Theo một nhóm các nhà nghiên cứu do Úc dẫn đầu, nhiệt độ toàn cầu có thể đã tăng 1,5 độ kể từ thời kỳ tiền công nghiệp. Họ cảnh báo rằng sự nóng lên có thể đạt tới 2 độ vào cuối thập kỷ này - sớm hơn nhiều so với dự đoán. Phát hiện của họ đến từ một nguồn bất thường – từ những bọt biển quý hiếm có tuổi thọ hàng trăm năm.
Mục tiêu từ lâu đã rõ ràng: hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5 độ hoặc có nguy cơ xảy ra thảm họa khí hậu.
Nhưng ngưỡng đó có thể đã bị vi phạm, theo nghiên cứu mới của một nhóm các nhà khoa học do Úc dẫn đầu.
Chìa khóa cho phát hiện của họ là một loại bọt biển được tìm thấy ở vùng biển Caribe.
Loài này có tuổi thọ khoảng 300 đến 400 năm, thay đổi thành phần hóa học của bộ xương khi nhiệt độ thay đổi.
Trưởng nhóm nghiên cứu, Giáo sư Malcolm McCulloch cho biết chúng hoạt động như một nhiệt kế đại dương hoàn hảo.
"Bởi vì chúng sống rất lâu - chúng phát triển thành từng lớp, liên tục theo thời gian - nên chúng ta thực sự có một bản theo dõi liên tục về những thay đổi theo thời gian. Và trong trường hợp này, chúng ta đã quay trở lại những năm 1700."
Giáo sư McCulloch, một nhà nghiên cứu về rạn san hô tại Đại học Tây Úc, cho biết nghiên cứu này đã được thực hiện gần một thập kỷ.
Ông và nhóm của mình đã sử dụng các mẫu từ bọt biển được thu thập ngoài khơi Puerto Rico để khám phá những thay đổi về nhiệt độ đại dương trong 300 năm qua.
Họ cho biết những phát hiện của họ cho thấy nhiệt độ toàn cầu có thể đã tăng 1,5 độ C, kể từ thời kỳ tiền công nghiệp và mục tiêu giữ mức tăng nhiệt độ dưới 2 độ C có thể đạt được vào cuối thập kỷ này.
Chúng tôi nghĩ nhiệt độ đó đã vượt qua vào năm 2010... khoảng năm 2010 đến năm 2012, theo hồ sơ của chúng tôi. Hiện tại, chúng tôi nghĩ là 1,7C - 1,8C. Vì vậy, chúng tôi ghi nhận nhiệt độ cao hơn ít nhất 0,2 độ so với giới hạn 1,5 độ theo mục tiêu mà mọi người đều biết.
Nhằm hạn chế nhiệt độ tăng lên 1,5C hoặc thấp hơn là mục tiêu chính của Thỏa thuận Khí hậu Paris 2015.
Thỏa thuận đó sử dụng Hội đồng liên chính phủ về biến đổi khí hậu, hay nhiệt độ cơ sở nóng lên thời tiền công nghiệp của IPCC từ 1850-1900, khi nhiệt độ toàn cầu lần đầu tiên được ghi nhận chính thức.
Nhưng các nhà nghiên cứu cho biết bọt biển đã cung cấp các hồ sơ từ năm 1700 và sử dụng những thông tin cơ sở tiền công nghiệp trước đó, ước tính của họ cho thấy trái đất đã ấm lên khoảng 1,7 độ, cao hơn khoảng 0,5 độ so với con số 1,2 độ của IPCC.
Nhưng một số nhà khoa học khí hậu - không tham gia vào nghiên cứu - cho biết những phát hiện mới không làm mất uy tín của các mục tiêu hiện tại của Thỏa thuận Paris.
Giáo sư Mark Howden là Giám đốc Viện Giải pháp Khí hậu, Năng lượng & Thảm họa của Đại học Quốc gia Úc.
Ông nói rằng nhiệt độ cơ bản khác nhau không có nghĩa là chúng ta phải đặt lại mục tiêu Paris là 1,5 và 2 độ.
"Khi đưa ra những quyết định chính sách lớn, chúng ta phải có cơ sở bằng chứng rất tốt. Vì vậy, chúng tôi muốn thực hiện nghiên cứu này và sau đó bổ sung thêm các nghiên cứu khác để cung cấp cơ sở cụ thể hơn mà chúng tôi cần thay đổi. "
Malte Meinshausen của Đại học Melbourne, tác giả chính của báo cáo IPCC mới nhất, cho biết:
"Một bản ghi chép về Paleo mới ngoài khơi bờ biển Puerto Rico là sự bổ sung có giá trị cho bằng chứng lớn về sự nóng lên. Nhưng đó chỉ là một nghiên cứu trong số hàng trăm nghiên cứu."
Các chuyên gia khác cho rằng nghiên cứu này đưa ra ý tưởng rõ ràng hơn về thời điểm hiện tượng nóng lên toàn cầu do con người gây ra thực sự bắt đầu.
Tiến sĩ Georgy Falster là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ của Trung tâm xuất sắc về khoa học khí hậu ARC tại ANU.
"Trước đây, người ta cho rằng chúng ta bắt đầu thấy mô hình nóng lên toàn cầu này xuất hiện từ khoảng đầu những năm 1900. Nhưng điều này cho thấy rằng đã có vài thập kỷ trước đó."
Tất cả đều có thể đồng ý về một điều - sự cần thiết phải đẩy nhanh hành động hướng tới mức phát thải ròng bằng không.
