Hơn một tháng sau khi tình trạng bất ổn chết người nổ ra ở New Caledonia, vùng lãnh thổ hải ngoại của Pháp hiện chuẩn bị tiến hành một cuộc bầu cử, sau khi Tổng thống Emmanuel Macron giải tán Quốc hội ở Paris. Trong khi đường phố ở thủ đô Noumea của New Caledonian yên bình hơn so với thời điểm tình trạng bất ổn bắt đầu vào ngày 13 tháng 5, một loạt vụ bắt giữ các thủ lãnh biểu tình đã làm dấy lên lo ngại bạo lực có thể quay trở lại.
Sau khi các cuộc biểu tình nổ ra khiến 9 người thiệt mạng, chính quyền Pháp đang dần giành lại quyền kiểm soát ở New Caledonia.
Hiến binh có mặt trên xe bọc thép hạng nặng vượt qua các chướng ngại vật xung quanh thủ đô Noumea.
Trong khi đó, xe máy xúc nhặt vỏ xe cháy rụi, thả vào sau xe bán tải.
Thế nhưng việc bắt giữ 8 nhà lãnh đạo độc lập vào hôm qua ngày 19 tháng 6 ở thủ đô, đã làm dấy lên tình trạng bất ổn hơn nữa, ở khu vực lân cận Magenta.
Ông Jimmy Naouna là thành viên của liên minh ủng hộ độc lập được gọi là ‘Mặt trận Giải phóng Quốc gia Xã hội Chủ nghĩa và Kanak’ hay FLNKS.
Ông lo ngại những vụ bắt giữ đó, có thể khiến những người hoạt động và biểu tình trẻ tuổi, dẫn đến bạo lực nhiều hơn.
"Đó có thể là nỗi lo sợ rằng, hầu hết những thanh niên này không phải là thành viên của bất kỳ đảng chính trị cụ thể nào, nên họ hoạt động ngoài các nhóm chính trị này".
"Vì vậy căng thẳng và bạo lực có thể đến từ những thanh niên đó, nhưng đã có lời kêu gọi bình tĩnh sau vụ bắt giữ và vì vậy, tôi hy vọng các nhóm thanh niên sẽ lắng nghe lời kêu gọi và giữ bình tĩnh, cho đến khi cuộc điều tra hoàn tất”, Jimmy Naouna.
Bất chấp hàng trăm người Úc đã được di tản trước đó khỏi New Caledonia sau vụ bạo lực, bà Tiffany Bourseguin là một công dân có hai quốc tịch, vẫn ở lại thủ đô.
Thế nhưng bà nói với SBS rằng, sau 35 năm sống ở lãnh thổ này, nay bà quyết định không thể ở lại được nữa.
"Đó là một suy nghĩ đáng buồn đối với tôi và thật thất vọng khi nghĩ rằng, một ngày nào đó tôi sẽ rời khỏi đây".
"Như bạn nói, tôi đã ở đây rất lâu, hơn 35 năm, xây dựng cuộc đời, xây dựng mối quan hệ công việc, có con gái, kết hôn, ly hôn, mọi thứ, nhưng thật không may, đó là một chương sắp kết thúc”, Tiffany Bourseguin.
Đó là dấu hiệu của những căng thẳng chính trị to lớn trong phong trào Kanak và ủng hộ độc lập, không chỉ giữa các đảng phái mà còn chủ yếu là giữa các thế hệ và giữa những nhà hoạt động trẻ Kanak đang ở trên các chướng ngại vật, nhưng họ rất độc lập,Benoit Trepied
Được biết một dự luật bầu cử được đưa ra ở Paris, nhằm mở rộng quyền bầu cử trên lãnh thổ, được nhiều người coi là nguyên nhân gây ra bạo lực hồi tháng Năm.
Nhưng ông Benoit Trepied, một nhà nhân chủng học thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp cho biết, vấn đề còn sâu sắc hơn nhiều.
"Tôi nghĩ không ai có thể đoán trước được rằng, bạo loạn và bất ổn có thể lớn đến vậy và hàng trăm doanh nghiệp bị đốt cháy, hàng trăm ngôi nhà bị đốt cháy, không ai nghĩ nó có thể đi xa đến thế. Nếu đúng như vậy thì đó là vì vấn đề chính trị của luật bầu cử, đã gắn liền với những căng thẳng xã hội và các vấn đề xã hội".
'Và điều thực sự quan trọng là nó chỉ xảy ra ở Noumea, vì Noumea là nơi thực sự có sự bất bình đẳng, phân biệt chủng tộc và phân biệt đối xử sâu sắc nhất nhưng cũng rõ ràng nhất, bởi vì nó ở cùng thành phố mà bạn thấy”, Benoit Trepied.
Khi Tổng thống Emmanuel Macron quyết định giải tán Quốc hội Pháp và tổ chức bầu cử cơ quan lập pháp vào cuối tháng, liên minh các đảng ủng hộ độc lập được gọi là FLNKS, đã triệu tập một đại hội bất thường ở tỉnh phía bắc lãnh thổ.
Những người trong cuộc cho biết, những bất đồng về việc ai có thể tham dự, có nghĩa là cuộc họp đã bị hoãn lại cho đến sau cuộc bầu cử.
Phát biểu với SBS từ New York, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của lãnh thổ là Mickael Forrest cho biết, đại hội đặc biệt sẽ triệu tập lại vào tháng Bảy.
" Bởi vì bạn biết chúng tôi là người Melanesian".
"Đôi khi người Melanesian dành chút thời gian để thảo luận và tham khảo ý kiến của tất cả các bộ phận, trong nhà thờ, trong xã hội dân sự, trong các nhóm thanh niên, để tiếp tục tiến hành nhiều công việc hơn nữa thông qua mục tiêu quyền tự quyết của New Caledonia”, Mickael Forrest.
Nhưng nhà nhân chủng học Benoit Trepied nói rằng không thể đánh giá thấp tầm quan trọng của việc cuộc họp đó bị hoãn lại. cho đến sau cuộc bầu cử lập pháp.
“Đó là dấu hiệu của những căng thẳng chính trị to lớn trong phong trào Kanak và ủng hộ độc lập, không chỉ giữa các đảng phái mà còn chủ yếu là giữa các thế hệ và giữa những nhà hoạt động trẻ Kanak đang ở trên các chướng ngại vật, nhưng họ rất độc lập”,Benoit Trepied .
Ông nói rằng một thế hệ người Kanaks mới đang thúc đẩy độc lập, hiện đang công khai thách thức các đảng đã thành lập.
Hầu hết đều đồng ý rằng, vấn đề không thể giải quyết được bằng quân sự.
Hiện tại, mọi người thật khó chịu khi chờ đợi cuộc bầu cử để xem, các cuộc đàm phán giữa phong trào độc lập và nhà nước Pháp, có thể tiếp tục như thế nào.
