Key Points
- Chỉ trở về nhà khi chính quyền thông báo an toàn và thực hiện các biện pháp phòng ngừa như kiểm tra xem còn tàn lửa hay không.
- Các trung tâm phục hồi, hỗ trợ tài chính và dịch vụ sức khỏe tâm thần sẵn sàng giúp bạn vượt qua những tác động thực tế và tinh thần do cháy rừng gây ra.
- Quá trình phục hồi sau cháy rừng cần thời gian, và việc dựa vào sự hỗ trợ của cộng đồng và chăm sóc sức khỏe tinh thần của bạn là vô cùng cần thiết.
Trải nghiệm một vụ cháy rừng là một điều đáng sợ.
Sharif Baytieh là phó đội trưởng của đội cứu hỏa nông thôn ở Nana Glen, một ngôi làng nhỏ ở New South Wales.
Trên khắp nước Úc, hơn một trăm nghìn lính cứu hỏa tình nguyện đang làm những gì Sharif đang làm; Giáo dục cộng đồng, dập lửa và hỗ trợ phục hồi.
Ông đã trải qua vụ cháy rừng lớn đầu tiên vào năm 2019. Nhiều năm trôi qua, những ký ức vẫn còn sống động.
“Khi bạn lái xe trên đường và nhìn thấy vùng đất rừng bị cháy rụi. Bạn thấy một con thú có túi chạy ngang đường, bị cháy trụi thoát khỏi khúc gỗ.”
“Thật kỳ lạ, nhưng phải đến nhiều giờ sau, khi bạn trở lại trạm, trong buổi họp tổng kết, bạn mới nhận ra thực tế những gì mình đã trải qua và những câu chuyện của những người xung quanh, kinh nghiệm và cảm xúc của họ.”
“Bạn phải nhớ rằng tất cả chúng ta đều là tình nguyện viên; đây là vụ cháy rừng đầu tiên của cả đội,” ông Sharif nói.
Trở về nhà sau khi sơ tán có thể rất khó khăn.
Trước hết, hãy chờ thông báo chính thức.
Bạn chỉ có thể trở về khi Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Tiểu bang (SES) thông báo an toàn.
Hãy mang theo những vật dụng thiết yếu như thực phẩm không dễ hỏng, nước đóng chai, tiền mặt, đèn pin và pin dự phòng.
Nếu nhà bạn vẫn còn nguyên vẹn, hãy kiểm tra xem có hư hại cấu trúc rõ ràng nào trước khi vào bên trong.
Nếu bạn đang vào một khu vực bị ảnh hưởng bởi hỏa hoạn, hãy đeo mặt nạ phòng độc, găng tay, áo dài tay và giày chắc chắn.
Và nếu có thể, hãy giữ trẻ em và vật nuôi tránh xa khu vực đó lúc đầu.
Khi đã vào bên trong, hãy kiểm tra kỹ xem có tàn lửa nào đang cháy không. Chúng có thể ẩn giấu và nguy hiểm, bùng cháy trở lại nhiều ngày sau khi đám cháy chính đã đi qua.
“Chúng tôi liên tục nhận được các cuộc gọi sau đám cháy trong khoảng hai tuần và đó thường là những chủ sở hữu nhà cửa nào đó có một khúc củi mà họ không nhận ra vẫn còn nóng và âm ỉ.”
“Khoảng 7-8 ngày sau, gió mạnh đã thổi bùng những khúc củi này và rồi họ nhìn ra cửa sổ phía sau nhà và thấy một khúc củi đang cháy.”
“Tất nhiên, điều đầu tiên họ làm là gọi cho Lực lượng Cứu hỏa Nông thôn (RFS). Những tàn lửa và những điểm nóng đó cũng có thể gây ra đám cháy mới, đặc biệt nếu chúng ở gần nhà bạn,” ông Sharif hướng dẫn.
Nếu bạn có bảo hiểm, hãy ghi chép lại mọi thứ trước khi di chuyển hoặc dọn dẹp bất cứ thứ gì.
