RBA vừa nâng lãi suất cơ bản lên 4,6%, mức cao nhất trong 15 năm. Người đang vay, và muốn vay mua nhà đứng trước thách thức và gánh nặng đáng kể. Tình hình tệ đến mức nào, chiến lược gì khi chi phí sinh hoạt chưa hạ nhiệt?
Theo chuyên gia tài chính Richard Whitten của Finder, Úc đang phải đối mặt với những áp lực lạm phát đến từ bên ngoài nền kinh tế, nhưng nhiệm vụ trọng tâm của RBA vẫn là đưa lạm phát trở lại mục tiêu.
"Úc đang chịu ảnh hưởng từ các áp lực lạm phát toàn cầu, nhưng RBA có nhiệm vụ kiểm soát lạm phát và công cụ chính để thực hiện điều đó là tăng lãi suất," ông Whitten nhận định.
Tuy nhiên, tác động của quyết định này sẽ được cảm nhận rõ rệt bởi cả những người đang vay mua nhà lẫn những người đang tìm cách gia nhập thị trường bất động sản.
Đợt tăng lãi suất này khiến bạn tốn thêm bao nhiêu?
Theo phân tích của Canstar, nếu lãi suất tăng thêm 0,25 điểm phần trăm, khoản vay 700.000 đô-la với lãi suất thả nổi trung bình sẽ phải trả thêm khoảng 107 đô-la mỗi tháng.
Như vậy, tổng mức tăng chi phí trả nợ hàng tháng trong năm nay sẽ lên tới 424 đô-la.
Đối với khoản vay 1 triệu đô-la, người vay sẽ phải trả thêm 152 đô-la mỗi tháng, nâng tổng mức tăng trong năm nay lên 606 đô-la.
Giám đốc phân tích dữ liệu của Canstar, bà Sally Tindall, cho rằng điều đáng lo ngại nhất không phải là một lần tăng lãi suất riêng lẻ mà là tác động cộng dồn của nhiều đợt tăng liên tiếp.
"Điều thực sự gây áp lực là tác động cộng dồn. Sau ít nhất bốn đợt tăng lãi suất trong năm nay, người vay này sẽ phải trả thêm 364 đô-la mỗi tháng so với đầu năm," bà Tindall nói.
Bà Tindall cũng cảnh báo: “Đây có thể là giọt nước tràn ly đối với một số người vay."
Khảo sát gần đây của Money.com.au cho thấy 39% số người được hỏi không tự tin rằng họ vẫn có thể tiếp tục trả nợ mua nhà nếu lãi suất tiếp tục tăng, trong khi 9% cho biết họ có thể phải cân nhắc bán bất động sản của mình.
Trong khi Commonwealth Bank, Westpac và NAB dự báo chỉ còn một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay, ANZ cho rằng sẽ còn thêm hai đợt tăng nữa, đưa lãi suất cơ bản lên 4,85% vào cuối năm.
Nếu điều đó xảy ra, Canstar ước tính người vay 700.000 đô-la sẽ phải trả thêm tổng cộng 532 đô-la mỗi tháng so với đầu năm, trong khi người vay 1 triệu đô-la sẽ phải trả thêm khoảng 759 đô-la mỗi tháng.
Người muốn mua nhà sẽ bị ảnh hưởng ra sao?
Lãi suất cao không chỉ làm tăng các khoản trả nợ đối với người đang vay, mà còn làm giảm số tiền ngân hàng sẵn sàng cho vay đối với người mua mới.
Theo Canstar, một đợt tăng lãi suất tiêu chuẩn nữa có thể làm giảm khả năng vay của một người có mức lương trung bình khoảng 11.200 đô-la, tương đương mức giảm 9% kể từ đầu năm.
Đối với một cặp phối ngẫu, khả năng vay có thể giảm khoảng 22.400 đô-la, nâng tổng mức suy giảm trong năm nay lên gần 94.700 đô-la.
Nếu lãi suất tăng thêm hai lần nữa trước cuối năm, tổng mức giảm khả năng vay của một cặp đôi có thể lên tới hơn 116.000 đô-la.
"Một số người có thể phải tính toán lại từ đầu. Điều này có thể buộc nhiều người mua nhà tiềm năng tiếp tục đứng ngoài thị trường trong phần còn lại của năm nay, thậm chí sang cả năm sau," Bà Tindall nhận định.
Vì sao RBA vẫn muốn tăng lãi suất?
Trong phát biểu gần đây, Thống đốc RBA Michele Bullock cho rằng thị trường lao động hiện vẫn còn quá nóng và đang tiếp tục tạo áp lực lên tiền lương, chi phí kinh doanh và lạm phát.
"Mức thất nghiệp từ 4,5% đến 5% có lẽ sẽ đủ để hạ nhiệt thị trường lao động và qua đó giảm áp lực lạm phát." Bà Bullock nhận định.
Nhận định này phản ánh quan điểm của RBA rằng việc kiểm soát lạm phát có thể đòi hỏi tăng trưởng kinh tế chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp cao hơn trong thời gian tới.
Người vay có thể làm gì?
Theo Canstar, nếu đợt tăng lãi suất dự kiến được các ngân hàng chuyển hoàn toàn sang khách hàng, lãi suất thả nổi trung bình dành cho chủ nhà ở Úc sẽ tăng lên khoảng 6,49%.
Tuy nhiên, vẫn có những khoản vay trên thị trường với mức lãi suất cạnh tranh hơn. Canstar cho rằng bất kỳ mức lãi suất nào dưới 6,25% đều có thể xem là cạnh tranh trong môi trường lãi suất hiện nay.
Bà Tindall khuyến nghị người vay nên chủ động so sánh lãi suất của mình với mặt bằng thị trường và với mức lãi suất mà chính ngân hàng đang dành cho khách hàng mới.
Nếu ngân hàng đang dành mức lãi suất ưu đãi hơn cho khách hàng mới thay vì khách hàng hiện hữu, bạn hoàn toàn có thể liên hệ và yêu cầu họ xem xét lại.Giám đốc phân tích dữ liệu của Canstar - Sally Tindall
Nếu ngân hàng không điều chỉnh, người vay có thể cân nhắc tái cấp vốn sang tổ chức cho vay khác. Dữ liệu từ Loan Market Group cho thấy hoạt động tái cấp vốn đã tăng gần 15% trong tháng 9 so với mức trung bình của tháng trước.
Đối với những người lo ngại không thể tiếp tục trả nợ, các chuyên gia khuyến nghị nên liên hệ với ngân hàng càng sớm càng tốt để tìm hiểu các chương trình hỗ trợ khó khăn tài chính như tạm hoãn trả nợ, chuyển sang chỉ trả lãi hoặc kéo dài thời hạn khoản vay nhằm giảm áp lực thanh toán hàng tháng.
Tuy nhiên, các biện pháp này có thể khiến tổng chi phí vay tăng lên về lâu dài, vì vậy người vay nên tham khảo ý kiến tư vấn tài chính độc lập trước khi đưa ra quyết định.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
