Mỹ và Iran đang trao đổi những lời đe dọa, làm tê liệt triển vọng đàm phán hòa bình.
Việc gia hạn lệnh phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ - đủ để phá vỡ sự im lặng của lãnh đạo tối cao Iran, Mojtaba Khamenei.
Trong một tuyên bố dài được phát sóng trên truyền hình nhà nước Iran, Khamenei nói rằng Tehran sẽ bảo đảm an ninh khu vực Vịnh và loại bỏ những gì ông mô tả là “sự lạm dụng đường thủy của kẻ thù”.
"Hôm nay, hai tháng sau cuộc triển khai quân sự và hành động gây hấn lớn nhất, của những kẻ bắt nạt trên thế giới trong khu vực, và thất bại đáng hổ thẹn của Hoa Kỳ trong các kế hoạch của mình, một chương mới đang mở ra cho Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz”, Mojtaba Khamenei.
Một viên chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cũng nói rằng, bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ vào Iran, ngay cả khi hạn chế, cũng sẽ dẫn đến "những đòn tấn công dài và đau đớn" vào các vị trí khu vực của Mỹ.
Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa chính thức loại trừ các cuộc tấn công tiếp theo, dường như ông đang cố gắng làm suy yếu kinh tế Iran, thông qua lệnh phong tỏa hải quân đang diễn ra, đối với các cảng của Iran.
Khi thời hạn chót để Tổng thống Trump thuyết phục Quốc hội, gia hạn chiến tranh đang đến gần, các nhà phân tích dự đoán rằng, sẽ có thông báo gia hạn thêm 30 ngày hoặc thời hạn chót vào thứ Sáu [[1/5]] sẽ bị bỏ qua hoàn toàn.
Một viên chức Mỹ nói với Reuters rằng, đã có một cuộc họp báo được dự trù cho Tổng thống Trump vào thứ Năm [[30/4]], về các lựa chọn tấn công của quân đội Mỹ.
Nhưng vào cuối ngày thứ Năm [[30/4]], một viênchức cấp cao của chính quyền Trump cho biết, các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã "chấm dứt", kể từ khi lệnh ngừng bắn hai tuần được gia hạn vào ngày 7 tháng 4.
Sự không được lòng dân của cuộc chiến, thể hiện rõ ràng ở phía đảng Dân chủ, khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tiếp tục phải đối mặt với những câu hỏi hóc búa, về chi phí kinh tế và tính hợp lệ tổng thể của cuộc xung đột, lần này là trước Ủy ban Quân sự Thượng viện:
"Nhưng ai đó đang kiếm lợi từ cuộc chiến của Trump. Những người trong cuộc biết chuyện gì đang xảy ra, những người đặt cược vào thông tin nội bộ đó. Giờ thì, ông không hề chú ý đến điều này. Ông không nhận thấy sao? Ông không làm gì, về chuyện đó à?'', Elizabeth Warren.
''Ý tôi là chúng tôi đang tập trung vào nhiệm vụ phục vụ người dân Mỹ. Và những gì xảy ra trên thị trường, trên thị trường cá cược, không phải là điều chúng tôi can thiệp vào”, Pete Hegseth.
''Ông đã thực hiện bất kỳ bước nào để giải quyết vấn nạn giao dịch nội bộ từ văn phòng của mình chưa?', Elizabeth Warren.
''Ý tôi là, chúng tôi sẽ đảm bảo ở mọi cấp độ rằng, thông tin nội bộ được bảo vệ đúng cách”, Pete Hegseth.
''Tôi hiểu đó là câu trả lời không.'Rõ ràng là ông không làm vậy”, Elizabeth Warren.
“Vì vậy, bất kỳ lời ám chỉ nào cho rằng, tôi đã từng kiếm lợi nhuận ngoài việc phục vụ quốc gia này, những gì tôi cho, những gì người khác cho. Tôi không tìm kiếm tiền. Tôi không làm điều đó vì tiền. Tôi không làm điều đó vì lợi nhuận. Tôi không làm điều đó vì cổ phiếu. Và đó là một phần lý do tôi có thể làm việc hiệu quả trong công việc này, bởi vì không ai sở hữu tôi. Không ai sở hữu bộ phận này, không ai sở hữu tổng thống này. Và chúng tôi có thể thực hiện nhiệm vụ, vì người dân Mỹ. Và chúng tôi đã làm được điều đó”, Pete Hegseth.
