[tiếng phát biểu gốc] Những ngày cuối năm,
hàng trăm ngàn học sinh lớp mười hai trên
khắp nước Úc đã nhận kết quả thi trung
học, khép lại một chặng đường và mở ra một
hành trình mới. Trong số đó có Helen Bui,
cựu học sinh trường Hornsby Girl High
School, đạt ATAR chín mươi chín chấm tám
mươi lăm và là một trong một ngàn năm trăm
học trò lớp mười hai ở New South Wales
được vinh danh là Premier's All-Rounder.
Đây không chỉ là câu chuyện về điểm số mà
còn là hành trình đối diện áp lực trưởng
thành và sự đồng hành thầm lặng cùng gia
đình. Khoảnh khắc biết kết quả ATAT có lẽ
rất đặc biệt trong đời người. Với Helen,
đó là một ngày bình thường cho đến khi con
em thực sự rất vui nhưng cũng hơi bất ngờ
khi nhìn thấy kết quả ATAR và HSC của
mình. Mẹ em ngồi bên cạnh và em nhớ là đã
quay sang nhìn mẹ với cảm giác gần như
không tin vào mắt mình. Em cảm thấy rất
Trong hành trình thi HSC, không phải lúc
nào mọi thứ cũng diễn ra suôn sẻ.
Sẽ có những thời điểm khiến người ta chùn
bước và tự hỏi liệu mình đang đi đúng
hướng hay không? Thì Helen có giây phút
One particular time was the second exam
block that I had and I remember-
Em nghĩ một thời điểm cụ thể là đợt thi
thứ hai của em, khi nhận lại một vài kết
quả, em cảm thấy hơi thất vọng. Lúc đó em
khá căng thẳng và không chắc điều đó sẽ
ảnh hưởng như thế nào đến những kỳ học
tiếp theo. Để vượt qua, trước hết em dành
thời gian để tự nhìn lại bản thân, lùi lại
một bước và đánh giá tình hình. Em đã làm
tốt điều gì? Vì sao kết quả lại như vậy?
Và em có thể làm gì trong học kỳ tới để bù
đắp? Thứ hai, em đã trò chuyện rất nhiều
với ba mẹ và anh chị em. Việc nhận được
lời khuyên và cảm giác được ủng hộ đã giúp
em nhanh chóng lấy lại tinh thần.
Không chỉ gắn bó với sách vở, được biết là
Helen còn dành nhiều năm cho tranh biện
và từng thi đấu ở mức độ tiểu bang. Hoạt
động đó đã để lại dấu ấn trong cách Helen
suy nghĩ và học tập như thế nào?
With debating, it definitely helps shape
the way that I think a lot. So firstly-
Em nghĩ tranh biện đã ảnh hưởng rất lớn
đến cách em suy nghĩ. Trước hết, nó giúp
em phát triển tư duy linh hoạt hơn, cởi mở
với nhiều góc nhìn khác nhau và biết cách
tích hợp điều đó vào việc học cũng như
cách trả lời các câu hỏi trong kỳ thi. Thứ
hai, tranh biện giúp em rèn luyện kỹ năng
tư duy phản biện dưới áp lực thời gian,
từ đó có thể xây dựng câu trả lời hiệu quả
trong điều kiện thi cử và biết cách điều
chỉnh phản hồi phù hợp với các dạng đề
Trong khi học thi tốt nghiệp phổ thông
trung học, Helen còn đảm nhận vai trò
phó đội trưởng trường Hornsby Girls High
School, một vị trí mang theo trách nhiệm.
Việc giữ một vai trò lãnh đạo như vậy có
làm thay đổi cách Helen đối diện với áp
lực trong năm học lớp mười hai hay không?
Being in a leadership role really helps to
build really critical organization skills
that I think really help me manage my
Em nghĩ vai trò lãnh đạo đã giúp em xây
dựng những kỹ năng tổ chức rất quan trọng
và điều đó thực sự giúp em quản lý áp lực
cũng như trách nhiệm trong giai đoạn này.
