Những biện pháp chính, thông báo quan trọng và điểm nổi bật nhất từ ngân sách liên bang được giải thích một cách đơn giản.
Hơn 13 triệu người lao động Úc sẽ được giảm thuế lên đến 250 đô la mỗi năm như một phần trong các biện pháp giảm chi phí sinh hoạt của ngân sách liên bang.
Ngân sách này cũng nhắm đến các quỹ tín thác và nhà đầu tư bất động sản mới thông qua việc điều chỉnh thuế lợi vốn (capital gains tax) và chính sách “negative gearing”, trong nỗ lực mà chính phủ cho rằng sẽ giúp “tạo sân chơi công bằng hơn” trên thị trường nhà ở.
Tổng trưởng Tài chính Jim Chalmers đã công bố ngân sách thứ năm của ông vào tối thứ Ba, trong đó đưa ra các cải cách thuế lớn mà ông mô tả là tham vọng nhất trong 26 năm qua.
Ông cho biết chưa có ngân sách nào kể từ năm 2000 theo đuổi mức độ “chỉnh sửa ngân sách” và cải cách kinh tế sâu rộng như vậy.
“Đây là những quyết định khó khăn nhằm bảo đảm nền tảng tài chính vững mạnh hơn mỗi năm, và mang lại sự an toàn hơn trong những thời điểm bất ổn,” ông nói.
“Đêm nay, chúng ta chọn con đường cải cách khó khăn, thay vì con đường dễ dàng nhất.”
Người lao động sẽ nhận được gì từ ngân sách?
Một khoản giảm thuế mới trị giá 250 đô la mỗi năm, áp dụng từ năm tài chính 2027–28, sẽ trở thành chính sách lâu dài, dự kiến mang lại lợi ích cho hơn 13 triệu người lao động Úc.
Tuy nhiên, người dân sẽ chỉ thấy khoản lợi này trong tờ khai thuế từ năm 2028, và các nhóm dịch vụ xã hội cho rằng biện pháp này không giúp được những người cần hỗ trợ nhất, bao gồm những người không thể đi làm hoặc không có thu nhập.
Chính sách này được bổ sung thêm vào khoản khấu trừ thuế nhanh 1,000 đô la không cần hóa đơn, đã được công bố trước đó và có thể áp dụng ngay trong năm nay.
Các doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 10 triệu đô la cũng sẽ được gia hạn vĩnh viễn chính sách khấu trừ tài sản ngay lập tức trị giá 20,000 đô la, bắt đầu từ ngày 1/7/2026.
Thay đổi về thuế lợi vốn và “negative gearing”
Từ ngày 1/7/2027, chính sách “negative gearing” đối với bất động sản nhà ở sẽ chỉ còn áp dụng cho các dự án nhà xây mới.
Những bất động sản được nắm giữ trước 7:30 tối (giờ AEST) ngày 12/5/2026 sẽ được miễn trừ, nghĩa là các nhà đầu tư hiện tại sẽ không bị ảnh hưởng.
Các khoản đầu tư vào nhà ở xã hội hoặc chương trình nhà ở giá rẻ của chính phủ cũng sẽ được miễn trừ.
Các quy định về thuế lợi vốn (CGT) cũng sẽ thay đổi từ 1/7/2027.
Mức giảm thuế 50% dành cho cá nhân, quỹ tín thác và các hình thức hợp tác sẽ được thay thế bằng cơ chế điều chỉnh theo chi phí vốn (cost base indexation) và mức thuế tối thiểu 30%.
Chính phủ cho rằng cơ chế mới sẽ bảo đảm chỉ phần lợi nhuận thực sự mới bị đánh thuế, trong khi mức thuế 30% sẽ đưa thuế lợi vốn tiệm cận với mức thuế thu nhập của người lao động trung bình.
Mức giảm 50% CGT vẫn sẽ áp dụng cho các khoản lợi nhuận phát sinh trước ngày 1/7/2027.
Các tài sản mua trước năm 1985 cũng sẽ tiếp tục được miễn thuế đối với lợi nhuận phát sinh trước thời điểm này.
Chính phủ cho biết tác động đối với các khoản đầu tư hiện tại sẽ hạn chế, vì thay đổi chỉ áp dụng cho lợi nhuận phát sinh sau ngày 1/7/2027. Nhà đầu tư mua nhà mới sẽ có thể lựa chọn giữa mức giảm 50% CGT hiện tại hoặc cơ chế mới khi bán tài sản.
Các thay đổi này cũng không ảnh hưởng đến miễn trừ đối với nhà ở chính hoặc các quy định thuế trong hệ thống hưu trí (superannuation).
Chính phủ cho rằng các biện pháp này sẽ giúp thêm khoảng 75,000 người mua nhà lần đầu tiếp cận thị trường trong vòng 10 năm tới.
Thay đổi đối với quỹ tín thác
Nếu bạn nằm trong số khoảng 1 triệu quỹ tín thác gia đình và doanh nghiệp nhỏ tại Úc, thì trong hai năm tới, các quỹ này sẽ phải đóng thuế theo mức tương đương người lao động bình thường.
Từ ngày 1/7/2028, các quỹ tín thác tùy ý (discretionary trusts) sẽ bị đánh thuế ở mức 30%, và khoản thuế này do người quản lý quỹ (trustee) nộp.
Chính sách này không áp dụng cho quỹ tín thác cố định, quỹ cho người khuyết tật đặc biệt và quỹ từ thiện.
Mức thuế 30% từng được Đảng Lao động đề xuất từ năm 2019 đối với một số khoản chi trả từ quỹ tín thác.
Úc có rơi vào suy thoái không?
Tin tốt là ngân sách lần này không dự báo suy thoái kinh tế.
Tuy nhiên, vẫn có một kịch bản xấu nếu xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, ví dụ như căng thẳng tại tuyến thương mại Biển Đỏ, hoặc chiến tranh kéo dài gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông.
Trong kịch bản này, giá dầu thế giới có thể tăng lên 200 USD/thùng, lạm phát có thể đạt đỉnh 7%. Nhiều người Úc có thể mất việc, với tỷ lệ thất nghiệp tăng lên mức trước đại dịch.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính vẫn dự đoán tình huống này sẽ không đẩy Úc vào suy thoái.
Nền kinh tế sẽ diễn biến ra sao?
Bộ Tài chính dự báo lạm phát sẽ đạt đỉnh khoảng 5%, tăng từ mức hiện tại 4,6% - chủ yếu do giá xăng dầu tăng cao.
Khi tác động này lan sang toàn nền kinh tế, lạm phát sẽ tiếp tục tăng.
Chiến tranh cũng khiến tăng trưởng kinh tế của Úc chậm lại, từ mức 2,25% năm ngoái xuống còn 1,75% trong năm nay.
Dự kiến nền kinh tế sẽ phục hồi trở lại mức năm 2025 vào năm sau, với điều kiện giá dầu toàn cầu giảm từ tháng 7 năm nay.
Tuy nhiên, cuộc chiến cũng mang lại nguồn thu thuế bất ngờ cho chính phủ liên bang, ước tính tăng thêm 10,9 tỷ AUD trong 5 năm. Giá năng lượng xuất khẩu tăng - chủ yếu là khí đốt - sẽ giúp tăng thêm 19 tỷ đô la thuế doanh nghiệp.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
