Hàng chục quốc gia đang cố gắng di tản công dân của nước mình khỏi Sudan, khi xung đột bạo lực tiếp diễn trong gần hai tuần. Hàng chục ngàn người đang chạy trốn khỏi đất nước nầy, vì cả quân đội và lực lượng bán quân sự đối thủ của họ đều đồng ý kéo dài lệnh ngừng bắn. Tổ chức Y tế Thế giới cảnh cáo các dịch bệnh bùng phát và dịch vụ thiết yếu bị thiếu sót bao gồm việc tiêm chủng ở Sudan, có thể gây ra nhiều tử vong hơn.
Hàng chục ngàn người đang trốn chạy khỏi Sudan, khi giao tranh giữa quân đội và lực lượng bán quân sự kéo dài hai tuần qua.
Cả hai bên đã đồng ý kéo dài lệnh ngừng bắn ba ngày trước đó, thêm 72 giờ nữa.
Được biết thỏa thuận ngừng bắn đã không ngăn được xung đột đang diễn ra, nhưng lệnh ngừng bắn ban đầu đã cho phép hàng ngàn người cố gắng chạy trốn đến nơi an toàn, trong khi hàng chục quốc gia đã cố gắng di tản công dân của họ.
Việc gia hạn 3 ngày diễn ra sau các cuộc đàm phán ngoại giao mở rộng, do các nước láng giềng châu Phi dẫn đầu, cùng với Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Liên Hiệp Quốc.
Úc là một trong nhiều quốc gia khác, cố gắng di tản công dân của mình.
Gần 70 người Úc đã rời Sudan an toàn, 90 người khác vẫn đang chờ được di tản, Thủ tướng Anthony Albanese cho biết.
“Chúng tôi cũng đang làm việc với các đồng minh của mình, bao gồm cả Vương quốc Anh để bảo đảm rằng người dân của chúng tôi ở Sudan được chăm sóc và chúng tôi sẽ tiếp tục làm điều đó”, Anthony Albanese.
Trong khi đó Anh quốc đã di tản khoảng 900 công dân của mình đến đảo Síp.
Razan Wahbi là một người di tản người Anh, bị buộc phải bỏ lại gia đình.
"Vâng, bởi vì chỉ có tôi có hộ chiếu Anh họ không có, vì vậy không có cách nào để thoát ra", Razan Wahbi.
Trong khi đó, chính phủ Hoa Kỳ đang kêu gọi bất kỳ công dân nào còn lại, hãy di tản trong thời gian ngừng bắn.
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc, Karine Jean-Pierre cho biết, chính phủ đã bố trí công tác tình báo và giám sát, để hỗ trợ các tuyến di tản trên không lẫn trên bộ.
“Chúng tôi đang làm việc liên tục, để tạo ra các lựa chọn cho công dân Mỹ rời khỏi Sudan ngay lập tức, vì tình hình có thể xấu đi bất cứ lúc nào".
"Chúng tôi đang liên lạc với những công dân, đã yêu cầu thông tin về những lựa chọn đó".
"Bất kỳ lựa chọn nào cũng có một mức độ rủi ro, nhưng vì tình hình khó có thể cải thiện, nên chúng tôi khuyến khích những người Mỹ muốn rời đi, hãy tận dụng các lựa chọn có sẵn cho họ trong 24 đến 48 giờ tới”, Karine Jean-Pierre .
Trong khi đó những người khác đã không may mắn trốn thoát.
Một sinh viên Nigeria bị mắc kẹt, là Umar Yusuf Yaru, nói rằng cô thất vọng với tòa đại sứ Nigeria.
“Hãy nhìn xem chuyện gì đang xảy ra, đây là tất cả chúng ta ở đây gần như ba ngày không có thức ăn, không có nước uống".
"Chúng tôi kỳ vọng họ sẽ làm được nhiều hơn thế này”, Umar Yusuf Yaru.
Trong khi đó có những lo ngại về một cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng tồi tệ, vì Liên Hiệp Quốc ước tính khoảng 20 ngàn người Sudan đã chạy sang nước láng giềng Chad, với ít nhất 100 ngàn người sẽ đến.
Đối với những công dân bị bỏ lại phía sau, mối đe dọa về nạn đói sắp xảy ra.
Theo Bộ Y tế Sudan, cuộc giao tranh đã giết chết hơn 500 người và làm bị thương hơn 4 ngàn người.
Tổ chức Y tế Thế giới WHO dự đoán sẽ có thêm nhiều ca tử vong, vì bệnh tật và tình trạng thiếu lương thực, nước uống và vật tư y tế.
Tarek Ahmed, một cư dân Khartoum cố gắng bảo đảm một số nhu yếu phẩm, nhưng lại lo sợ về một cuộc khủng hoảng lương thực.
“Tâm trí của mọi người bây giờ 90 phần trăm là lo lắng, mọi người không nghĩ gì ngoài việc lo lắng cho bản thân và gia đình của họ cùng đại gia đình".
