Tỷ lệ lạm phát của Úc tiếp tục hạ nhiệt trong quý mới nhất, nhưng các chỉ số đo lường áp lực giá cơ bản vẫn cao hơn mức mục tiêu của Ngân hàng trữ kim Úc (RBA), cho thấy cuộc chiến chống lạm phát vẫn chưa kết thúc.
Số liệu mới được công bố cho thấy lạm phát toàn phần đã giảm xuống mức 3,8%, từ 4% trong tháng Năm và thấp hơn một chút so với dự báo của các nhà kinh tế.
Kết quả này được chính phủ liên bang xem là dấu hiệu tích cực, trong bối cảnh các hộ gia đình Úc vẫn đang chịu sức ép lớn từ chi phí sinh hoạt, đặc biệt là giá thực phẩm, tiền thuê nhà, bảo hiểm và các khoản vay mua nhà.
Tuy nhiên, chỉ số lạm phát cơ bản, thước đo mà Ngân hàng trữ kim Úc đặc biệt quan tâm khi đưa ra quyết định về lãi suất, vẫn duy trì ở mức 3,6%.
Điều này cho thấy dù tốc độ tăng giá đang chậm lại, nhiều lĩnh vực trong nền kinh tế vẫn đang chịu áp lực tăng giá dai dẳng.
Giá xăng kéo lạm phát giảm
Một trong những yếu tố chính giúp kéo giảm lạm phát trong kỳ này là giá nhiên liệu.
Giá xăng giảm nhờ giá dầu quốc tế hạ nhiệt, cùng với chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu của chính phủ liên bang, đã giúp giảm bớt áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng.
Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers cho rằng những con số mới nhất cho thấy nền kinh tế đang đi đúng hướng, dù vẫn còn nhiều thách thức phía trước.
“Chúng tôi biết người dân vẫn đang chịu nhiều áp lực. Chúng tôi biết lạm phát vẫn cao hơn mức mong muốn. Chúng tôi cũng biết rằng cuộc chiến ở Trung Đông và những diễn biến bất định trong những tuần gần đây đang tạo thêm thách thức.”
Ông Chalmers nói rằng việc lạm phát thấp hơn dự báo là một tín hiệu đáng khích lệ.
“Trong bối cảnh hiện nay, những con số hôm nay là tín hiệu tích cực. Nhưng chúng tôi vẫn nhận thức được thách thức lạm phát đang tiếp diễn trong nền kinh tế, vốn càng trở nên phức tạp hơn bởi những bất ổn toàn cầu.”
Mục tiêu của Ngân hàng trữ kim Úc là đưa lạm phát trở lại mức trung bình từ 2% đến 3%, với mức kỳ vọng trung tâm khoảng 2,5%.
Phe đối lập chỉ trích chính phủ
Trong khi chính phủ nhìn nhận số liệu mới là dấu hiệu cải thiện, phe đối lập cho rằng người dân vẫn đang phải gánh chịu hậu quả từ lạm phát kéo dài.
Phát ngôn nhân về Ngân khố đối lập Tim Wilson cáo buộc chính phủ chưa làm đủ để kiểm soát chi phí sinh hoạt.
“Hiện nay, mỗi lần đi siêu thị, người Úc đều phải trả nhiều tiền hơn nhưng lại mang về ít hàng hơn trong xe đẩy hoặc giỏ mua sắm của mình.”
Ông Wilson cho rằng chính sách chi tiêu của chính phủ đang góp phần duy trì áp lực lạm phát.
Chính phủ tiếp tay làm lạm phát gia tăng, đánh thuế trên lạm phát rồi lại chi tiêu khoản thu đó, tạo thành một vòng luẩn quẩn đang làm tổn hại đến người dân và túi tiền của họ.Phát ngôn nhân về Ngân khố đối lập Tim Wilson
Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng diễn biến lạm phát hiện nay phản ánh nhiều yếu tố phức tạp, bao gồm tình hình quốc tế, chuỗi cung ứng và nhu cầu trong nước, chứ không chỉ phụ thuộc vào chính sách chi tiêu của chính phủ.