Trước hết là kỹ năng lên kế hoạch trước,
có thể dự đoán các công việc sắp tới, quản
lý kỳ vọng của bản thân và điều hướng
trách nhiệm một cách hiệu quả. Thứ hai là
kỹ năng sắp xếp ưu tiên, biết nên dành
thời gian cho việc gì để tận dụng tốt quỹ
thời gian rất hạn chế trong năm lớp mười
hai và đặc biệt là tập trung cải thiện
những điểm yếu trong việc học của mình.
Lớn lên trong một gia đình người Việt, nơi
giáo dục thường được xem trọng, nhiều
người nghĩ rằng áp lực kỳ vọng là điều khó
Trải nghiệm của Helen ở trong gia đình như
I didn't actually really feel like my
family imposed any kind of-
Thật ra em không cảm thấy gia đình đặt lên
em bất kỳ kỳ vọng hay áp lực học tập nào.
Gia đình em luôn có tư duy là khuyến
khích em cố gắng hết mình và theo đuổi ước
mơ của em, dù con đường đó trông như thế
nào. Em thật sự rất biết ơn điều đó và em
biết rằng khi bước sang chặng đường tiếp
theo của cuộc sống, gia đình vẫn sẽ luôn ở
Sau khi khép lại quãng thời gian học trung
học, câu hỏi tiếp theo là tương lai đại
học. Helen có thể chia sẻ ngành học mà em
mong muốn theo đuổi không?
I would love to do a major in healthcare,
Em mong muốn theo học lĩnh vực chăm sóc
sức khỏe, có thể là nha khoa hoặc y khoa.
Em bị thu hút bởi lĩnh vực này vì nó cho
phép mình đồng hành cùng mọi người trong
những lúc họ khó khăn. Sử dụng kiến thức
chuyên môn tích lũy qua một hành trình học
tập dài và liên tục để giúp đỡ người khác
và mang lại những thay đổi tích cực cho
Và khi vượt ra khỏi giới hạn của một hoặc
hai ngành học cụ thể, Helen mong muốn tạo
ra ảnh hưởng gì ở trong tương lai?
I would definitely like to continue my
leadership journey and sort of help to-
Em muốn tiếp tục hành trình lãnh đạo của
mình và đóng góp vào những sáng kiến khác
nhau nhằm mang lại sự thay đổi tích cực
trong cuộc sống của mọi người. Ở góc độ
cộng đồng, em cũng mong muốn dành thời
gian để thấu hiểu các cộng đồng vào những
nơi khác nhau, từ đó góp phần tạo nên sự
Sau tất cả những gì đã trải qua, Helen
muốn gửi một điều gì đó đến những bạn học
sinh đang ở giữa hành trình học tập đầy áp
My first piece of advice is to really
believe in yourself. And I think that's so
Lời khuyên đầu tiên của mình là các bạn
hãy tin vào chính mình. Nghe thì có vẻ đơn
giản, nhưng trong năm lớp mười hai, bạn
sẽ bị thử thách rất nhiều lần. Bạn sẽ nhận
những điểm số không phải lúc nào cũng như
mong muốn. Các bạn sẽ cảm thấy hoang mang
trong một hành trình dài và đầy áp lực.
Nhưng nếu bạn tin vào bản thân, tin vào
khả năng của mình, bạn sẽ vượt qua được.
Và về mặt sức khỏe tinh thần, hãy cố gắng
dành một chút thời gian cho chính mình.
Năm lớp mười hai rất bận rộn và đôi khi
bạn sẽ cảm thấy điều đó là không thể.
