Các cuộc nã pháo qua lại giữa Iran và Hoa Kỳ vẫn tiếp tục diễn ra trong sự phấp phỏng lo sợ của thế giới về nguy cơ tái bùng nổ cuộc chiến trên diện rộng. Cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau về việc vi phạm thỏa thuận, trong khi UN cố gắng khuyên can giảm nhiệt nói rằng chỉ có xuống thang mới tránh được hậu quả tàn khốc.
Trong bối cảnh Hoa Kỳ tấn công các hệ thống phòng thủ ven biển của Iran, các quan chức Iran cho rằng nước này có nguy cơ bị cuốn vào một "cuộc chiến sinh tử" với Mỹ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói cho dù có quay lại chiến tranh hay không thì ông tin rằng Mỹ vẫn thắng.
“Ừm, tôi thì quý vị có thể gọi nó là cái gì cũng được, nhưng chắc một điều là chúng tôi đang đánh bại họ tơi tả. Họ phải bị đánh bại thôi. Chúng tôi đang tấn công họ rất, rất mạnh. Chúng tôi đang tấn công mọi thứ của họ dọc theo bờ biển, dọc theo bến cảng.”
Lần leo thang này của hai bên đã đạp đổ cái gọi là thỏa thuận ngưng chiến quá đỗi mong manh giữa Hoa kỳ và đồng thời làm dấy lên lo ngại về tái bùng nổ cuộc chiến toàn diện.
Một cuộc chiến mà đã lấy đi sinh mạng của hàng ngàn người và khiến hàng triệu người khác phải di dời ở cả Iran và Li-băng.
Từ lúc hai bên nã pháo qua lại lẫn nhau với những lời le khiêu khích và Iran đóng cửa eo biển Hormuz vào hôm thứ Bảy, sự thù địch càng lúc càng tăng với các quan chức Iran nói rằng các cuộc không kíchh của Hoa Kỳ đã giết chết ít nhất 30 người ở quốc gia này.
Phát ngôn nhân Tổng thư ký LHQ UN Stephane Dujarric nói UN khẩn khoản kêu gọi hai bên hạ nhiệt.
"Tôi có thể nói với các bạn rằng, Tổng thư ký rất quan ngại về tình trạng leo thang quân sự liên tục ở khu vực Trung Đông. Ông kêu gọi tất cả các bên ngay lập tức thực hiện các bước để giảm leo thang và quay trở lại con đường đối thoại và ngoại giao. Tổng thư ký nhắc lại rằng việc quay trở lại các cuộc xung đột toàn diện sẽ gây ra tổn thất không thể chấp nhận được đối với thường dân và có những hậu quả thảm khốc đối với hòa bình và an ninh quốc tế cũng như nền kinh tế toàn cầu. Và tôi nghĩ các bạn đã nghe ông Maximo nói về tác động của những gì đang diễn ra ở Vịnh Ba Tư đối với nền kinh tế toàn cầu."
Chỉ một tháng sau khi cả hai bên ký kết bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh thì đợt tấn công mới đã nổ ra.
Với việc Iran tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz còn Mỹ đe dọa áp đặt lệnh phong tỏa hải quân mới và cả hai bên đều cáo buộc lẫn nhau về vi phạm thỏa thuận.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết trừ khi Mỹ tôn trọng thỏa thuận, Iran không có lý do gì để làm vậy.
"Ngay từ đầu, chúng tôi đã nói đến sự cam kết đáp lại sự cam kết. Có nghĩa là chúng tôi sẽ thực hiện các cam kết của mình miễn là phía bên kia cũng thực hiện các cam kết của họ. Phía bên kia đã vi phạm các cam kết của họ, thì chúng tôi cũng vậy không thể thực hiện các cam kết của mình. Và chúng tôi sẽ làm theo cách đó. Có hay không có bản thảo thuận nó cũng không quan trọng nữa. Một thỏa thuận không phải là điều gì xa lạ; nó chỉ là một tập hợp các cam kết có đi có lại."
Iran đã báo cáo về các vụ nổ gần thành phố cảng Bandar Abbas, trên đảo Qeshm và trên đảo Bandar Imam Khomenei.
Nước này cũng cho biết các cuộc tấn công mới của Mỹ đã nhắm vào thành phố cảng Bushehr ở phía nam, nơi đặt nhà máy điện hạt nhân dân sự duy nhất của Iran.
Ông Trump nói rằng nếu không có các cuộc đàm phán nghiêm túc, Mỹ sẽ tiến tới tấn công vào cơ sở hạ tầng trong những ngày tới.
“Nhưng tối nay chúng tôi sẽ giáng cho họ một đòn rất mạnh. Chúng tôi còn giáng cho họ một đòn mạnh vào tối mai. Chúng tôi cũng sẽ giáng cho họ một đòn rất mạnh vào đêm kia, và mọi chuyện sẽ còn tồi tệ hơn nữa đối với họ vì sẽ đến lượt các nhà máy điện vào tuần sau. Rồi tuần sau nữa sẽ đến lượt các cây cầu. Chúng tôi sẽ phá hủy tất cả các nhà máy điện của họ. Chúng tôi sẽ phá hủy tất cả các cây cầu của họ trừ khi họ chịu ngồi vào bàn đàm phán.”
Các quan chức Iran cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain và lực lượng vũ trang Jordan nói rằng họ đã bắn hạ ba hỏa tiễn của Iran.
Một số vụ nổ cũng đã được báo cáo gần lãnh sự quán Mỹ ở vùng Kurdistan phía bắc Iraq.
Esmail Baghaei nói rằng với việc thỏa thuận bị hủy bỏ, Iran sẽ đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ.
"Tôi dùng cụm từ "bẻ ra thành từng mảnh", còn ông Gharibabadi dùng cụm từ "phá hủy"; lý do là phía bên kia đã bắt đầu bội hứa ngay từ đầu đoạn văn đầu tiên. Và tay chúng tôi không bị trói buộc; lực lượng vũ trang của chúng tôi đáp trả sự xâm lược của Mỹ."
Dù các cuộc tấn công đã nổ ra, tuy nhiên các cuộc đàm phán trung gian giữa hai bên vẫn chưa chính thức kết thúc.
Trong khi Iran tuyên bố sẽ tiếp tục các cuộc tấn công và eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi Mỹ chấm dứt hành động xâm lược, Donald Trump lại nói rằng Tehran đang rất cần một thỏa thuận.
''Chúng tôi đang làm rất tốt với Iran. Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện không hài lòng. Lẽ ra việc này phải được thực hiện cách đây 47 năm. Ít nhất cũng phải được thực hiện trong suốt 47 năm đó. Nhưng họ đã không làm. Các tổng thống khác đã không làm điều đúng đắn. Họ lẽ ra nên làm điều đó từ lâu rồi, sẽ dễ dàng hơn nhiều. Và họ rất muốn dàn xếp. Họ không thích những gì chúng ta đang làm, và họ muốn đạt được thỏa thuận. Chúng tôi sẽ xem liệu có đạt được thỏa thuận với họ hay chỉ đơn giản là kết thúc mọi chuyện."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
