Thủ tướng Anthony Albanese công bố một kế hoạch hợp tác với chính phủ Tây Úc, nhằm tài trợ cho một nghiên cứu mới về nhà máy lọc dầu quy mô lớn. Nhà máy lọc dầu mới có mục đích bảo vệ nền kinh tế đất nước khỏi những cú sốc năng lượng toàn cầu trong tương lai. Nếu dự án được tiến hành, đây sẽ là nhà máy lọc dầu quy mô lớn mới đầu tiên được xây dựng ở Úc kể từ những năm 1960. Tuyên bố diễn ra giữa lúc chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu sắp hết hạn vào cuối tuần này.
Thủ tướng Anthony Albanese tuyên bố phân bổ 4 triệu Úc kim cho một nghiên cứu nhằm xác định tính khả thi về một nhà máy lọc dầu quy mô lớn mới tại Karratha, thành phố thuộc vùng Pilbara của Tây Úc.
"Hiện nay chúng ta có thể thấy từ những gì đang xảy ra ở Trung Đông, với cuộc xung đột đang diễn ra, đó là thế giới đang rất bất ổn. Và nếu Úc chỉ đứng ở cuối chuỗi cung ứng thì càng khiến chúng ta dễ bị tổn thương hơn, đó là lý do tại sao trọng tâm của ngân sách là làm cho chúng ta kiên cường hơn, tự lực hơn; cũng như thúc đẩy cải cách."
Dự án được đề xuất bởi nhà sản xuất phân bón Perdaman - hiện công ty này đang xây dựng một nhà máy sản xuất phân bón trị giá 6,4 tỷ đô la tại địa phương này.
Nhà máy lọc dầu được xây dựng ở Tây Úc sẽ nhằm mục đích tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu đang diễn ra.
Nếu được xây dựng, cơ sở này sẽ là nhà máy lọc dầu quy mô lớn thứ ba của đất nước, và là nhà máy lọc dầu quy mô lớn mới đầu tiên được xây dựng ở Úc kể từ những năm 1960.
Ông Albanese cho biết chính phủ đang hành động để bảo vệ người dân Úc khỏi những tác động tồi tệ nhất của các cú sốc chuỗi cung ứng, khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung và chi phí nhiên liệu.
"Dự án sẽ tạo ra cú hích lớn cho công ăn việc làm và ngành sản xuất trong nước, bên cạnh đó là năng lực chủ quyền đất nước, và đó là mục tiêu của toàn bộ dự án tại thành phố tuyệt vời này - đó là xây dựng năng lực chủ quyền, xây dựng khả năng phục hồi, làm cho nước Úc ít tổn thương hơn trước những cú sốc mà chúng ta đã thấy kể từ ngày 28 tháng 2, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế toàn cầu."
Khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran vào ngày 28 tháng 2, Tehran đã đóng cửa eo biển Hormuz, gây chấn động mạnh mẽ cho nền kinh tế toàn cầu.
Cuộc chiến ở Trung Đông đã làm tê liệt phần lớn eo biển, nơi lưu thông khoảng 1/5 (20%) lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.
Ước tính của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ cho thấy vào năm 2025, khoảng 20 triệu thùng dầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Thủ hiến Tây Úc, Roger Cook, cho biết nghiên cứu chứng minh tầm quan trọng của việc xây dựng năng lực tự chủ về nhiên liệu.
Ông nói sự hợp tác giữa chính phủ Tây Úc và chính phủ liên bang sẽ giúp Úc trở nên kiên cường hơn và ít phụ thuộc hơn vào nguồn cung nhiên liệu từ nước ngoài.
"Trong thời điểm bất ổn toàn cầu, chúng ta cần chính phủ tiểu bang và chính phủ liên bang hợp tác để đối phó với những thách thức hiện tại, bảo đảm chúng ta có thể xử lý những cú sốc toàn cầu này và thực hiện các dự án quan trọng, giúp chuẩn bị cho tương lai."
Thủ hiến cho biết nghiên cứu sẽ xem xét các địa điểm và cơ hội tiềm năng trên khắp Tây Úc, chủ yếu ở vùng Trung Tây và Tây Nam, để giúp bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho tương lai của quốc gia.
Hiện tại, Úc có hai nhà máy lọc dầu – tại Brisbane và Geelong, và cả hai đều cung cấp khoảng 10 đến 20% nhiên liệu của cả nước.
Gần 90% lượng nhiên liệu tiêu thụ hàng ngày của nước Úc được nhập khẩu từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia và Đài Loan.
Ngoại trưởng Penny Wong nói với đài ABC rằng Úc cần tìm cách giảm thiểu mối lo ngại này.
"Chúng ta cần xem xét những gì chúng ta có thể làm ở Úc để củng cố khả năng phục hồi, và bốn trong số sáu nhà máy lọc dầu ở Úc đã đóng cửa dưới thời chính phủ tiền nhiệm."
Úc từng có nhiều nhà máy lọc dầu trong nước hơn, nhưng sáu trong số tám cơ sở đã đóng cửa từ năm 2003 đến năm 2021.
Điều này xảy ra sau khi các nhà máy lọc dầu khổng lồ, hiện đại và tiết kiệm hơn được xây dựng trên khắp châu Á vào những năm 1990.
Thủ lãnh phe đối lập Angus Taylor hoan nghênh tin tức này, nói rằng ông ủng hộ nghiên cứu khả thi về nhà máy lọc dầu.
Nhưng ông Taylor nói rằng chính phủ của ông Albanese cần công bố kế hoạch.
