Bước vào mùa quyết toán thuế tại Úc, hàng triệu người dân đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt từ cơ quan thuế. Đừng để các "mẹo thao túng" từ mạng xã hội hay công nghệ AI đưa bạn vào bẫy, và vô tình chịu phạt của Sở Thuế vụ Úc (ATO). Đâu là những sai lầm kinh điển khi khai khấu trừ chi phí? Lúc nào là "thời điểm vàng" để nộp hồ sơ giúp bạn tối ưu hóa số tiền hoàn thuế một cách hợp pháp và nhanh chóng nhất?
Mùa quyết toán thuế tại Úc đang đến gần, mang theo nghĩa vụ mà mọi người đóng thuế đều phải đối mặt. Thay vì né tránh và đối diện với nguy cơ bị phạt do trễ hạn chót ngày 31 tháng 10, người dân được khuyến khích chuẩn bị chủ động. Tuy nhiên, cơ quan thuế năm nay đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc về nguồn thông tin tư vấn.
Cơ quan Thuế vụ Úc (ATO) đã đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ đối với việc phụ thuộc vào các mẹo trực tuyến hoặc "mẹo thao túng thuế" (tax hacks) từ các "finfluencers" – những người có ảnh hưởng về tài chính trên mạng xã hội.
ATO cũng lưu ý rằng các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) có thể trích xuất dữ liệu từ các nguồn lỗi thời, không chính xác hoặc từ quốc gia khác, khiến việc sử dụng AI để làm thuế trở nên rủi ro. Nếu cần tư vấn, người đóng thuế luôn phải đảm bảo rằng mình đang làm việc với một đại lý thuế đã được đăng ký hợp pháp.
Xu hướng tự khai thuế trực tuyến ngày càng tăng
May mắn thay, các công cụ thuế trực tuyến của ATO đã được cải thiện đáng kể, giúp việc tự khai thuế không còn là một trở ngại lớn như trước đây.
Hơn 6,1 triệu người Úc (khoảng 43%) đã tự khai thuế trực tuyến bằng công cụ MyTax của ATO vào năm 2025.
Hơn 8,1 triệu người (khoảng 57%) vẫn chọn sử dụng dịch vụ của một đại lý thuế.
Xu hướng tự làm thuế (DIY) đã tăng trưởng đều đặn trong hơn một thập kỷ qua, khi ngày càng có nhiều người nhận ra sự tiện lợi của MyTax.
Khả năng kiểm soát dữ liệu mạnh mẽ của cơ quan thuế
Là người nộp thuế, bạn có nghĩa vụ phải khai báo những gì mình đã kiếm được – ngay cả khi bạn nghĩ rằng mình không phải nộp bất kỳ khoản thuế nào. Mặc dù ATO biết nhiều điều về bạn hơn bạn tưởng, nhưng họ không thể đọc được suy nghĩ của bạn.
Cơ quan thuế thu thập hơn 600 triệu giao dịch hàng năm từ nhiều bên thứ ba khác nhau. Đôi khi họ chia sẻ thông tin này với bạn – chẳng hạn như khi họ điền trước (pre-fill) các mục trong biểu mẫu MyTax – nhưng đôi khi họ không làm như vậy.
Trong khi các cuộc thảo luận về mùa thuế thường tập trung vào việc yêu cầu khấu trừ, sự minh bạch về thu nhập là điều bắt buộc và không thể thương lượng. Bất kể bạn khai báo điều gì trong tờ khai thuế của mình, trách nhiệm pháp lý thuộc về bạn để đảm bảo tính chính xác. Nếu bạn có các khoản tiền gửi vào tài khoản ngân hàng, bạn có thể giải thích những khoản đó từ đâu ra không? Nếu không, ATO có thể coi những khoản tiền gửi đó là thu nhập. Khi đó, người nộp thuế có nghĩa vụ phải chứng minh ngược lại.
Khấu trừ chi phí làm việc và những cạm bẫy dễ mắc phải
Khi tiến hành khấu trừ chi phí, có ba "quy tắc vàng" cần ghi nhớ:
Bạn phải là người thực tế đã chi tiền và không được hoàn trả (ví dụ: nếu người sử dụng lao động đã trả tiền điện thoại hoặc chi phí xăng dầu của bạn, bạn không được khai).
Chi phí của bạn phải liên quan trực tiếp đến việc tạo ra thu nhập.
Bạn phải có bằng chứng chứng minh (thông thường là hóa đơn).
Nếu bạn yêu cầu khấu trừ cho việc làm việc tại nhà, có hai lựa chọn để giảm hóa đơn thuế của bạn: phương pháp tỷ lệ cố định hoặc phương pháp chi phí thực tế. Phương pháp tỷ lệ cố định 0,70 đô la mỗi giờ đơn giản hơn nhiều. Đối với hầu hết những người tự khai thuế, đây là phương pháp có nhiều khả năng được sử dụng nhất. Tuy nhiên, người khai cần lưu ý bẫy hồ sơ: để yêu cầu khoản khấu trừ này, bạn cần phải giữ lại hồ sơ ghi chép trong suốt cả năm.