"Tình hình bây giờ là nguồn cung cấp lương thực đang cạn kiệt, người dân sẽ phải đối mặt với nạn đói hoặc ít nhất là sự khủng hoảng lương thực”, Tarek Ahmed.
Trong khi đó những người khác đang cố gắng hết sức để có các loại thuốc quan trọng, khi tình trạng thiếu nguồn cung cấp có nguy cơ xảy ra.
Tổ chức Y tế Thế giới cho biết, chỉ có 16% cơ sở y tế đang hoạt động ở Khartoum, trong khi ước tính có khoảng 50 ngàn trẻ em suy dinh dưỡng cấp tính, đã bị gián đoạn việc điều trị.
Chủ hiệu thuốc là Amir, đang lo lắng về nguồn cung đang cạn kiệt.
“Nếu điều này tiếp tục, đó sẽ là một vấn đề lớn và tình hình sẽ rất thảm khốc".
"Không phận của chúng tôi bị đóng cửa, trong khi hầu hết thuốc được vận chuyển qua đường hàng không, vì vậy chúng tôi sẽ gặp phải vấn đề".
"Ngay cả khi lượng dự trữ còn thấp, các công ty sẽ không thể đạt được nguồn dự trữ của họ".
"Chúng tôi sẽ gặp vấn đề, nếu tình hình tiếp tục và hy vọng tình hình sẽ không tiếp tục như vậy”, Amir.
Chúng tôi cũng tiếp tục hỗ trợ nỗ lực của các đối tác và đồng minh của chúng ta, bao gồm cả các đối tác địa phương để giúp di tản và mặt khác, bảo đảm an toàn cho nhân viên của họ, do vậy nỗ lực đó vẫn tiếp tục, John Kirby.
Được biết giao tranh nổ ra sau khi căng thẳng leo thang, giữa chỉ huy quân đội Sudan và người đứng đầu Lực lượng Hỗ trợ Nhanh bán quân sự.
Hai phe không đồng ý về tiến trình chuyển sang chế độ dân sự của đất nước, đặc biệt là khung thời gian đưa lực lượng bán quân sự vào quân đội.
Trong khi đó quốc gia Nam Sudan đề nghị tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình và quân đội Sudan đã đồng ý cử đại diện.
Còn Tổng giám đốc Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết Tổ chức Y tế Thế giới WHO dự báo sẽ có nhiều ca tử vong hơn ở Sudan, do dịch bệnh bùng phát và thiếu các dịch vụ thiết yếu, trong bối cảnh giao tranh ác liệt.
“Bạo lực đã gây tổn hại khủng khiếp cho vấn đề y tế".
"Ngoài số người chết và bị thương do chính cuộc xung đột gây ra, WHO dự đoán sẽ có thêm nhiều người chết do dịch bệnh bùng phát, thiếu thực phẩm và nước uống, cũng như gián đoạn các dịch vụ y tế thiết yếu bao gồm cả tiêm chủng”, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Ông Tổng Giám đốc WHO nói rằng, 1/4 số người thiệt mạng có thể đã được cứu.
“WHO ước tính 1/4 số người thiệt mạng cho đến nay có thể đã được cứu sống, nếu được tiếp cận với các biện pháp kiểm soát căn bản để cầm máu".
"Nhưng các nhân viên y tế, y tá và bác sĩ không thể tiếp cận những thường dân bị thương và thường dân không thể tiếp cận các dịch vụ".
"Tại thủ đô Khartoum, có 61% cơ sở y tế đã đóng cửa và chỉ còn 16% hoạt động bình thường mà thôi”, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Trong khi đó ông Mike Ryan, là người đứng đầu Chương trình Y tế Cấp cứu của WHO.
Nhà dịch tễ học người Ireland lo ngại về việc, những người không được đào tạo về xử lý mầm bệnh, chiếm giữ một phòng thí nghiệm bệnh lý ở Khartoum.
“Khi nhân viên buộc phải rời phòng thí nghiệm và những người không được đào tạo bước vào phòng đó thì luôn có những rủi ro, nhưng rủi ro chủ yếu là đối với những cá nhân đó, trước hết là họ vô tình tiếp xúc với mầm bệnh".
"Nhưng rõ ràng luôn có những rủi ro phụ thuộc khác là, ai đó có thể rời khỏi phòng thí nghiệm và lây nhiễm cho người khác”, Mike Ryan.
Trong khi đó, làn sóng di cư ồ ạt của người nước ngoài khỏi Sudan vẫn tiếp tục.
Qua đêm, chuyến bay đầu tiên chở công dân Anh từ Sudan đã đến Vương quốc Anh và hơn một ngàn người di tản từ 58 quốc gia, đã đến một căn cứ hải quân ở Jeddah, thuộc Ả Rập Saudi.
SBS World News đã nói chuyện với một người đàn ông Úc, đã rời khỏi Sudan.
