Chiến dịch này đã dạy tôi nhiều điều rằng, các nhà lãnh đạo phải đủ mạnh mẽ để chiến đấu, đủ dịu dàng để khóc, đủ nhân văn để mắc sai lầm. Đủ khiêm nhường để thừa nhận chúng. Đủ mạnh mẽ để chịu đựng nỗi đau và đủ kiên cường để vực dậy và tiếp tục tiến về phía trướcJesse Jackson
Mục sư Jesse Jackson, một trong những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng nhất, trong phong trào dân quyền của Hoa Kỳ, đã qua đời ở tuổi 84.
Nhà hùng biện đầy nhiệt huyết và mục sư Baptist này, là người tiên phong trong phong trào dân quyền, sát cánh cùng Martin Luther King Junior, trong cuộc đấu tranh vì bình đẳng chủng tộc ở Mỹ.
Gia đình ông không công bố nguyên nhân cái chết, nhưng người ta tin rằng ông đã mắc chứng liệt vận động, vốn tiến triển trong hơn một thập niên.
Trong khi đó Mục sư Al Sharpton, một mục sư Baptist đồng nghiệp và nhà hoạt động dân quyền nổi tiếng, nói rằng người bạn của ông, đã tiếp tục chiến đấu cho đến ngày ông qua đời.
"Tôi từng nói với ông ấy, ông đã đi vào lịch sử rồi, ông đã nhận được tất cả vinh dự rồi, sao ông vẫn tiếp tục? Ông ấy trả lời, tôi chưa bao giờ học cách nghỉ hưu. Ông nói, anh phải nhớ rằng Tiến sĩ King bị ám sát ở tuổi 39, Medgar Evers bị ám sát ở tuổi 39, Malcolm X bị ám sát ở tuổi 39. Chúng ta chưa bao giờ được nuôi dạy, để sống đến 40 tuổi. Ông ấy nói, tôi thức dậy một ngày ở tuổi 55, không có kế hoạch nghỉ hưu nào cho chúng ta cả. Và ông ấy cứ tiếp tục cho đến sáng nay”, Al Sharpton.
Sinh ra ở tiểu bang Nam Carolina năm 1941, Jesse Jackson trải qua thời thơ ấu ở miền Nam, bị phân biệt chủng tộc dưới luật Jim Crow.
Bị buộc phải học ở các trường riêng biệt, bị từ chối tiếp cận các thư viện địa phương và bị phân biệt đối xử với những người hàng xóm da trắng, ông Jackson đã trở thành tiếng nói cho những người bị áp bức ở Mỹ.
Sau khi học tập xuất sắc ở trường trung học bị phân biệt chủng tộc và giành được học bổng bóng đá tại Đại học Illinois, sau đó ông chuyển đến Cao đẳng Nông nghiệp và Kỹ thuật Bắc Carolina, nơi chủ yếu là người da đen, và nhận bằng cử nhân xã hội học.
Sau khi tốt nghiệp đại học, ông Jackson bắt đầu học thạc sĩ tại Chủng viện Thần học Chicago, nhưng đã bỏ dở ba môn học, để tập trung toàn thời gian vào hoạt động, tranh đấu cho quyền dân sự.
Tham gia cuộc biểu tình ngồi đầu tiên vào năm 1960, sau đó ông tham gia các cuộc tuần hành vì quyền dân sự, từ Selma đến Montgomery năm 1965, nơi ông thu hút sự chú ý của Martin Luther King Jr.
Sau khi chứng kiến vụ ám sát Tiến sĩ King, Mục sư Sharpton nói rằng Jesse Jackson, muốn giữ cho giấc mơ của ông ấy được sống mãi.
"Khi Tiến sĩ King qua đời, do bị ám sát năm 1968, khi ông đang nói chuyện với Jesse Jackson và Ben Branch, qua lan can tại khách sạn Lorraine ở Memphis. Và Mục sư Jackson thực sự là một, trong hai người cuối cùng nói chuyện với ông. Tôi luôn tự hỏi, ông ấy hẳn đã phải trải qua cú sốc lớn đến mức nào, khi chứng kiến vụ ám sát Mục sư King. Ông ấy không bao giờ nói nhiều về điều đó, nhưng nó đã thúc đẩy ông ấy.
