Lãi suất tăng cao cận kề, người Úc lại đang gấp rút gánh thêm nhiều khoản nợ

Giữa bối cảnh lãi suất tại Úc rục rịch tăng nhiệt, một nghịch lý tài chính đang diễn ra: thay vì thắt lưng buộc bụng, người dân lại ồ ạt lao vào vòng xoáy nợ nần. Từ những khoản vay mua nhà chạm mốc kỷ lục trong 5 năm, đến sự bùng nổ thẻ tín dụng của thế hệ gen Z, làn sóng vay mượn đang dâng cao hơn bao giờ hết. Liệu đây là chiến thuật "chốt chặn" lãi suất khôn ngoan hay một canh bạc đầy rủi ro khi gánh nợ ngày càng phình to?

Two men will face court after hundreds of stolen credit cards were retrieved by NSW police. Source: AP

Thay vì thắt lưng buộc bụng, người Úc đang thực hiện nhiều khoản vay mua nhà hơn với giá trị lớn hơn, trong khi nhu cầu sử dụng thẻ tín dụng cũng đang tăng vọt.

Bạn có thể kỳ vọng rằng triển vọng lãi suất cao hơn sẽ khiến mọi người tiết chế chi tiêu và tránh các khoản vay mới. Thay vào đó, người Úc đang làm điều ngược lại.

Dữ liệu mới cho thấy số lượng đơn đăng ký thế chấp và thẻ tín dụng đã tăng mạnh trong những tháng trước đợt tăng lãi suất đầu tiên của Ngân hàng Trung ương Úc châu sau hai năm — cho thấy nhiều người đi vay đã cố gắng chốt hợp đồng tài chính trước khi chi phí tăng thêm.

Theo báo cáo Market Pulse của cơ quan báo cáo tín dụng tiêu dùng Equifax, nhu cầu tín dụng thế chấp đã tăng 12,3% trong ba tháng tính đến tháng 12 so với cùng kỳ năm 2024.

Đơn đăng ký thẻ tín dụng còn tăng mạnh hơn nữa — tăng hơn 15% trong quý.

Tuy nhiên, việc chốt hợp đồng tài chính không nhất thiết bảo vệ người dân khỏi các đợt tăng lãi suất cơ bản, vốn vẫn đẩy lãi suất thẻ tín dụng và vay thế chấp theo lãi suất thị trường lên cao — vốn là lựa chọn chiếm ưu thế cho các khoản vay mới hiện nay.

Mức tăng lớn nhất trong năm năm

Giám đốc giải pháp của Equifax, ông Kevin James, cho biết sự gia tăng đáng kể trong các đơn đăng ký thế chấp đang ở mức chưa từng thấy trong 5 năm qua.

"Điều này có khả năng đã được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Chương trình Ký quỹ Mua nhà Đầu tiên 5% mở rộng của chính phủ, bắt đầu có hiệu lực từ tháng 10 năm 2025, và việc người mua hành động theo cảm tính rằng lãi suất đã đạt đỉnh vào cuối năm 2025.”

“Do đó họ đã vội vã chốt các giao dịch trước khi năm cũ kết thúc. Nếu đây là động lực của họ, họ có thể đã đảm bảo được những mức lãi suất thấp cuối cùng trong một khoảng thời gian, sau đợt tăng 25 điểm cơ bản đã được xác nhận vào tháng 2 này," ông James nói.

Nợ quá hạn ổn định — nhưng các khoản nợ lớn hơn

Trong khi số lượng người Úc chậm thanh toán các khoản vay mua nhà vẫn ở mức ổn định, thì số tiền họ nợ lại đang tăng lên.

Giá trị bằng đồng đô la của các khoản nợ thế chấp quá hạn đã tăng 6,8% so với cùng kỳ quý năm 2024.

Số tiền nợ trung bình của một khoản vay ở giai đoạn quá hạn muộn đã tăng hơn 8%, lên mức 403,000 đô la, tương ứng với giá nhà cao hơn, có khả năng buộc người mua phải thực hiện các khoản vay lớn hơn với mức phạt trả chậm nặng nề.

"Mô hình những người Úc lớn tuổi (từ 66 tuổi trở lên) mang loại nợ này vào giai đoạn nghỉ hưu là điều cần phải theo dõi, đặc biệt nếu môi trường lãi suất tiếp tục tăng," ông James nói.

Trong các phân khúc tín dụng khác, nhu cầu tín dụng không thế chấp tăng 5,9%, đơn đăng ký vay cá nhân tăng 8,9%, trong khi vay mua xe và ô tô giảm 5,4% so với quý năm 2024.

Thế hệ X và thế hệ Z thúc đẩy sự gia tăng

Những người vay thuộc Thế hệ X (từ 46 đến 55 tuổi) đã thúc đẩy sự tăng trưởng trong nhu cầu thế chấp.

Trong khi đó, Thế hệ Z (những người từ 18 đến 30 tuổi) đã tiếp thêm lửa cho sự bùng nổ của các đơn đăng ký thẻ tín dụng với mức tăng 23,2% — tỷ lệ tăng trưởng cao nhất của nhóm này trong 3 năm qua.

Sự gia tăng này có khả năng được củng cố bởi các chiến dịch ưu đãi rầm rộ do các nhà cung cấp thẻ tung ra trong quý vừa qua.

Những người vay trẻ tuổi sau đó đã góp phần đẩy mức nợ thẻ tín dụng quá hạn tăng 28,8%.

Nhưng bất chấp nhu cầu tăng vọt, các bên cho vay dường như đang áp dụng một cách tiếp cận thận trọng hơn.

Hạn mức thẻ tín dụng cho khách hàng mới đã giảm trung bình 8,3% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi hạn mức vay cá nhân giảm 3,9%.

"Việc cắt giảm chủ động này dường như đại diện cho hoạt động cho vay có trách nhiệm, khi các ngân hàng ưu tiên sự ổn định hơn là tăng trưởng với mức rủi ro cao," ông James cho biết.

Về các khoản vay cá nhân, số người gặp rắc rối giảm nhẹ với tỷ lệ quá hạn giảm 0,08%, nhưng những người mắc nợ lại lún sâu hơn.

"Trong khi số lượng người chậm trả các khoản vay cá nhân thực tế đã giảm, thì số tiền họ nợ đã tăng lên đáng kể," ông James nói thêm.

Ngân hàng Trung ương Úc châu đã tăng lãi suất vào tháng 2 lần đầu tiên sau hai năm, tạo tiền đề cho các bên cho vay tăng các gói sản phẩm của họ theo mức tăng này.

Ngân hàng Trung ương Úc châu dự kiến sẽ tiếp tục tăng lãi suất sớm nhất là vào tháng 5.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play