"Tôi có thể nói rằng cho đến lúc này chúng ta hầu như chưa thấy gì về nó. Đó chỉ là nghiên cứu xem xét tính khả thi... Chúng ta sẽ xem nó đi đến đâu. Chúng tôi muốn thấy nhiều hoạt động lọc dầu hơn ở trong nước. Chúng tôi muốn thấy sự tự túc về nhiên liệu nhiều hơn ở trong nước."
Trong khi Úc đang tìm cách bảo đảm nguồn cung năng lượng với nhà máy lọc dầu ở Tây Úc, thì tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore, Chan Chun Sing, cho hay một thỏa thuận mới được ký kết với Úc về an ninh năng lượng và thương mại đã phản ánh sức mạnh của mối quan hệ song phương.
Nghị định thư về khả năng phục hồi kinh tế và nguồn cung thiết yếu là một phần của Hiệp định Thương mại Tự do hiện có giữa hai quốc gia, chính thức hóa các cam kết được đưa ra trong chuyến thăm Singapore của Thủ tướng Anthony Albanese vào tháng Tư.
Bộ trưởng Chan Chun Sing cho hay thỏa thuận này mang lại lợi ích cho cả hai nước.
"Tôi muốn nhấn mạnh rằng Singapore và Úc chia sẻ rất nhiều lợi ích chiến lược. Điều quan trọng là hai nước đã bổ sung cho nhau về tầm ảnh hưởng chiến lược cũng như khả năng phục hồi chiến lược. Các bạn có thể thấy điều này được thể hiện trong nhiều việc chúng ta làm. Chúng ta giúp nhau mở rộng tầm ảnh hưởng chiến lược. Chúng ta giúp nhau bảo đảm khả năng phục hồi trong một thế giới phức tạp hơn nhiều."
Thỏa thuận này được ký kết sau một loạt các thỏa thuận mới đây - bao gồm thỏa thuận uranium được ký kết hồi đầu tháng giữa ông Anthony Albanese, Thủ tướng Singapore, và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.
Ngày 10/7, Ấn Độ và Úc đã công bố một loạt các thỏa thuận hạt nhân, an ninh và quốc phòng mới trong chuyến thăm Úc của TT Narendra Modi, với hy vọng chấm dứt hơn 10 năm trì hoãn việc vận chuyển nhiên liệu thường xuyên.
Bộ trưởng Năng lượng Liên bang Chris Bowen cho biết đầu tư vào năng lực lọc nhiên liệu trong nước là "hợp lý và thận trọng".
Cuối tuần qua, ông Bowen đã trấn an người dân về nguồn dự trữ nhiên liệu của Úc, khẳng định nguồn cung nhiên liệu của đất nước vẫn an toàn.
"Rõ ràng tình hình ở Trung Đông vẫn còn bất ổn, nhưng một điều người dân Úc có thể chắc chắn là nguồn cung nhiên liệu của chúng ta vẫn vững chắc và an toàn. Và trong bản cập nhật hôm thứ Bảy, tôi có thể cho các bạn biết rằng chúng ta có đủ xăng dùng trong 42 ngày, dầu diesel dùng trong 38 ngày và nhiên liệu máy bay dùng trong 32 ngày. Tất cả các con số này đều nhiều hơn so với ngày Iran bị ném bom lần đầu tiên vào ngày 28 tháng 2."
Ông Bowen hiện nay là một trong hơn 1.500 đại diện ngành năng lượng sạch tập trung tại Sydney hôm thứ ba, để thảo luận về quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo của Úc.
Mục tiêu của hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày là tập hợp các nhà lãnh đạo chính phủ và ngành công nghiệp lại với nhau để xem xét đầu tư, cơ sở hạ tầng và chính sách năng lượng.
Các trung tâm dữ liệu AI cũng nằm trong chương trình nghị sự ưu tiên, sau thông báo của chính phủ rằng các nhà điều hành sẽ phải tự bảo lãnh nguồn cung năng lượng sạch của mình.
Phát ngôn nhân Hội đồng Năng lượng Sạch, Chris O'Keefe cho biết ngành công nghiệp Năng lượng Sạch tự tin có thể hỗ trợ sự phát triển của trung tâm dữ liệu Úc.
"Là một ngành công nghiệp, chúng tôi tự tin có đủ các dự án đang được triển khai, để bảo đảm cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu, được đề xuất trên khắp nước Úc. Vấn đề không phải là trung tâm dữ liệu đối đầu với công ty năng lượng tái tạo, hay đối đầu với công ty năng lượng, mà chúng ta có thể có trung tâm dữ liệu và công ty năng lượng tái tạo cùng hợp tác chặt chẽ với nhau."
Trong khi đó, việc giảm thuế tiêu thụ nhiên liệu dự kiến sẽ hết hạn vào cuối tuần này, vào Chủ nhật ngày 2/8.
Ngoại trưởng Penny Wong cho biết chính phủ liên bang sẽ không gia hạn việc giảm thuế tiêu thụ nhiên liệu thêm nữa.
"Như Thủ tướng đã nói, việc tiếp tục giảm thuế tiêu thụ đặc biệt không nằm trong kế hoạch hiện tại, chúng tôi đã nói rằng việc giảm thuế này sẽ được bãi bỏ. Điều chúng tôi đang tập trung thực hiện là bảo đảm nhiên liệu và phân bón tiếp tục được nhập khẩu vào Úc, và chúng tôi, cùng với rất nhiều thành viên khác trong cộng đồng quốc tế, kêu gọi các cuộc đàm phán ngừng bắn, và chấm dứt cuộc xung đột, đã gây ra nhiều bất ổn trên toàn cầu."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