Chụp ảnh và quay video, đồng thời ghi lại bằng văn bản về những thiệt hại. Một số công ty bảo hiểm cung cấp khoản thanh toán nhanh chóng cho những nhu yếu phẩm như chỗ ở tạm thời.
Các nơi trú ẩn khẩn cấp và trung tâm cứu trợ được thiết lập để cung cấp sự an toàn và hỗ trợ ngay lập tức.
Chúng thường cung cấp nơi trú ẩn, thức ăn, nước uống và trạm sạc điện thoại.
Các dịch vụ cấp tiểu bang như Emergency Recovery Victoria, Service NSW hoặc Đường dây nóng Phục hồi Queensland cũng có thể giúp mọi người định hướng các bước tiếp theo.
Tùy thuộc vào hoàn cảnh của bạn, hỗ trợ tài chính thảm họa của chính phủ cũng có thể được cung cấp.
Sharif Baytieh cho biết con đường phục hồi sẽ khác nhau đối với mỗi người.
“Việc khôi phục lại cuộc sống bình thường cho người đã mất nhà cửa và tất cả tài sản là điều không thể. Nhưng việc dọn dẹp đường sá, dọn sạch mảnh vỡ trên đường.”
“Họ đã dùng máy xúc, có những cây đổ xuống đường, có những cây bên đường đã được đẩy ra.”
“Việc chặt những cây có thể gây phiền toái trong tương lai và băm nhỏ chúng, đó là một quá trình phục hồi lâu dài. Vì vậy, tất cả phụ thuộc vào việc bạn đã mất bao nhiêu và mức độ thiệt hại trong quá trình đó là bao nhiêu,” ông Sharif hướng dẫn.
Khói cháy rừng ảnh hưởng đến người dân ở gần và xa đám cháy, tác động đến chất lượng không khí, sức khỏe và cuộc sống hàng ngày.
Những người mắc bệnh tim hoặc bệnh hô hấp đặc biệt dễ bị tổn thương.
Bác sĩ cấp cứu, chuyên gia về sức khỏe cộng đồng và thiên tai, Tiến sĩ Lai Heng Foong cho biết tác động có thể kéo dài rất lâu sau khi khói tan.
“Như chúng ta đã thấy trong các vụ cháy rừng Mùa hè Đen, việc tiếp xúc kéo dài thực sự có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Nó góp phần gây ra bệnh tim, chứng mất trí nhớ, ung thư, đột quỵ, tiểu đường, và đừng quên, sức khỏe tâm thần kém,”TS Lai nói.
Bà nói rằng sức khỏe tâm thần từ tác động của các thảm họa lặp đi lặp lại có thể rất nghiêm trọng.
“Và khi nó xảy ra hết lần này đến lần khác, điều mà chúng ta sẽ thấy trong tương lai vì biến đổi khí hậu gây ra những tác động cộng hưởng lên sự xuất hiện của thảm họa, khiến nó xảy ra thường xuyên hơn và nghiêm trọng hơn.”
“Và mỗi lần điều đó xảy ra, mọi người lại bị kích hoạt bởi trải nghiệm đó, họ có nguy cơ lo âu và trầm cảm cao hơn và tất cả các tác động của hội chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương,” TS Lai nói thêm.
Luôn có sẵn nguồn hỗ trợ
Sau các vụ cháy rừng lớn, các Trung tâm Phục hồi mở cửa với các nhà tư vấn được đào tạo về chấn thương và các dịch vụ giới thiệu.
Bác sĩ gia đình của bạn cũng có thể giúp bạn tìm kiếm sự hỗ trợ. Và các đường dây nóng như Lifeline hoặc Beyond Blue luôn sẵn sàng 24/7.
Erin Pelly, quản lý quốc gia về phục hồi và dịch vụ khẩn cấp của Hội Chữ thập đỏ Úc, cho biết việc hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên sau thảm họa là rất quan trọng.
Sức khỏe tinh thần của cha mẹ đóng vai trò lớn trong cách trẻ em đối phó.