Nhưng chỉ cần một chút thời gian, đi dạo
ngắn, trò chuyện với bạn bè cũng đủ để
giúp bạn thư giãn đầu óc, học tập hiệu quả
hơn và duy trì tinh thần khỏe mạnh suốt
Thành tích ATAR chín mươi chín chấm tám
mươi lăm của Helen Bui là kết quả của một
nỗ lực cá nhân. Nhưng phía sau hành trình
ấy luôn có sự hiện diện thầm lặng của gia
đình.Mà trong suốt những năm học phổ
thông, đặc biệt là giai đoạn nhiều áp lực
thi cử căng thẳng, ba mẹ của Helen không
chỉ đồng hành với con về mặt học tập mà
còn là điểm tựa tinh thần để em có thể
đứng vững và có niềm tin mạnh hơn vào
Và khi nhìn lại chặng đường 18 năm nuôi
con trên đất Úc, câu chuyện của chị Phượng
Phan và anh Hiền Bùi, ba mẹ của Helen
không chỉ là niềm tự hào về một kết quả
xuất sắc mà còn là những giá trị gia đình
và văn hóa Việt Nam mà họ đã cố gắng giữ
gìn và truyền lại cho các con.
Trong cả cái chặng đường con đi học, kể cả
cấp một lẫn cấp hai và đặc biệt á là hai
cái năm lớp mười một và lớp mười hai, là
hai năm chuẩn bị để đi vào thi HSC á, là
chúng tôi á, luôn luôn đồng hành và rất là
gần gũi với con. Lúc nào cũng muốn nghe
những cái câu chuyện của con, nghe những
cái chia sẻ của con, nghe câu chuyện về
về à khối lượng công việc, về các môn học.
Lắng nghe để mà hiểu được cái nguyện
vọng, cái mong muốn của con. Và chúng tôi
luôn luôn là động viên, khuyến khích,
khuyến khích các con rằng là tìm hiểu xem
bản thân mình, mình muốn đạt được cái gì.
Và nếu mình đã muốn một điều gì đó, hãy
và cố gắng chăm chỉ làm việc. Một ngày nào
đó mình sẽ đạt được kết quả mà mình mong
Anh chị có đặt kỳ vọng cao về mặt điểm số
đối với con không? Hay là trong cái quá
trình làm cha mẹ đó và dạy dỗ con thì anh
chị chú trọng những cái gì khác hơn?
ba đứa con. Với Helen cũng như với các con
khác, thì cái mà chúng tôi rất là chú
là cái ý thức để mà phát triển bản thân.
Cái ý thức rèn luyện về kiến thức cũng như
là phát triển trí tuệ và rèn luyện về cái
cách làm việc, rèn luyện cái nhân cách
của mình. Vì chúng tôi tin rằng là
khi mà con đã có một cái thái độ sống,
thái độ làm việc tích cực thì kết quả rồi
nó sẽ đến. Nhưng chúng tôi không đặt kỳ
vọng cao vào cái điểm học của các con.
Chúng tôi luôn nói với các con rằng là
nhiệm vụ của mình là biết được mình muốn
gì, cần làm gì. Trước là cho mình, sau là
cho đời. Và nỗ lực hết sức để mà đạt được
cái mình mong muốn. Và khi mình đã cố gắng
hết sức mình rồi á, cái kết quả như thế
nào mình cũng sẽ phải hài lòng nhưng nhận
lại bản thân mình và tiếp tục phát triển
Khi mà Helen căng thẳng hoặc mệt mỏi,
anh chị sẽ làm gì để mà con có cảm giác là
mình được ba mẹ lắng nghe?
À, những lúc đó thì chúng tôi ngồi xuống
cùng với con, hỏi con xem thử rằng là: "À,
con ơi, con có ổn hay không? Có cái gì
khúc mắc? Vì sao con căng thẳng? Nguyên
nhân là từ đâu ra?" Thường ấy, là những
cái năm cuối này, cái nguyên nhân chủ yếu
á là từ cái khối lượng công việc quá nhiều
khi mà cái thời gian thật quá ít, tạo nên
một cái áp lực cho con. Thì những lúc đó
là cơ bản là mình lắng nghe con chia sẻ,
đôi khi con cũng không cần mình phải đưa
ra cái lời khuyên gì đâu. Nhưng mà con
muốn được chia sẻ, được lắng nghe
hơn là mình đưa ra cái câu là con phải làm
C. Con nghĩ như thế nào? Con có cần bố mẹ
hỗ trợ gì con không? Và thêm một cái nữa
là chúng tôi là hay động viên con là
hay là chúng mình đi bộ, đi chơi một tí
Thế là gần đây là có cái khu rừng nho nhỏ,
thế là mẹ con lại đi vào trong rừng. Cái
lúc đó thì con thoải mái hơn và mình cũng
cảm thấy là khi mà con hòa mình với thiên
nhiên được một chút, khoảng ba mươi bốn
mươi phút thôi, sau đấy là con thư giãn
hơn thật. Và con cảm thấy rằng là con bình
tĩnh hơn và tìm ra được hướng giải quyết
Là phụ huynh người Việt sống ở Úc thì anh
chị nghĩ điều gì là quan trọng nhất khi
Có lẽ điều quan trọng nhất là dạy cho các
cháu cái tính tự tin. Tôi nghĩ rằng là khi
các cháu tự tin vào bản thân thì
các cháu sẽ cố gắng và sẽ luôn cảm thấy
hài lòng với kết quả của mình.
