Hơn 2.000 người đã chết vì Ebola ở Congo, tuy nhiên chỉ có 30% số ca nhiễm được xác nhận đang tìm kiếm sự giúp đỡ. Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 ở Congo, và là đợt lớn nhất với gần 4.400 ca được xác nhận. Khoảng 70% số ca tử vong xảy ra, mà không có sự can thiệp y tế do sự thiếu tin tưởng chính trị.
Ebola đã giết chết hơn 2.000 người ở Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) trong đợt bùng phát mới nhất, đang tiến gần đến đợt dịch chết người nhất từ trước đến nay của nước này.
Được biết bệnh do virus Ebola, trước đây gọi là sốt xuất huyết Ebola, là một bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm ở người.
Bệnh có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 25% đến 90%, trung bình khoảng 50%.
Về nguyên nhân và lây truyền, thì tác nhân là do virus Ebola thuộc chi Orthoebolavirus gây ra.
Về đường lây từ động vật hoang dã (như dơi ăn quả, khỉ) sang người, hoặc từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể (mồ hôi, nước bọt, chất nôn, tinh dịch...) hoặc vật dụng nhiễm bẩn.
Tuy nhiên bệnh không lây qua đường không khí, như cúm hay COVID-19.
Về các triệu chứng chính, ở giai đoạn đầu bệnh nhân bị sốt đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ và đau họng.
Đến giai đoạn nặng, là nôn mửa, tiêu chảy, phát ban, suy gan và suy thận.
Đặc biệt là biến chứng nguy hiểm, khi bệnh nhân xuất huyết cả bên trong và bên ngoài cơ thể như chảy máu chân răng, đi ngoài ra máu..., dẫn đến sốc và tử vong.
Về việc điều trị, hiện chưa có thuốc đặc trị hoàn toàn, chủ yếu là điều trị hỗ trợ như bù nước, điện giải và duy trì chức năng sống.
Về việc phòng bệnh: Tránh tiếp xúc với người bệnh, tuân thủ cách ly y tế và dùng vắc-xin phòng ngừa ở các vùng có dịch.
Được biết đợt bùng phát Ebola hiện tại, đã tấn công các khu vực phía đông và đông bắc bị tàn phá bởi xung đột của DRC, được tuyên bố vào ngày 15 tháng 5 nhưng được cho là đã lan rộng trong vài tuần qua.
Đây là đợt bùng phát thứ 17 của căn bệnh truyền nhiễm cao này ở Cộng hòa Dân chủ Congo và đã được coi là lớn nhất trong lịch sử nước này và "rất có thể trở thành đợt bùng phát lớn nhất từ trước đến nay", theo lời Sania Nishtar, giám đốc điều hành của liên minh vaccine toàn cầu Gavi.
Theo số liệu được các cơ quan y tế Congo công bố hôm thứ Ba, đã có 2.011 người đã tử vong trong đợt bùng phát mới nhất, trong số 4.381 trường hợp nhiễm virus được xác nhận.
Số người chết lần này, gần bằng đợt bùng phát Ebola chết người nhất ở Cộng hòa Dân chủ Congo từ năm 2018 đến 2020, khi gần 2.300 người chết trong số 3.500 trường hợp được ghi nhận.
Đợt bùng phát bắt đầu ở tỉnh Ituri phía đông bắc và lan sang một số tỉnh khác, đặc biệt là Bắc Kivu, những khu vực thiếu cơ sở hạ tầng y tế và sự hiện diện của nhà nước.
Tỷ lệ tử vong trong đợt bùng phát hiện tại, được các cơ quan y tế Congo ước tính là 45,9%.
Bộ trưởng Y tế Samuel Roger Kamba cho biết, trong một cuộc phỏng vấn được Bộ của ông, chia sẻ trên X hôm thứ Ba.
“Chúng ta vẫn chưa đạt đến đỉnh điểm. Trong vòng ba tháng tới, chúng tôi hy vọng sẽ kiểm soát được sự lây lan và bắt đầu thấy nó giảm xuống”, Samuel Roger Kamba.
Một nhận xét cho thấy là, phản ứng trước dịch bệnh là khá “chậm chạp”.
Tình trạng bất ổn do sự hiện diện của các nhóm vũ trang và sự thiếu tin tưởng của người dân địa phương, đã cản trở phản ứng đối với dịch bệnh ở các khu vực bị ảnh hưởng.
Mohamed Yakub Janabi, Giám đốc khu vực châu Phi của Tổ chức Y tế Thế giới, nói với các phóng viên tại Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, hôm thứ Hai.
“Chúng ta chỉ thấy 30% số người nhiễm bệnh, trong khi có 70% số người chết tại nhà. Đó là lý do tại sao Ebola lần này lại khác biệt”, Mohamed Yakub Janabi.
Trong khi đó nhà virus học người Congo là Jean-Jacques Muyembe, vốn đã giúp phát hiện ra Ebola vào năm 1976, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ Le Monde hôm thứ Ba rằng, phản ứng đã “chậm chạp và không hiệu quả”.
“Trong phản ứng, có một vấn đề nội bộ ở cấp độ điều phối quốc gia. Ai cũng muốn thể hiện rằng họ đang làm điều gì đó, mặc dù thực tế chẳng có gì được tổ chức cả”, Jean-Jacques Muyembe.
Một vấn đề đặt ra là đề nghị việc thử nghiệm lâm sàng.
Hôm thứ Sáu, các chuyên gia về vắc-xin của WHO đã khuyến nghị tiến hành thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người, đối với loại vắc-xin Ebola duy nhất hiện có đã được phê duyệt, để xem liệu nó có khả năng bảo vệ chéo chống lại chủng Ebola, hiện đang lây lan ở Cộng hòa Dân chủ Congo, mà hiện chưa có vắc-xin đặc hiệu nào hay không.
Vắc-xin Ervebo đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả, chống lại chủng virus Ebola Zaire phổ biến hơn và các chuyên gia của WHO cho biết dữ liệu ban đầu, đặc biệt là từ các thử nghiệm trên động vật, cho thấy nó cũng có thể cung cấp một số khả năng bảo vệ, chống lại chủng Bundibugyo hiếm gặp đang bùng phát ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Trong khi đó Liên minh vắc-xin toàn cầu Gavi được thành lập năm 2000, để giúp các nước đang phát triển có được vắc-xin giá cả phải chăng, đã duy trì kho dự trữ 500.000 liều Ervebo.
Họ cho biết các liều từ kho dự trữ sẽ được cung cấp cho các thử nghiệm, một số đã có ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Hai loại vắc-xin Bundibugyo tiềm năng, đang trong giai đoạn đầu của thử nghiệm lâm sàng trên người, trong khi loại thứ ba đang được nghiên cứu, để đưa đến giai đoạn đó.
Ebola lây lan qua tiếp xúc với dịch cơ thể và gây ra bệnh sốt xuất huyết.
Nó đã cướp đi sinh mạng của hơn 15.000 người ở châu Phi trong 50 năm qua.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
