky Bath cho biết công việc vẫn đang được tiến hành để thúc đẩy việc đặt ra những câu hỏi như vậy.

"Người LGBTQ+ và những người có dị tật bẩm sinh về giới tính phải đối mặt với sự chênh lệch đáng kể về sức khỏe. Và trong cuộc điều tra dân số lại không có câu hỏi nào dành cho những người có dị tật bẩm sinh về giới tính. Vì vậy, trong nhiều năm qua, nhiều người trong chúng ta đã nỗ lực và vận động để đưa những câu hỏi này vào, một câu hỏi về giới tính được cải tiến, hay đúng hơn là câu hỏi mới về giới tính và câu hỏi mới về xu hướng tình dục. Chúng tôi cũng đã vận động cho câu hỏi về dị tật bẩm sinh về giới tính nhưng không thành công."

Dữ liệu điều tra dân số cũng được sử dụng để đưa ra quyết định liên quan đến dịch vụ ngôn ngữ, hỗ trợ định cư, cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải và nhiều lĩnh vực khác.

Ví dụ, SBS sử dụng dữ liệu điều tra dân số để đảm bảo nội dung của họ phản ánh sự thay đổi về nhân khẩu học của đất nước.

Mặc dù thông tin về điều tra dân số có sẵn bằng 26 ngôn ngữ khác nhau trên trang web của ABS, nhưng bảng câu hỏi phải được hoàn thành bằng tiếng Anh.

Những người nói ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh có thể liên hệ với Dịch vụ Phiên dịch và Biên dịch, nơi cung cấp phiên dịch viên nói hơn 150 ngôn ngữ.

Ông Peter Doukas là chủ tịch của Liên đoàn Hội đồng Cộng đồng Dân tộc thiểu số Úc - FECCA.

Ông cho rằng điều quan trọng là mọi người đều có quyền tiếp cận bình đẳng với cuộc khảo sát.

"Rõ ràng là rào cản ngôn ngữ vốn đã tồn tại từ lâu. Nhiều người không hiểu điều tra dân số là gì. Và trong một vài dự án mà chúng tôi đã thực hiện với ABS, mục tiêu chính là giúp cuộc điều tra dân số trở nên dễ tiếp cận hơn, cả về ngôn ngữ lẫn sự phù hợp văn hóa, để mọi người hiểu rằng họ không đang cung cấp thông tin riêng tư theo cách có thể bị sử dụng chống lại họ. Đôi khi cũng có sự nhạy cảm khi phải tương tác với chính phủ. Vì vậy, việc giải thích cho cộng đồng rằng điều tra dân số là một quy trình mà Chính phủ Liên bang thực hiện mỗi năm năm một lần, rằng nó không gây hại, không tốn chi phí, và được sử dụng để thu thập dữ liệu nhân khẩu học chính xác, giúp ích cho tất cả mọi người."

Tất cả mọi người ở Úc đều được yêu cầu hoàn thành cuộc điều tra dân số và sẽ nhận được thông báo chính thức nếu họ không làm điều đó vào đêm diễn ra cuộc điều tra.

Nếu họ từ chối, họ có thể bị truy tố và bị phạt tới 364 đô la Úc mỗi ngày.

Khi đêm điều tra dân số đến gần, mọi người cũng nên cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo liên quan đến cuộc điều tra dân số.

Nha Thống kê Úc (ABS) cũng nhắc nhở người dân Úc rằng họ sẽ không bao giờ yêu cầu thông tin như chi tiết ngân hàng, tiền hoặc quyên góp, mật khẩu, giấy tờ tùy thân hoặc mã số thuế.

Người phát ngôn của ABS, ông Hassan Hawatmeh, đã trả lời phỏng vấn của SBS Arabic về những điều mọi người nên lưu ý để đảm bảo họ đang làm việc với tài liệu chính thức của cuộc điều tra dân số.

"Các hộ gia đình sẽ nhận được thư điều tra dân số. Thư sẽ có đầy đủ hướng dẫn, bao gồm mã 16 chữ số và mật khẩu tạm thời để họ đăng nhập và hoàn thành mẫu điều tra dân số. Mẫu điều tra dân số chỉ có sẵn trên trang web của ABS. Đó là điều đầu tiên. Điều thứ hai, tất cả nhân viên đến nhà dân đều có thẻ ID. Họ phải đeo thẻ mọi lúc. Thẻ này dùng để nhận dạng họ đến từ ABS và luôn có ảnh, tên và cả số nhân viên của họ."

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play