Cuộc tranh luận gay gắt giữa Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ tiểu bang Massachusetts là Elizabeth Warren và Pete Hegset,h đã dẫn đến việc Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ buộc phải bác bỏ những cáo buộc cho rằng, ông đang trục lợi từ chiến tranh.
Nhưng không chỉ có những cáo buộc cá nhân, về lợi nhuận chiến tranh nhắm vào ông Hegseth.
Ủy ban một lần nữa đặt câu hỏi về chi phí kinh tế của chiến tranh, được chính quyền Trump tiết lộ là 25 tỷ đô la Mỹ cho đến nay, cũng như các cuộc tấn công vào dân thường.
Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Antonio Guterres đã đặt câu hỏi về chi phí dân sự của chiến tranh, cho Bộ trưởng Quốc phòng.
“Phản ứng của ông như thế nào, về việc nhắm mục tiêu dẫn đến sự phá hủy các trường học, bệnh viện, các địa điểm dân sự? Tại sao ông lại cắt giảm 90% lực lượng, được cho là giúp ông không nhắm mục tiêu vào dân thường?’ Và bạn có biết tác động của một thất bại chiến lược trong chiến chan,h khi có quá nhiều thương vong dân thường không? Về mặt chiến thuật, bạn có thể đã hoàn thành nhiệm vụ tốt, nhưng về mặt chiến lược, nó không đạt được mục tiêu vì những thiệt hại đối với dân thường. Cái giá phải trả cho điều đó là gì?'', Antonio Guterres.
''Không có quân đội nào, không có quốc gia nào làm việc chăm chỉ hơn ở mọi cấp bậc, để đảm bảo bảo vệ tính mạng dân thường, hơn quân đội Hoa Kỳ”, Pete Hegseth.
Nhưng trong khi những tranh chấp trong nước này diễn ra, sự chú ý của quốc tế vẫn tập trung vào eo biển Hormuz.
Tuyến đường vận chuyển toàn cầu quan trọng này đã gần như bị đóng cửa đối với khoảng 20% nguồn cung dầu khí của thế giới trong hơn 2 tháng, gây ra những cú sốc trên toàn nền kinh tế toàn cầu khi giá nhiên liệu và giá thực phẩm tăng cao.
Tổng thư ký Liên hiệp quốc Antonio Guterres đang kêu gọi mở lại tuyến đường này, nói rằng nền kinh tế toàn cầu đang bị "bóp nghẹt".
"Thông điệp của tôi gửi đến tất cả các bên rất rõ ràng: Quyền và tự do hàng hải phải được khôi phục ngay lập tức, phù hợp với Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an. Hãy mở eo biển. Cho phép tất cả các tàu thuyền đi qua. Hãy để nền kinh tế toàn cầu được thở lại”, Antonio Guterres.
Vấn đề hạt nhân vẫn là điểm mấu chốt gây tranh cãi, khi Iran từ chối đáp ứng yêu cầu của chính quyền Trump, về việc xóa bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của mình, mà Tehran khẳng định là dành cho mục đích dân sự, chứ không phải để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Bất chấp trở ngại rõ ràng này, Tổng thống Trump vẫn khẳng định nền kinh tế sẽ sớm được phục hồi.
"Lượng khí đốt sẽ giảm xuống. Ngay khi chiến tranh kết thúc, nó sẽ giảm mạnh. Có rất nhiều khí đốt ngoài kia, nó ở khắp mọi nơi, nằm rải rác trên các đại dương trên thế giới. Và nó sẽ giảm xuống. Nhưng điều sẽ không xảy ra, là nếu Iran có vũ khí hạt nhân và sử dụng nó, thì cả thế giới sẽ trở nên khác đi”, Donald Trump.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