Năm 1984, với việc tham gia cuộc đua tranh cử sơ bộ của đảng Dân chủ, ông Jackson trở thành ứng cử viên da đen đầu tiên, tìm kiếm sự đề cử của một đảng lớn, kể từ Shirley Chisholm một thập niên trước đó.
Sau đó, ông tranh cử lần thứ hai vào năm 1988, nhưng thua Michael Dukakis, thống đốc tiểu bang Massachusetts, người người sau đó đã thua George H.W. Bush hay Bush Cha.
Không nản lòng trước những thất bại, ông Jackson nói vào thời điểm đó rằng, sự tức giận về kết quả sẽ không giúp ích gì cho phong trào.
Tôi quá điềm tĩnh, quá kiểm soát, quá trưởng thành để tức giận. Tôi tập trung vào những gì chúng ta phải làm, để giữ vững hy vọng. Sự tức giận phản ánh khủng hoảng cảm xúc và do đó là hành vi phi lý. Tôi chỉ đơn giản là, đã tham gia cuộc đấu tranh này khá lâu, để giữ vững mục tiêu và tiếp tục làm những gì tôi đã làm, trong suốt chiến dịch nàyJesse Jackson
Năm 1971 sau vụ ám sát Tiến sĩ King, Jesse Jackson đã thành lập tổ chức riêng của mình, để cải thiện điều kiện kinh tế cho người da đen, được gọi là ‘People United to Save Humanity’, hay PUSH.
Sau lần tranh cử Tổng thống đầu tiên không thành công, ông tiếp tục thành lập ‘Liên minh Cầu vồng Quốc gia’ để tiếp tục thúc đẩy quyền bầu cử và các chương trình xã hội.
Vào giữa những năm 1990, ông sáp nhập hai tổ chức của mình để thành lập Liên minh Cầu vồng PUSH, tập trung vào bình đẳng giáo dục và kinh tế.
Ziff Sistrunk, người điều hành một tổ chức giúp những người phạm tội tìm việc làm, đã đến bày tỏ lòng kính trọng đối với ông Jackson, trước trụ sở của Liên minh Cầu vồng PUSH ở Chicago.
"Ý tôi là, tất cả những gì bạn cần làm là cứ tiếp tục nỗ lực. Nỗ lực, cứ tiếp tục nỗ lực, và đó là điều Jesse đã dạy chúng ta. Và đó là lý do tại sao tôi ở đây, và tôi rất hạnh phúc. Tôi buồn, nhưng tôi hạnh phúc hơn là buồn, vì tôi đã gặp ông ấy. Tôi có thể tự mình nói, và tất cả chúng ta đều có thể tự mình nói rằng, chúng ta đã gặp Jesse Louis Jackson vĩ đại”, Ziff Sistrunk.
Ông Jackson cũng được kính trọng khắp châu Phi, đặc biệt là vì hoạt động chống lại chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi.
Ở nước ngoài, ông cũng đã thực hiện một số nỗ lực hòa giải nổi bật, sử dụng sức hút của mình, để giúp bảo đảm việc thả con tin và tù binh chiến tranh.
Năm 2000, ông được Tổng Thống Bill Clinton trao tặng ‘Huân chương Tự do’’ Tổng thống vì những đóng góp của ông trong hoạt động vì quyền công dân và ngoại giao nhân đạo quốc tế.
Ngay cả sau khi được chẩn đoán mắc bệnh Parkinson vào năm 2017, ông Jackson vẫn hoạt động tích cực, đưa ra lời kêu gọi tại Liên Hiệp Quốc năm 2018 về một “liên minh lương tâm toàn cầu” để củng cố nhân quyền.
"Vì vậy chúng ta bình đẳng về chủng tộc, nhưng giáo dục của chúng ta không bình đẳng, rồi tiếp cận vốn không bình đẳng tiếp cận chăm sóc sức khỏe không bình đẳng tiếp cận phát triển không bình đẳng. Vì vậy, đó là giai đoạn tiếp theo của cuộc tranh đấu của chúng ta vượt ra ngoài tự do chủng tộc, bình đẳng chủng tộc”, Al Sharpton.
