Đảng cực hữu AfD trỗi dậy, người Đức tại Úc lo ngại về hướng đi chính trị của quê nhà

Sự trỗi dậy của đảng Alternative for Germany (AfD) đang thu hút sự chú ý trên toàn cầu, khi đảng này đạt những kết quả đáng chú ý trong các cuộc bầu cử cấp bang gần đây tại Đức.

Với chính sách cứng rắn về nhập cư và quan điểm hoài nghi châu Âu, AfD đang gây lo ngại với một nhóm người Đức, trong đó có những người đang sinh sống tại Úc.

Nhưng với các chuyên gia, sự gia tăng ủng hộ dành cho AfD cũng phản ánh những bất mãn rộng hơn của cử tri về kinh tế, chi phí sinh hoạt và hướng đi của đất nước.

“Đây là một đảng cực hữu. Và theo tôi, điều đó rất nguy hiểm”

Andreas Ohm, 69 tuổi, lớn lên tại Đông Đức và rời khỏi khu vực này chỉ sáu tháng trước khi Bức tường Berlin sụp đổ.

Ông đặc biệt lo ngại trước sự trỗi dậy của AfD và những quan điểm chống người di cư của đảng.

“Đây là một đảng cực hữu. Và theo tôi, điều đó rất nguy hiểm. Quý vị biết lịch sử nước Đức.

Những tranh luận về nhập cư cũng có ý nghĩa đặc biệt với Andreas, bởi chính ông từng rời quê hương và đến định cư tại Úc.

Theo Phó giáo sư Andrew Beattie, chuyên ngành nghiên cứu châu Âu và Đức tại Đại học New South Wales, AfD bắt đầu xây dựng được vị thế vững chắc sau cuộc khủng hoảng người tị nạn năm 2015.

Khi đó, chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel tiếp nhận một lượng lớn người tị nạn, trong khi AfD cho rằng con số này là không tương xứng.

“Kể từ đó, họ liên tục có đại diện trong các nghị viện cấp bang của Đức cũng như tại quốc hội liên bang. Trong cuộc bầu cử liên bang gần đây nhất, họ giành khoảng 20 phần trăm số phiếu và hiện là đảng lớn thứ hai trên toàn quốc.”

Ông Beattie cho rằng các chính sách của AfD ngày càng mang tính dân tộc chủ nghĩa và hoài nghi châu Âu, trong đó vấn đề nhập cư là một trong những chủ đề quan trọng nhất.

AfD đang thu hút nhóm cử tri nào?

Sự thay đổi trong cơ cấu những người ủng hộ AfD cũng đáng chú ý.

Theo ông Beattie, AfD đang thu hút nhiều cử tri trẻ hơn so với một số nhận định trước đây.

“Trong nhóm từ 25 đến 35 tuổi, họ đạt kết quả khá tốt. Điều này hơi khác so với một số kết quả trước đây, khi người ta thường cho rằng những người ủng hộ họ chủ yếu là nam giới, đặc biệt là nam giới trung niên.”

Tuy nhiên, ông cho biết một đặc điểm nhân khẩu học vẫn khá nhất quán: nam giới có xu hướng bỏ phiếu cho AfD nhiều hơn phụ nữ.

Dù đạt kết quả cao trong một số cuộc bầu cử cấp bang, con đường để AfD tham gia chính quyền liên bang vẫn chưa rõ ràng.

Các đảng chính thống tại Đức hiện duy trì cái gọi là “bức tường lửa” chính trị đối với AfD, tức không thành lập liên minh chính quyền với đảng này.

Các cơ quan chức năng Đức cũng đã chú ý đến một nhóm bên trong AfD mà cơ quan tình báo nước này xếp vào diện cực đoan. AfD bác bỏ cách phân loại này.

Vì sao AfD mạnh hơn ở miền đông nước Đức?

AfD có mức ủng hộ cao hơn tại nhiều khu vực miền đông nước Đức.

Andreas, người từng sống tại Đông Đức, cho rằng lịch sử kinh tế của khu vực này có thể giúp giải thích một phần sự ủng hộ.

Ông nhớ lại những thay đổi lớn sau khi Đông Đức sụp đổ và nước Đức thống nhất.

“Điều rõ ràng sau sự sụp đổ của Đông Đức là rất nhiều người đã mất việc. Các nhà máy – họ đã bị đóng cửa. Người dân phải bắt đầu lại từ đầu hoặc phải tìm một con đường mới cho mình, và điều đó không dễ dàng đối với rất nhiều người.”

Theo ông, những trải nghiệm đó vẫn có thể ảnh hưởng đến cách một nhóm người dân nhìn nhận chính trị hiện nay.

Tại Saxony-Anhalt, AfD đạt 44% số phiếu trong cuộc bầu cử cấp bang gần đây, nhưng vẫn chưa đạt được đa số cần thiết để tự thành lập chính quyền.

Trong khi đó, tại Berlin, AfD đạt kết quả thấp hơn.

Ông Beattie cho rằng sự khác biệt giữa miền đông và miền tây nước Đức có thể không còn rõ ràng như trước đây.

“AfD đang đạt khoảng 20 đến 30% trong các cuộc thăm dò trên toàn quốc.”

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng phần lớn cử tri Đức vẫn không bỏ phiếu cho AfD.

“Chúng ta thực sự cần một cuộc bầu cử liên bang để kiểm chứng điều đó một cách đầy đủ. Tuy nhiên, tôi nghĩ cũng cần lưu ý rằng trong tất cả các cuộc bầu cử gần đây, đa số cử tri đã không bỏ phiếu cho AfD.”

Không chỉ cánh hữu đang thu hút cử tri

Gerhard Wiesenfeldt, hiện sống tại Melbourne, cho rằng sự thay đổi trên chính trường Đức không chỉ diễn ra ở phía hữu.

Theo ông, những lựa chọn ngoài dòng chính ở nhiều phía khác nhau của phổ chính trị cũng đang thu hút cử tri.

Ông lấy cuộc bầu cử tại Berlin làm ví dụ.

Chi phí sinh hoạt cao và tình trạng bất ổn kinh tế cũng là những vấn đề được cử tri ở nhiều khuynh hướng chính trị quan tâm.

Đây cũng là những chủ đề xuất hiện trong bối cảnh các đảng cực hữu gia tăng sự ủng hộ tại nhiều quốc gia châu Âu và những nơi khác trên thế giới.

Sinh ra tại Munich, Đức, Ralf đã sống tại Úc khoảng 20 năm.

Năm năm trước, ông bắt đầu tham gia các hoạt động khiêu vũ dân gian như một cách kết nối với nguồn cội văn hóa Đức.

Hiện ông biểu diễn trước đông đảo khán giả tại những sự kiện như Oktoberfest ở các câu lạc bộ Đức tại Sydney.

Ralf cho biết ông vẫn thường xuyên đọc tin tức Đức và theo dõi sát sao sự trỗi dậy của AfD.

Ông lo ngại về hướng đi chính trị của nước Đức, nhưng không cho rằng đây là vấn đề riêng của Đức.

“Đúng là điều này đáng lo ngại, nhưng tôi nghĩ đây là một xu hướng đang diễn ra trên toàn thế giới. Chúng ta đang chứng kiến sự phân cực, dù là giữa cánh tả và cánh hữu, hay giữa người giàu và người nghèo.”

Theo Ralf, chính sự phân cực ngày càng lớn mới là vấn đề rộng hơn cần được quan tâm.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play