Eltayeb Eltayeb nói rằng, anh đã mạo hiểm mạng sống của mình để đến sân bay, sau khi không nhận được sự giúp đỡ nào từ chính phủ Úc.
“Đi ra ngoài là một trải nghiệm rất phức tạp và đau thương".
"Đường xá bị đóng và hầu như không có bất kỳ phương tiện giao thông nào, nên bạn phải chấp nhận rủi ro để đến căn cứ không quân, với khả năng bị cướp, đánh phá, bắt giữ hoặc trường hợp xấu nhất thậm chí bị bắn".
"Chính phủ Úc đã không thực sự giúp đỡ công dân Úc chúng tôi và điều đó chỉ cho thấy, chính phủ đặt ra tiêu chuẩn kép đối với công dân của mình".
"Nếu tất cả các quốc gia này sẵn sàng gửi máy bay và di tản công dân của họ khỏi khu vực giao tranh, câu hỏi của tôi dành cho họ là tại sao? Tại sao không phải là chúng tôi?”, Eltayeb Eltayeb.
Trong một tuyên bố, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Úc cho biết, các viên chức lãnh sự đến khu vực để hỗ trợ thêm cho những người đến, trên các chuyến bay di tản khỏi Sudan.
Tại Anh quốc, Peter Badawi là một trong những người di tản người Anh đầu tiên đến London.
“Nói thế nào đây, ý tôi muốn nói là nó khá khủng khiếp, khi bất cứ ai trải qua việc bị bắn hay bị đe dọa".
"Thật không dễ dàng, nhưng chúng tôi đã vượt qua, cảm ơn bạn, thật khó để nói nó đau quặng ở bụng như thế nào".
"Bạn cảm thấy chán ăn, thường xuyên bị căng thẳng, rồi không biết điều gì sẽ xảy ra, liệu có làm được không vân vân...
"Thật vui mừng khi chúng tôi đến sân bay và nhìn thấy lực lượng Anh và máy bay Anh, điều đó đã làm giảm căng thẳng rất nhiều”, Peter Badawi.
Trong khi đó Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hy Lạp Nikos Hardalias đã đến Athens, đi cùng một số người Hy Lạp di tản
“Mặc dù tình trạng hết sức khó khăn và bất ổn ở Sudan, các hoạt động vẫn tiếp tục và phát triển".
"Hiện tại, có khoảng 72 công dân, gồm 50 công dân Hy Lạp và những công dân còn lại của các quốc gia thân thiện khác, đã được di tản”, Nikos Hardalias.
Tại Ấn Độ, đợt công dân Ấn Độ đầu tiên đã đến New Delhi sau khi các bước được thực hiện, để di tản họ khỏi quốc gia châu Phi.
Là một phần của chiến dịch giải cứu, 360 người Ấn Độ đã được đưa đến thủ đô của Ấn Độ, từ Jeddah ở Ả Rập Saudi, đến nơi, họ hô khẩu hiệu.
Cũng như Tanzil, cảm ơn chính phủ Ấn Độ đã đưa họ trở về an toàn.
“Vào ngày 15 tháng 4, khi chiến tranh bắt đầu và chúng tôi đã ở rất gần sân bay và điều đó rất tồi tệ".
"Có lúc chúng tôi đã nghĩ rằng, chính chúng tôi sắp chết tất cả và chỉ nghĩ về gia đình của mình".
"Nhưng sau đó, chúng tôi ở với công ty của chúng tôi tại Ấn Độ và với chính phủ Ấn Độ, cũng như công ty mà chúng tôi đang làm việc ở Sudan, họ đã hỗ trợ chúng tôi thức ăn, cung cấp nước và họ cung cấp nhiên liệu để chúng tôi có thể tồn tại thêm vài ngày nữa”, Tanzil.
Đối với các công dân Hoa Kỳ ở Sudan, phát ngôn nhân về An ninh Quốc gia của Tòa Bạch Ốc John Kirby, kể về nỗ lực to lớn đang được tiến hành để đưa họ đến nơi an toàn.
“Chúng tôi tiếp tục bố trí các thiết bị tình báo, giám sát và trinh sát của Hoa Kỳ, các thiết bị không người lái để hỗ trợ các tuyến đường di tản trên bộ, mà người Mỹ đang sử dụng".
"Chúng tôi vẫn đang di chuyển các phương tiện hải quân trong khu vực, để hỗ trợ dọc theo bờ biển và ngoài khơi các hải cảng ở Sudan".
"Công dân Mỹ đang đến cảng Sudan, chúng tôi đang giúp tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại trên tàu của họ khi thích hợp".
"Chúng tôi cũng tiếp tục hỗ trợ nỗ lực của các đối tác và đồng minh của chúng ta, bao gồm cả các đối tác địa phương để giúp di tản và mặt khác, bảo đảm an toàn cho nhân viên của họ, do vậy nỗ lực đó vẫn tiếp tục”, John Kirby.