Những lời tưởng niệm dành cho ông Jackson, đã liên tục được gửi đến, kể từ khi tin tức về cái chết của ông được công bố.
Ông để lại vợ và sáu người con, gia đình ông đã viết trong một tuyên bố rằng, ông là một "nhà lãnh đạo phục vụ" cho "những người bị áp bức, không có tiếng nói và bị bỏ qua trên khắp thế giới."
Tại Atlanta, hướng dẫn viên du lịch địa phương Stephane Dujarric, nằm trong số những người đến viếng, tại Công viên Lịch sử Quốc gia Martin Luther King Jr.
Ông ấy là một nhà hoạt động đầy nhiệt huyết, trong phong trào dân quyền và di sản của ông ấy sẽ mãi trường tồn. Tôi biết ông ấy đã sống một cuộc đời trọn vẹn. Ông ấy đã chiến đấu và cống hiến cho sự nghiệp đến tận cùng. Và tôi vô cùng biết ơn. Tôi nghĩ thật trớ trêu, khi điều này xảy ra trong Tháng Lịch sử Người da đen, bởi vì ông ấy cũng là một nhân vật vĩ đại, trong lịch sử người da đen. Thành thật mà nói, tôi chỉ cảm thấy biết ơn về con người ông ấy, về những gì ông đã làm cho chúng ta và người dân của chúng taStephane Dujarric
Trong một tuyên bố trên X, cựu Tổng Thống Barack Obama viết rằng, ông Jackson đã đặt nền móng cho chiến thắng của chính mình, ca ngợi ông là một "người khổng lồ thực sự".
Trong khi đó Kamala Harris, phó Tổng thống da đen đầu tiên, ca ngợi ông Jackson là "một trong những người yêu nước vĩ đại nhất của nước Mỹ".
Còn ông Joe Biden viết rằng, ông Jackson "tin tưởng sâu sắc" vào ý tưởng rằng tất cả mọi người đều được tạo ra bình đẳng và xứng đáng được đối xử như vậy.
Tại Liên Hiệp Quốc, người phát ngôn của Tổng thư ký Stephane Dujarric đã gửi lời chia buồn.
Mục sư Jackson đã đóng góp tiếng nói mạnh mẽ của mình, cho công việc của Liên Hiệp Quốc chống lại nạn phân biệt chủng tộc, chống lại chế độ phân biệt chủng tộc và vì nhân quyền, bao gồm cả việc tham gia một số sự kiện tại trụ sở Liên Hiệp Quốc. Tổng thư ký gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình, người thân, bạn bè của ông, cũng như chính phủ và người dân Hoa KỳStephane Dujarric
Tổng thống Donald Trump đã viết trên mạng xã hội rằng, Jesse Jackson là một người tốt, và tự nhận công lao của ông trong việc giúp đỡ Jackson trong cuộc đấu tranh vì quyền lợi của người Mỹ gốc Phi.
Tháng trước, ông Trump nói với tờ New York Times rằng, các biện pháp bảo vệ quyền công dân thời kỳ đó đã dẫn đến việc đối xử tệ bạc với người da trắng.
Trong khi chính quyền Trump đang nỗ lực đảo ngược và thu hẹp phạm vi của các biện pháp bảo vệ quyền công dân quan trọng, Mục sư Sharpton nói rằng cuộc chiến còn lâu mới kết thúc.
"Chúng ta phải tiếp tục tranh đấu. Chúng ta không thể chỉ thương tiếc ông ấy rồi bỏ mặc mọi chuyện. Và DEI - đa dạng, công bằng và hòa nhập - những điều mà chính quyền hiện tại đã xóa bỏ, đó chính là lời của Jesse Jackson: 'Chúng ta phải đa dạng hóa các hội đồng quản trị, đa dạng hóa việc làm cho người da đen, phụ nữ, người da màu hoặc người LGBTQ.' Vì vậy, chúng ta đang chứng kiến mọi thứ mà ông ấy tranh đấu, đều đang gặp nguy hiểm. Nếu thương tiếc ông ấy, chúng ta phải bảo vệ những gì ông ấy đã cả đời đấu tranh”, Al Sharpton.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
