Năm 2022, khi thế giới bắt đầu thoát khỏi tình trạng tồi tệ nhất của đại dịch, cộng đồng quốc tế đã bị rung chuyển bởi chiến tranh, nhưng cũng được truyền cảm hứng bởi những thành tích thể thao.
Ngay khi các quốc gia trên thế giới đang bắt đầu phục hồi sau những tác động tồi tệ nhất của đại dịch COVID-19, một số cuộc khủng hoảng mới đã xuất hiện. Năm 2022 chứng kiến cộng đồng quốc tế rúng động trước những bi kịch, xung đột vũ trang và các cuộc biểu tình rầm rộ, trong khi nhiều đội tuyển quốc gia tham dự giải vô địch bóng đá thế giới.
Sau nhiều tháng căng thẳng trong khu vực, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gây chấn động thế giới khi huy động lực lượng xâm chiếm miền Đông Ukraine vào ngày 24/2. Liên minh châu Âu ngay lập tức công bố các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt đối với Nga, với chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen lên án hành động của Nga.
"Quân đội Nga đã xâm chiếm Ukraine, một quốc gia tự do và có chủ quyền. Và một lần nữa ở trung tâm châu Âu, những phụ nữ, đàn ông và trẻ em vô tội đang chết hoặc lo sợ cho tính mạng của mình. Chúng tôi lên án cuộc tấn công man rợ này và những lập luận yếm thế để biện minh cho nó. Chính Tổng thống Putin đang mang chiến tranh trở lại châu Âu."
Con số chính xác của cuộc xung đột hiện không thể đo lường được nhưng hầu hết các ước tính đều trích dẫn cái chết của hàng chục nghìn người trong khi hạ tầng cơ sở của Ukraine đã bị tàn phá dưới các cuộc không kích của Nga.
Xung đột cũng thắp sáng Trung Đông, với việc Iran chứng kiến các cuộc biểu tình phản đối cách chính phủ Hồi giáo tại đó đối xử với phụ nữ. Vào ngày 16 tháng 9, một phụ nữ Iran 22 tuổi, Mahsa Amini, đã chết trong khi bị giam giữ sau khi bị công an văn hóa bắt giữ vì không đội khăn trùm đầu phù hợp. Một phong trào biểu tình quần chúng đã nổ ra, vận động chống lại bạo lực của nhà nước và việc đối xử với phụ nữ trong nước.
Nhà hoạt động và bất đồng chính kiến người Iran Masih Alinejad cho biết phụ nữ đang bày tỏ sự tức giận của họ hơn bao giờ hết.
"Rõ ràng, những người phụ nữ đang ở tiền tuyến, cởi bỏ khăn trùm đầu, đốt khăn trùm đầu, một số người trong số họ thể hiện sự tức giận bằng cách cắt tóc. Đó là cách thể hiện sự đau buồn, cách phản đối. Một số đàn ông và phụ nữ kề vai sát cánh , họ đốt xe cảnh sát. Tại sao? Bởi vì trong nhiều năm, những chiếc xe cảnh sát này là công cụ đàn áp."
Vào cuối tháng, hàng chục người biểu tình Iran đã bị giết chết với 66 trường hợp tử vong được báo cáo chỉ riêng vào ngày 30 tháng 9, theo Tổ chức Ân xá Quốc tế.
Năm nay, Nhật Bản bàng hoàng trước một hành động bạo lực chính trị khi cựu Thủ tướng, Shinzo Abe, bị ám sát. Vụ tấn công vào tháng 7 được thực hiện bởi một tay súng đơn độc đã nổ súng vào ông Abe trong khi chính trị gia này đang phát biểu trước công chúng trên đường phố Nara. Sau cái chết của Thủ tướng tại vị lâu nhất của Nhật Bản, Anh đã mất vị vua trị vì lâu nhất vào tháng 9.
Lần đầu tiên được thông báo vào ngày 8 tháng 9 rằng có những lo ngại cho sức khỏe của Nữ hoàng Elizabeth II, không lâu sau đó là loan báo Nữ hoàng đã qua đời tại nhà riêng ở Scotland. Nước Anh đã để tang trong 10 ngày tiếp theo là quốc tang của Nữ hoàng Elizabeth. Thủ tướng khi đó, Liz Truss, đã ca tụng sự phục vụ của Nữ hoàng.
"Bà ấy lên ngôi ngay sau Thế chiến thứ hai. Bà ấy đã bảo vệ sự phát triển của Khối thịnh vượng chung từ một nhóm nhỏ gồm bảy quốc gia thành một gia đình gồm 56 quốc gia trải dài khắp các châu lục trên thế giới. Chúng tôi (Vương quốc Anh) hiện là một quốc gia hiện đại quốc gia năng động thịnh vượng. Trải qua bao thăng trầm (trong thời kỳ thuận lợi cũng như khó khăn), Nữ hoàng Elizabeth Đệ nhị đã mang đến cho chúng tôi sự ổn định và sức mạnh mà chúng tôi cần."
