Ngoại trưởng Penny Wong sẽ tới Nhật Bản vào tối thứ Hai, trong nỗ lực củng cố nguồn cung nhiên liệu cho Úc. Bà cũng sẽ thăm Trung Quốc và Hàn Quốc trong chuyến đi kéo dài một tuần.
Bà Wong cho biết Úc muốn được “ưu tiên” trong việc tiếp cận diesel, xăng và phân bón từ các đối tác châu Á.
“Chúng tôi muốn tiếp tục là một nhà cung cấp đáng tin cậy và mong muốn Úc được ưu tiên khi nói đến diesel, xăng và phân bón,” bà phát biểu với báo giới tại Adelaide trước khi lên đường.
Ngoại trưởng cũng nhấn mạnh rằng khoảng 80% lượng dầu cung cấp cho khu vực đến từ Strait of Hormuz, khiến Úc và các nước trong khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nếu có bất ổn. “Điều đó có nghĩa là chúng ta phải hợp tác với nhau,” bà nói.
Trong chuyến đi, bà Wong sẽ gặp gỡ các đối tác tại Tokyo, Bắc Kinh và Seoul.
Bà cũng tái khẳng định Úc cam kết duy trì mối quan hệ “ổn định và mang tính xây dựng” với Trung Quốc.
Úc và Trung Quốc có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện và được hưởng lợi từ các mối liên kết kinh tế sâu rộng.Ngoại trưởng Penny Wong
Chuyến công du sẽ kết thúc tại Seoul, nơi bà gặp người đồng cấp Hàn Quốc, Cho Hyun. Hàn Quốc hiện là một trong những nguồn cung nhiên liệu tinh chế chính cho Úc.
Chuyến đi diễn ra sau các chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Anthony Albanese tới Đông Nam Á, nhằm củng cố nguồn cung năng lượng trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông.
Mặc dù là một trong những nước xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới, đặc biệt là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), Úc lại phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu nhiên liệu tinh chế như xăng và diesel. Nguyên nhân chính là do phần lớn các nhà máy lọc dầu trong nước đã đóng cửa trong hai thập kỷ qua vì chi phí vận hành cao.
Theo các chuyên gia năng lượng, Úc hiện chỉ dự trữ nhiên liệu đủ dùng trong vài tuần – một con số thấp so với tiêu chuẩn của nhiều nước phát triển. Điều này khiến chính phủ buộc phải tăng cường quan hệ với các đối tác trong khu vực.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Bất kỳ xung đột nào tại Trung Đông đều có thể làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Thủ tướng Anthony Albanese gần đây cảnh báo:
“An ninh năng lượng không còn là vấn đề kinh tế đơn thuần, mà là vấn đề an ninh quốc gia.”
Chiến sự tại Trung Đông đã khiến giá dầu biến động mạnh, kéo theo áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt tại Úc.
Ngoại giao “đổi hàng”: khí đốt và thực phẩm lấy nhiên liệu
Chiến lược của bà Wong không chỉ đơn thuần là đàm phán mua nhiên liệu. Úc đang tận dụng lợi thế xuất khẩu thực phẩm và khí đốt để đổi lấy sự ưu tiên trong chuỗi cung ứng nhiên liệu.
Đây là cách tiếp cận mang tính “ngoại giao kinh tế”, trong đó thương mại và an ninh năng lượng gắn chặt với nhau.
Theo một số nhà phân tích, Nhật Bản và Hàn Quốc – hai nền kinh tế công nghiệp lớn – có nhu cầu ổn định về LNG và thực phẩm, tạo cơ hội để Úc đàm phán các thỏa thuận dài hạn.
Quan hệ Úc – Trung: yếu tố then chốt nhưng nhạy cảm
Một điểm đáng chú ý trong chuyến đi là chặng dừng tại Trung Quốc. Quan hệ giữa hai nước từng căng thẳng trong những năm trước, nhưng gần đây đã có dấu hiệu “hạ nhiệt”.
Ngoại trưởng Penny Wong nhấn mạnh:
“Một mối quan hệ ổn định với Trung Quốc là vì lợi ích của cả hai nước.”
Trung Quốc không chỉ là đối tác thương mại lớn nhất của Úc mà còn đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, bao gồm cả năng lượng và phân bón.
Hàn Quốc và Nhật Bản là hai trong số những nhà sản xuất nhiên liệu tinh chế lớn nhất châu Á. Úc phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ hai quốc gia này, đặc biệt là nhiên liệu hàng không và diesel.
Việc bà Wong gặp gỡ các lãnh đạo tại Tokyo và Seoul nhằm củng cố các thỏa thuận hiện có và tìm kiếm cam kết ưu tiên trong trường hợp khủng hoảng nguồn cung.
Giá xăng dầu tăng cao đã trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm tại Úc. Người dân đang chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt, trong đó nhiên liệu là yếu tố quan trọng.
Một số nghị sĩ đối lập đã chỉ trích chính phủ vì không đầu tư đủ vào năng lực lọc dầu trong nước.
Trong khi đó, các chuyên gia kêu gọi chính phủ xây dựng kho dự trữ chiến lược lớn hơn và đa dạng hóa nguồn cung.
Chuyến công du châu Á của Ngoại trưởng Penny Wong phản ánh rõ thực tế rằng an ninh năng lượng đã trở thành ưu tiên hàng đầu của Úc trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
