Dự án thủy điện Snowy Hydro 2.0 bị đánh giá là "dự án tồi tệ nhất" trong quá trình nước Úc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Một phúc trình mới tiết lộ những thiệt hại to lớn về mặt tài chính và môi trường của dự án này.
Dự án thủy điện Snowy Hydro 2.0 trị giá hai tỷ đô la được cựu Thủ tướng Malcolm Turnbull công bố vào năm 2017 và dự kiến vận hành vào năm 2021. Lúc bấy giờ, nó được xem như một bước đột phá trong thị trường năng lượng Úc.
Thế nhưng ông Ted Woodley, cựu Giám đốc Energy Australia, cho biết các chuyên gia đã tỏ ra hoài nghi trong quá khứ, và hiện những nghi ngờ của họ đã được xác nhận.
"Sau hai năm rưỡi, chúng tôi nhận thấy những tuyên bố này là hoàn toàn không chính xác," ông nói.
"Dự án hiện tiêu tốn 10 tỷ đô la. Nó sẽ mất hơn 4 năm - hơn 8 năm để hoàn tất."
Ông Woodley nay là Thủ quỹ của Hiệp hội Công viên Quốc gia New South Wales.
Tổ chức này vừa công bố một phúc trình chi tiết về những lỗ hổng tài chính của Snowy Hydro 2.0 - cao gấp năm lần so với ước tính ban đầu. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cho rằng dự án chỉ có thể cung cấp một phần nhỏ lợi ích năng lượng như đã hứa.
Snowy Hydro 2.0 vận hành bằng cách sử dụng bốn đập nước, trong đó hai đập trên giữ vai trò chính để tạo ra năng lượng. Đập thứ hai nhỏ hơn đập thứ nhất - vì thế ngay cả khi cạn nước, nó chỉ có thể tiếp nhận 2/3 lượng nước từ trên đổ xuống. Phần còn lại sẽ được xả xuống bên dưới.
Ông Bruce Mountain, Giám đốc Trung tâm Chính sách Năng lượng thuộc Đại học Victoria, nói điều này có nghĩa là chúng ta không thể bơm ngược nước lên trên để tạo ra năng lượng.
"Năng lực thủy điện của Snowy Hydro được xác định bởi kích thước của đập Talbingo, vốn thấp hơn trong số hai con đập, và khả năng trữ nước của nó.
Khi tính đến việc mất khả năng lưu trữ nước trong hệ thống thác, thì công suất thủy lực của hệ thống chỉ bằng một nửa so với những gì mà Snowy đã tuyên bố.
Ông Mountain hiện kêu gọi chính phủ tạm dừng Snowy Hydro 2.0 trong khi một hội đồng độc lập đánh giá lại giá trị của dự án.
Tuy nhiên, Tổng trưởng Năng lượng Angus Taylor khẳng định rằng người dân Úc sẽ được hưởng lợi từ chương trình này.
Chính phủ đã cam kết thực hiện dự án Snowy 2.0, vốn sẽ giúp giảm sự biến động giá điện và giảm giá điện trung bình.
Chính phủ cũng bác bỏ con số 10 tỷ đô la, và nói rằng chi phí hiện tại theo ước tính sẽ không vượt quá 4,5 tỷ đô la.
Bên cạnh những thiệt hại về tài chính, thì vấn đề môi trường cũng cần được nói đến. Dự án bao gồm một phần ba Công viên Quốc gia Kosciuszko - tức gấp đôi diện tích vùng Greater Sydney.
Phúc trình ước tính 100 km vuông của công viên sẽ bị hư hại vĩnh viễn và 1000 ha đất - nơi sinh sống của 14 loài bị đe dọa - sẽ bị xóa sổ hoàn toàn.
Snowy Hydro đã bác bỏ những con số trên. Nhưng bà Anne Dickson, Chủ tịch Hiệp hội Công viên Quốc gia, cho rằng vẫn còn nhiều điều đáng lo ngại.
Công viên quốc gia Kosciuszko là một trong những công viên yêu thích của người Úc và dự án sẽ phá hủy nhiều khu vực rộng lớn trong công viên này.
Dự án Snowy Mountains nguyên thủy sẽ kỷ niệm 70 năm vào cuối tuần này. Đây là một tuyệt tác về mặt kỹ thuật, được xây dựng bởi một lực lượng lao động di dân hùng hậu, thế nhưng dự án Snowy 2.0 lại thua kém hơn rất nhiều.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese FacebookNghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