“Vẫn còn chặng đường dài” trước khi lạm phát về mục tiêu
Nhà kinh tế độc lập Saul Eslake đánh giá số liệu mới là tín hiệu khả quan, nhưng cảnh báo không nên kỳ vọng quá nhiều.
“Đây là những con số tốt hơn đôi chút so với dự kiến, vì vậy có thể xem đó là tín hiệu đáng khích lệ. Tuy nhiên, vẫn còn một chặng đường dài để đưa lạm phát trở lại mức mà Ngân hàng trữ kim mong muốn, khoảng 2,5% mỗi năm.”
Các số liệu mới sẽ được Hội đồng Ngân hàng trung ương xem xét trước cuộc họp quyết định lãi suất vào tháng tới.
Bên cạnh việc theo dõi các chỉ số kinh tế, RBA cũng đang đối mặt với một vấn đề khác: nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ mối liên hệ giữa lạm phát và lãi suất.
Một nghiên cứu mới của Ngân hàng Dự trữ Úc cho thấy hơn một nửa số người được khảo sát cho rằng lãi suất cao hơn sẽ khiến lạm phát tăng thêm.
Thống đốc RBA Michele Bullock cho biết đây là sự nhầm lẫn giữa nguyên nhân và kết quả.
“Điều đó, theo một cách nào đó, không khiến tôi ngạc nhiên. Khi lạm phát cao thì lãi suất thường cũng tăng, nên mọi người có xu hướng nghĩ rằng hai điều này có quan hệ nhân quả.”
Bà Bullock giải thích rằng lãi suất tăng là phản ứng của ngân hàng trung ương trước lạm phát cao, chứ không phải nguyên nhân khiến giá cả tăng.
“Lãi suất tăng là phản ứng trước lạm phát cao, chứ không phải nguyên nhân gây ra lạm phát cao.”
Theo RBA, khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn cao hơn sẽ khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp giảm chi tiêu, từ đó làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế và giúp hạ nhiệt áp lực giá.
Tuy nhiên, đối với nhiều gia đình đang phải trả khoản vay mua nhà lớn, việc tăng lãi suất lại trực tiếp làm tăng chi phí sinh hoạt hàng tháng.
Nhà kinh tế Michael Hoare cho biết nhiều người không thể dễ dàng cắt giảm những khoản chi thiết yếu.
“Đối với nhiều người tiêu dùng, họ không thể cắt giảm tiền trả góp vay mua nhà, cũng không thể cắt giảm phí bảo hiểm hay hóa đơn điện, nước. Vì vậy, khoản họ sẽ cắt giảm nhiều khả năng là các khoản chi tiêu tùy ý.”
Ông Saul Eslake cho rằng sự nhầm lẫn của công chúng là điều dễ hiểu, bởi người dân thường chỉ nhìn thấy những tác động trực tiếp trong cuộc sống hàng ngày.
“Điều mà hầu hết họ nhìn thấy là mỗi khi giá cả tăng lên, khi đổ xăng, đi siêu thị hay thanh toán hóa đơn hàng tháng, thì Ngân hàng trữ kim lại tăng lãi suất.”
Theo ông, việc người dân khó phân biệt đâu là nguyên nhân, đâu là kết quả là điều không đáng ngạc nhiên nếu họ không thường xuyên theo dõi các chính sách kinh tế.
Thống đốc Michele Bullock thừa nhận RBA cần cải thiện cách truyền đạt thông tin đến công chúng.
“Tôi nghĩ điều này cho thấy chúng tôi cần làm tốt hơn trong việc tiếp cận người dân và giải thích bằng những ngôn từ đơn giản về những gì đang diễn ra, cũng như cách việc tăng lãi suất thông qua chính sách tiền tệ tác động đến nền kinh tế.”
Hội đồng Ngân hàng trữ kim Úc sẽ đưa ra quyết định tiếp theo về lãi suất vào đầu tháng tới.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
