Ngày công nhận người dân đảo phía Nam của Úc (Australian South Sea Islander Recognition Day – ASSI) năm nay đánh dấu lần đầu tiên lá cờ Thổ dân tung bay trên hai địa danh của Sydney - Tòa thị chính và Bảo tàng Hàng hải Quốc gia Úc. Đó là biểu tượng thừa nhận quá khứ đau buồn đồng thời hướng tới tương lai tốt đẹp hơn cho cộng đồng.
Trên bậc thềm của Tòa thị chính Sydney, một buổi biểu diễn nghệ thuật của Người dân đảo phía nam của Úc (ASSI) đang kể câu chuyện về sự kiên cường của một cộng đồng, nhưng cũng nêu lên một chương lịch sử nghiệt ngã của Úc.
Tòa nhà có từ thời thuộc địa này sẽ là nơi tổ chức lễ kéo Cờ Thổ dân của Úc lần đầu tiên.
Ngày 25 tháng 8 là kỷ niệm Ngày công nhận người dân đảo phía Nam của Úc.
Vào ngày này năm 1994, Chính phủ Liên bang chính thức công nhận cộng đồng ASSI là một nhóm văn hóa riêng biệt.
Lịch sử ghi nhận vào giữa những năm 1800, hơn 62.000 người dân các đảo Thái Bình Dương đã bị ép buộc hoặc bị lừa đến Úc để làm việc trong các đồn điền ở Queensland và New South Wales, một hoạt động được gọi là 'buôn bán người nô lệ da đen bị bắt cóc' (blackbirding).
Cao ủy Vanuatu tại Úc, Samson Vilvil Fare nói rằng điều quan trọng là phải bảo đảm kỷ nguyên lịch sử này của Úc không bị lãng quên.
Chúng ta cần hiểu rằng dân tộc của chúng ta đang ở đây, lịch sử của chúng ta không bắt đầu từ ngày hôm qua mà là cách đây 175 năm. Người dân hải đảo phía nam của Úc nên là một phần không thể thiếu trong bước tiến nhằm bảo đảm họ được kết nối lại với gia đình ở quê nhà, và đồng thời có thể đem kinh nghiệm của họ đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương của chúng ta.
Ủy viên hội đồng Sydney Emelda Davis có người ông là Moses bị bắt cóc từ một bãi biển Vanuatu khi mới 12 tuổi. Cô đang kêu gọi lịch sử được công nhận đúng mức.
"Điều đó có tác động rất lớn bởi vì chúng tôi tiếp tục nghĩ đến những tổn thương qua các thế hệ trong câu chuyện đó. Nếu không chia sẻ lịch sử này và nói sự thật, chúng tôi sẽ bị những vấn đề sức khỏe và mất ổn định về tinh thần."
Người dân hải đảo phía Nam của Úc nói rằng họ cũng nên được thừa nhận và là một phần của quá trình tham vấn khi nói đến Tuyên bố Uluru từ Trái tim. Các nhà lãnh đạo cộng đồng nói rằng cần có một cuộc trò chuyện rộng hơn.
Bản kiến nghị năm 2017 của các nhà lãnh đạo Thổ dân Úc và dân đảo Torres nhằm thay đổi hiến pháp như một cách để cải thiện sự đại diện của người Úc bản địa.
"Nếu chúng ta thực sự đang nói về Tuyên bố Uluru từ trái tim và việc không bỏ rơi bất cứ ai, thì chúng ta cần làm gì với những người thân ruột thịt, những người nô lệ và các gia đình của các Quốc gia đầu tiên, những người đã bị đối xử tàn bạo nhưng may mắn sống sót."
Bà Davis đã phát biểu ngay trước khi lá cờ ASSI được kéo lên tại Bảo tàng Hàng hải Quốc gia Úc ở Sydney.
Vị trí bên Cảng có ý nghĩa đặc biệt đối với những người có lịch sử gia đình gắn liền với lao động nô lệ.
Samson Vilvil Fare nói rằng lịch sử này không thể bị quên lãng và các thành viên của cộng đồng cần phải làm việc cùng nhau.
"Tôi nghĩ hôm nay là một ngày rất nhiều cảm xúc đối với tất cả chúng ta. Chúng ra đã có một lịch sử đen tối, nhưng tôi luôn lạc quan rằng chúng ta có thể biến điều tiêu cực thành tích cực. Tôi nghĩ điều đó rất quan trọng - thông điệp của tôi là tất cả chúng ta cần làm việc cùng nhau, và hơn hết, chúng ta phải lắng nghe nhau để bảo đảm tiến tới chương trình nghị sự."
Nhiều người hi vọng việc kéo cao lá cờ đánh dấu một tương lai mới sau gần hai thế kỷ.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/vietnamese