Một cái nét nữa, đặc biệt là đối với người
như gia đình chúng tôi là người nhập cư,
là dạy cho các cháu một cái
tầm nhìn, các cháu là công dân của thế
giới. Một cái tầm nhìn rộng không có biên
giới để các cháu thấy rằng là cơ hội và
và các cháu sẽ nỗ lực để phát huy hết cái
Có những giá trị của gia đình hoặc văn hóa
Việt nào mà anh chị cố gắng truyền lại
cho Helen và các con của mình?
Vâng thì cũng rất là có tính cá nhân. Cả
Phượng và tôi đến nước Úc là theo con
đường học tập, cho nên cái giá trị giáo
dục rất là sâu và có ý nghĩa đối với gia
đình chúng tôi. Chúng tôi muốn cho các
cháu cũng có được cái nỗ lực cố gắng qua
học tập, không chỉ học tập ở trường mà còn
học tập bằng cách tự xây dựng bản thân để
qua con đường giáo dục tiến tới một tương
lai tốt đẹp, một tương lai sáng lạng cho
cả bản thân và đóng góp cho xã hội. Cái
giá trị thứ hai là cái giá trị về, về lòng
biết ơn. Như tôi nói trước ấy là tính tự
tin, tự tin đây không có nghĩa rằng là tự
kiêu, tự tin đây có nghĩa là tin tưởng vào
bản thân nhưng phải hiểu rằng
mình đạt được những gì mình đạt được là
dựa trên sự giúp đỡ, cũng phải nhờ vào sự
giúp đỡ của rất nhiều người khác, của gia
đình, của thầy cô, của bạn bè và của xã
hội. Cho các cháu được cái tính tự tin và
cái tính lòng biết ơn sẽ, sẽ là hai cái
nền tảng để các cháu vươn lên và tiến xa.
Anh chị có thể chia sẻ điều gì với những
bậc phụ huynh khác đang nuôi dạy con cái
trong cùng thời đại và hoàn cảnh với anh
chị để giúp hành trình làm cha mẹ của họ
Đây là cái lời khuyên mà tôi tự học được,
lời khuyên cho chính bản thân tôi. Và bây
giờ tôi muốn chia sẻ lại với các bậc phụ
huynh như thế này. Chúng ta phải là cố
gắng làm bạn của con. Chúng ta phải là cố
gắng làm bạn của con. Ờ, đối với một số
người Việt Nam, văn hóa Việt Nam thì đôi
khi là bố con, mẹ con thì có ranh giới một
chút, thứ tự trên dưới. Thế nhưng mà
trong cái công cuộc giúp đỡ con ấy, đặc
biệt là cái cuộc thi HSC là có rất nhiều
áp lực và dài. Thì cái cách tốt nhất theo
tôi là làm bạn của con. Khi chúng ta làm
bạn ấy thì con nó sẽ thoải mái chia sẻ và
cảm giác là có một người đứng sau mình,
luôn động viên giúp đỡ mình và các cháu sẽ
không ngại chia sẻ những khó khăn, những
vất vả, những băn khoăn, thậm chí là sợ
hãi đối với bố mẹ. Tôi cho rằng nếu làm