“Việc nuôi dạy con cái sau một thảm họa thực sự rất khó khăn. Có rất nhiều thứ khác nhau cần phải đối mặt. Con cái của bạn có thể đang trải qua những cảm xúc, suy nghĩ hoặc phản ứng tương tự hoặc khó khăn đối với thảm họa.”
“Điều đó hoàn toàn bình thường. Tất cả các bạn đều đã trải qua rất nhiều điều, vì vậy việc trấn an và mang lại sự chăm sóc và an ủi cho chúng có lẽ là điều quan trọng nhất bạn có thể làm. Không ai hiểu con bạn bằng chính bạn,” bà Pelly nói.
Nếu bạn nhận thấy hành vi đáng lo ngại ở con mình, cô ấy khuyên bạn nên tìm kiếm sự giúp đỡ sớm thông qua bác sĩ gia đình hoặc đường dây trợ giúp. Kids Helpline cung cấp dịch vụ tư vấn qua điện thoại và trực tuyến bảo mật cho thanh thiếu niên từ 5 đến 25 tuổi.
Và cô ấy nhắc nhở chúng ta rằng việc phục hồi sau thảm họa cần thời gian.
“Kinh nghiệm cho thấy quá trình này mất nhiều thời gian hơn dự kiến. Mọi người có rất nhiều ưu tiên khác nhau, từ việc trường học đóng cửa, đến việc giải quyết với công ty bảo hiểm, hay việc xin các khoản trợ cấp khác nhau.”
“Việc toàn bộ cộng đồng thường bị ảnh hưởng cùng một lúc khiến cho những cách ứng phó thông thường và những người mà bạn thường liên hệ đôi khi trở nên khó khăn, bởi vì họ cũng có những thủ tục giấy tờ riêng và đang phải đối mặt với thảm họa của chính họ.” bà Pelly nói.
Thời gian là liều thuốc tốt nhất
Về mặt tích cực hơn, Erin Pelly cho biết hầu hết mọi người đều hồi phục tốt nhờ sự hỗ trợ của gia đình, bạn bè và cộng đồng.
Bà khuyến khích mọi người dành thời gian cho những khoảnh khắc nhỏ bé của niềm vui, ngay cả trong quá trình hồi phục.
“Cho dù đó là đi dạo, dắt chó đi dạo, đi bộ quanh khu phố với bọn trẻ, tổ chức một buổi dã ngoại với hàng xóm để bọn trẻ có thể chạy nhảy thỏa thích trong khi bạn có thể trò chuyện với ai đó đã trải qua trải nghiệm tương tự như bạn, điều đó rất quan trọng để đảm bảo rằng bạn có thể tiếp tục vượt qua những khó khăn trong quá trình phục hồi sau thảm họa.” bà Pelly nói thêm.
Và nếu bạn có khả năng giúp đỡ người khác, bạn không cần phải làm điều gì lớn lao, chỉ cần có mặt thôi cũng có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn.
“Điều chúng ta nghe đi nghe lại nhiều lần, là việc biết rằng có ai đó quan tâm, biết rằng có ai đó lắng nghe những gì bạn đang trải qua và giúp đỡ, giúp bạn phần nào chấp nhận những gì đã xảy ra, là rất quan trọng đối với mọi người.”
“Vì vậy, không nhất thiết phải quyên góp đồ vật, tiền bạc hay thời gian mà thực sự là chia sẻ tấm lòng của bạn với ai đó,” bà Pelly nhấn mạnh.
Phục hồi sau một cháy rừng là một hành trình dài nhưng bạn không phải đối mặt với nó một mình.
Luôn sẵn sàng hỗ trợ cho sự an toàn, ngôi nhà và phúc lợi của bạn.
Đăng ký hoặc theo dõi podcast Giải thích về Úc để biết thêm thông tin và lời khuyên có giá trị về việc ổn định cuộc sống mới của bạn ở Úc.
Bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc ý tưởng chủ đề? Gửi email cho chúng tôi tới australiaexplained@sbs.com.au
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