Hơn nữa, phương pháp tỷ lệ cố định đã bao gồm các chi phí phổ biến như điện thoại và văn phòng phẩm, vì vậy không được khai trùng lặp bằng cách yêu cầu khấu trừ riêng các khoản đó. Bạn không thể đòi khấu trừ tiền thuê nhà hoặc tiền lãi vay cho hoạt động làm việc tại nhà, trừ khi ngôi nhà của bạn là một địa điểm kinh doanh thực sự, chẳng hạn như phòng khám bác sĩ hoặc tiệm làm tóc.
Tương tự, bạn không thể khai khấu trừ cho trang phục hàng ngày.
Để yêu cầu khấu trừ đối với quần áo, trang phục đó phải đặc thù cho ngành nghề, có tính chất bảo hộ (như giày mũi thép), đồng phục bắt buộc (thường được quy định trong hợp đồng lao động) hoặc đồng phục làm việc không bắt buộc nhưng đã được đăng ký.
Về việc đi lại thì sao?
Bạn cũng không thể khai khấu trừ cho việc đi lại cá nhân, bao gồm việc lái xe đến và đi từ nơi làm việc, hoặc di chuyển bằng phương tiện công cộng, trừ một số trường hợp ngoại lệ rất hạn chế.
Người nộp thuế cũng không nên chỉ sao chép lại các khoản khai của năm ngoái; bạn cần xác định rõ mình đã thực sự chi tiêu những gì trong năm nay và có hóa đơn để chứng minh hay không.
Khoản khấu trừ "tức thì" 1.000 đô la chưa được áp dụng
Đã có nhiều thông tin trên truyền thông về khoản khấu trừ thuế "tức thì" trị giá 1.000 đô la và khoản bù trừ thuế cho người lao động Úc (working Australians tax offset) trị giá 250 đô la được công bố trong ngân sách liên bang vào tháng trước. Tuy nhiên, các chính sách này không áp dụng cho mùa thuế năm nay. Những biện pháp đó dự kiến sẽ bắt đầu từ năm tài chính tiếp theo và các năm sau đó, với điều kiện chúng được Quốc hội thông qua.
Thời điểm vàng để nộp tờ khai: Sớm hay muộn?
Người đóng thuế nên nộp tờ khai khi được yêu cầu theo nguyên tắc "vừa vặn": không quá sớm – và cũng không quá muộn. Nếu bạn cố gắng làm việc này quá sớm, việc đối chiếu dữ liệu của ATO có thể chưa hoàn tất. Thông thường, quá trình đối chiếu đó sẽ hoàn thành vào khoảng cuối tháng 7. Bạn nên đợi cho đến khi có đầy đủ thông tin, nếu không ATO có khả năng sẽ sửa đổi tờ khai của bạn.
Bạn có thể tự nộp hoặc sử dụng một đại lý thuế đã đăng ký.
Nếu bạn mong muốn nhận tiền hoàn thuế:
Bạn nên nộp hồ sơ sớm hơn, từ cuối tháng 7 trở đi. Đối với các tờ khai thuế đơn giản, tự nộp, bạn thường có thể nhận được tiền hoàn lại trong vòng khoảng hai tuần. Điều đó đồng nghĩa với việc bạn sẽ có thêm tiền trong tài khoản ngân hàng sớm hơn.
Nếu bạn dự kiến phải nộp thêm tiền thuế:
Đó là lúc bạn nên nộp hồ sơ vừa đúng hạn: trước ngày 31 tháng 10 nếu bạn tự nộp, hoặc đảm bảo rằng bạn đã chốt được một đại lý thuế trước thời điểm đó.
Các kênh hỗ trợ chính thống cho người dân
ATO cung cấp nhiều tài liệu hướng dẫn và lời khuyên để hỗ trợ người đóng thuế, trong khi các đại lý thuế có thể giúp bạn nộp đúng số thuế cần thiết. Hãy cẩn trọng với các đại lý thuế không đăng ký, đặc biệt là những "người ảnh hưởng" về thuế hứa hẹn những khoản hoàn thuế khổng lồ. Nếu bạn không chắc chắn, hãy kiểm tra danh bạ đăng ký chính thức của chính phủ.
Tuyệt đối không bao giờ cung cấp chi tiết đăng nhập của bạn cho myGov hoặc myTax. Các đại lý thuế được đăng ký hợp pháp sẽ không bao giờ hỏi mật khẩu của bạn.
Nếu bạn đang gặp phải các thách thức về tài chính, xã hội hoặc cá nhân và cần trợ giúp, các phòng kiểm tra và khai thuế miễn phí có thể cung cấp sự hỗ trợ có mục tiêu. Và nếu bạn gặp khó khăn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế của mình, hoặc không thể nộp đúng hạn, hãy liên hệ với cơ quan thuế hoặc đại lý thuế đã đăng ký càng sớm càng tốt.
Lưu ý: Đây không phải là tư vấn thuế, chỉ nhằm mục đích thông tin tổng quát. Người nộp thuế nên tìm tư vấn từ kế toán thuế đã đăng ký hoặc chuyên gia có trình độ phù hợp.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
