Mùi thơm của thức ăn vào bữa tối, dành cho một gia đình 6 người đang ngày càng đông đúc, lan tỏa khắp ngôi nhà ở vùng ngoại ô phía tây Melbourne.
Đó là thói quen điển hình, của bất kỳ gia đình nào ở vùng ngoại ô nước Úc, nhưng đối với gia đình Manuella, nó vẫn hoàn toàn mới mẻ.
Mới chỉ hai tuần trước, Telieta, Kaumaile và bốn đứa con của họ đã đến đây.
Telieta nói rằng, cô vẫn đang dần nhận ra thực tế này.
“Không phải chúng tôi chỉ đến đây nghỉ mát, mà giống như chúng tôi đang ở lại. Đó là một ngôi nhà mới và một hành trình mới. Chúng tôi nhận ra điều đó trong vài ngày qua. Tuvalu sẽ luôn ở trong trái tim và ngôi nhà của chúng tôi, nhưng Úc là một chương mới trong hành trình cuộc sống gia đình chúng tôi”, Telieta .
Gia đình Manuella đến đây theo một diện visa đặc biệt mới, được gọi là Lộ trình Di động Falepili.
Loại visa này dành cho 280 người Tuvalu mỗi năm, được quyết định bằng hình thức bốc thăm ngẫu nhiên. Telieta làm việc cho Bộ Lao động của Tuvalu, trong khi chồng cô, Kaumaile, làm việc trong Bộ Công trình công cộng của chính phủ, với chuyên ngành kiến trúc.
Họ quyết định họ sẽ nằm trong số hơn 8.700 người nộp đơn xin visa.
“Chúng tôi đi đến kết luận rằng nếu được chọn, đó sẽ là một cơ hội tốt về cuộc sống tốt hơn, giáo dục tốt hơn cho con cái, cơ hội việc làm tốt hơn”, Telieta.
Cơ hội được chọn là 1 trên 30.
Kaumaile nhớ lại khoảnh khắc, anh nghe tin bất ngờ rằng gia đình mình đã thành công.
“Tôi đang tắm và thật buồn cười, tôi đang tắm rồi bước ra khỏi phòng, vợ tôi đang nghe điện thoại. Tôi thấy vẻ mặt cô ấy thay đổi, có vẻ ngạc nhiên. Thế là tôi hỏi 'Ồ, chuyện gì vậy?' và tôi nghĩ có chuyện gì đó xảy ra với gia đình, hoặc người thân của cô ấy. Nhưng thực ra cô ấy chỉ nói với tôi rằng, chúng ta đã được chọn, chúng ta nhận được email thông báo rằng, chúng ta đã trúng tuyển”, Kaumaile.
Được biết loại visa mới này, cấp cho người di cư từ Tuvalu quyền cư trú vĩnh viễn tại Úc.
Giáo sư Jane McAdam, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Di tản của Đại học New South Wales, giải thích rằng, visa này không yêu cầu người nộp đơn, phải có kế hoạch làm việc, hoặc học tập đã được sắp xếp trước.
“Nó mang lại cơ hội, cho cái mà chúng ta gọi là đa dạng hóa sinh kế, cho phép trẻ em đến trường ở Úc, cho phép mọi người có được thêm kỹ năng và đào tạo, mà họ có thể muốn sử dụng ở đây, nhưng cũng có thể muốn mang về Tuvalu, và tôi nghĩ đó là lý do tại sao chính phủ Tuvalu thực sự yêu cầu điều này từ Úc, bởi vì họ coi đó là việc củng cố sự đa dạng hóa kỹ năng, cơ hội rộng lớn hơn để kiều hối được gửi về Tuvalu, nhằm hỗ trợ nền kinh tế ở đó, thay vì đây là con đường một chiều khiến mọi người rời khỏi Tuvalu”, Jane McAdam.
Trong khi đó Cộng đồng người Tuvalu ở Melbourne, tuy nhỏ nhưng rất gắn bó.
Gia đình Manuella tự thấy, mình may mắn khi được ở cùng một người thân, Niuelesolo Boland.
Ông ấy cũng tham gia rất tích cực vào cộng đồng và giúp đỡ những người mới đến từ Tuvalu, thích nghi với cuộc sống ở đây.
“Cá nhân tôi nghĩ rằng, chính phủ Úc có thể làm nhiều hơn một chút. Tôi nghĩ họ đang dựa vào cộng đồng người Tuvalu ở Úc, để gánh vác gánh nặng. Nhiều người trong số họ nhìn vào các mẫu đơn và tự hỏi 'cái này là gì?', bạn biết đấy? Đến từ Tuvalu, nơi chúng tôi thậm chí không có mã số thuế, hay chương trình Medicare. Vì vậy, đối với họ, nó hoàn toàn xa lạ”, Niuelesolo Boland.
Trong khi Chương trình Định cư Falepili đã chứng tỏ rất phổ biến ở Tuvalu, một chuyên gia đã lên tiếng phản đối tính chất ngẫu nhiên, của hệ thống bốc thăm thị thực.
Tiến sĩ Yvonne Su, từ Trường Y tế Công cộng của Đại học Harvard, chỉ ra rằng thị thực này được thiết kế, một phần để hỗ trợ những người ở tuyến đầu của biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng cao.
“Biến đổi khí hậu không phải là ngẫu nhiên. Biến đổi khí hậu không xảy ra với bất kỳ ai, thật không may, phải không? Vì vậy, bởi vì biến đổi khí hậu không phải là ngẫu nhiên, điều đó khiến tôi lo ngại rằng, chúng ta đã cho phép những người có visa này, mà tôi phải nói rằng đã được gắn nhãn hiệu "khả năng chống chịu biến đổi khí hậu" như một phần quan trọng của nó, và nói rằng "di chuyển thích ứng với biến đổi khí hậu", cũng như cho rằng bạn đang bảo vệ họ, khỏi biến đổi khí hậu như một phần quan trọng của nó, điều đó có thể là do ngẫu nhiên”, Yvonne Su.
Thế nhưng Bộ trưởng Liên bang phụ trách các vấn đề Thái Bình Dương, là Pat Conroy nói rằng, tính chất ngẫu nhiên của việc bốc thăm, là rất quan trọng đối với hiệp ước.
“Điều mà chúng ta chắc chắn cần tránh, là chảy máu chất xám. Nếu bạn không có hệ thống bốc thăm, đưa ra yếu tố lựa chọn ngẫu nhiên, cuối cùng những người đủ điều kiện đầu tiên cho visa này, sẽ là những người có trình độ học vấn và chuyên môn cao nhất ở Tuvalu, và điều đó sẽ dẫn đến chảy máu chất xám”, Pat Conroy .
Trở lại Melbourne, cả Kaumaile và Telieta đều biết ơn, nhưng cũng nhận thức sâu sắc về mối đe dọa, mà biến đổi khí hậu gây ra cho quê hương của họ.
“Người ta nói 50 năm nữa Tuvalu sẽ biến mất. Nhưng đồng bào tôi vẫn đang chiến đấu, ngay lúc này họ vẫn đang chiến đấu. Nhưng chúng tôi chỉ chiến đấu vì sự tốt đẹp hơn cho gia đình mình, để đến đây và nắm bắt cơ hội này”, Kaumaile.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