Trong khi nước Anh thương tiếc Nữ hoàng, một thành viên khác của Khối thịnh vượng chung, Pakistan, phải đối mặt với bi kịch lịch sử của chính mình. Từ tháng 6 đến tháng 10, gió mùa và lũ quét đã tàn phá đất nước, san bằng hạ tầng cơ sở quan trọng và dẫn đến cái chết ước tính của hơn 1.700 người Pakistan. Đường xá, hoa màu và cầu cống đã bị cuốn trôi trong trận lũ được cho là tồi tệ nhất từ trước đến nay của đất nước với hơn 33 triệu công dân bị ảnh hưởng bởi nước lũ vẫn chưa rút hoàn toàn.
Năm 2022 chứng kiến những thay đổi lớn về địa chính trị toàn cầu với một trong những thay đổi quan trọng nhất diễn ra ở Brazil. Vào tháng 10, chính trị gia cực hữu kiêm Tổng thống Brazil, Jair Bolsonaro, đã trở thành tổng thống đầu tiên trong lịch sử Brazil thất bại trong cuộc tái tranh cử với 49,1% phiếu bầu so với 50,9% của đối thủ.
Tổng thống đắc cử và cựu lãnh đạo cánh tả, Lula da Silva, đại diện cho một sự chia tay khó khăn với Bolsonaro, người đã đặc biệt gây tranh cãi khi thu hồi các hành động bảo vệ môi trường và phản ứng chậm đối với cuộc khủng hoảng COVID-19. Ông Lula tuyên bố chiến thắng của mình là một chiến thắng cho nền dân chủ Brazil.
"Đây không phải là chiến thắng của tôi hay của đảng Công nhân, cũng không phải của các đảng đã ủng hộ tôi trong chiến dịch tranh cử. Đây là chiến thắng của một phong trào dân chủ hình thành trên các đảng phái chính trị, lợi ích cá nhân và hệ tư tưởng để nền dân chủ chiến thắng."
Tháng sau, vào tháng 11, một nhà lãnh đạo gây tranh cãi khác bị sa thải khi các cuộc biểu tình hiếm hoi ở Trung Quốc đe dọa gây bất ổn cho đất nước. Một số thành phố ở Trung Quốc đại lục đã chứng kiến sự giận dữ của dân chúng phản đối chính sách ZERO-COVID gây tranh cãi của Trung Quốc.
Các cuộc biểu tình nổ ra sau khi xảy ra vụ hỏa hoạn vào ngày 24 tháng 11 ở khu vực Tân Cương khiến 10 người thiệt mạng, mà người dân địa phương cho rằng các biện pháp phong tỏa đã ngăn cản sự can thiệp lực lượng cứu hỏa.
Phong trào này là chưa từng có ở Trung Quốc của nhà lãnh đạo Tập Cận Bình, vốn được biết đến với sự đàn áp những người bất đồng chính kiến. Không lâu sau đó, người dân Bắc Kinh và Thượng Hải bày tỏ sự nhẹ nhõm khi các yêu cầu xét nghiệm và quy tắc kiểm dịch dần được nới lỏng ở một số thành phố của Trung Quốc để đối phó với các cuộc nổi dậy.
Kết thúc một năm đầy khó khăn, người hâm mộ bóng đá trên toàn thế giới đã được an ủi bằng một kỳ World Cup lịch sử. Trong một giải đấu đầy những khúc quanh kịch tính, đội tuyển Argentina của Lionel Messi đã giành chiến thắng – đó cũng là trong chiếc Cúp cuối cùng của cầu thủ ngôi sao này.
Giải vô địch bóng đá thế giới được tổ chức tại Qatar, nơi có một lịch sử rắc rối với báo cáo ban đầu cho thấy hơn 6.500 công nhân nhập cư đã chết ở Qatar trong thời gian xây dựng cơ sở vật chất của giải đấu. Mặc dù vậy, các trận đấu vẫn có sức hút và người hâm mộ Argentina trên toàn thế giới đã vui mừng khôn xiết trước Chiến thắng World Cup đầu tiên của họ kể từ năm 1986.
"Tôi rất hạnh phúc! Bố tôi thường nói với tôi, 'Valentina, bố muốn con xem Argentina vô địch thế giới'. Bây giờ tôi sẽ có thể chia sẻ cảm xúc này với ông ấy."
World Cup là biểu tượng của năm 2022 theo nhiều cách – tuy có những tranh cãi, nhưng không thể phủ nhận, đó là một sự kiện mà nhiều người vui mừng đón nhận sau ba năm bị phong tỏa khóa và hạn chế xã hội vì đại dịch.
