Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đề nghị cấp giấy phép sản xuất tên lửa cho Ukraine, khi tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara. Các chuyên gia cho rằng, tuyên bố này có thể tăng cường khả năng phòng thủ của Ukraine, nhưng không phải ngay lập tức.
Tổng Thống Donald Trump đã đề nghị cho phép, Ukraine sản xuất tên lửa mạnh mẽ, nhưng Tổng thống Mỹ đang cố gắng đạt được điều gì từ thỏa thuận này?
Một trong những "tên lửa tốt nhất thế giới" có thể được sản xuất tại Ukraine, như một phần trong hệ thống phòng thủ chống lại Nga, nhưng các chuyên gia cho rằng đó chỉ là tin tốt "trong tương lai", đối với quốc gia bị chiến tranh tàn phá này.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO đêm qua, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đề nghị cấp cho Ukraine, giấy phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot.
Những tên lửa này là một trong số ít vũ khí có khả năng, chống lại các cuộc tấn công tàn bạo nhất của Nga, và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã yêu cầu chúng trong nhiều năm và gần đây hơn, là giấy phép sản xuất chúng.
Được biết các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga, đã giết chết hàng chục người Ukraine trong tuần qua và gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở hạ tầng.
Mặc dù lời đề nghị của Trump có thể là cứu cánh cho Ukraine, nhưng nó có thể là quá ít và quá muộn trong cuộc chiến với Nga, khi Tổng thống cũng cân nhắc mối quan hệ của mình với các nhà lãnh đạo thế giới khác.
Được biết Patriot được xem là một trong những hỏa tiễn tốt nhất thế giới.
Patriot dài hơn 5 mét, đường kính 40 cm và có tầm bắn 70 km, theo hãng tin AP.
Các tên lửa này được phóng từ một hệ thống phóng, có giá khoảng 10 triệu đô la Mỹ (14,4 triệu đô la Úc) để sản xuất và có thể cần tới 90 binh sĩ để vận hành và bảo trì.
Bà Oleksandra Molloy, giảng viên cao cấp về an toàn hàng không tại Đại học New South Wales, nói với SBS News rằng Patriot được đánh giá rộng rãi, là một trong những tên lửa phòng không có khả năng nhất thế giới.
"Chúng rất hiệu quả trong việc bắn hạ các tên lửa đạn đạo đang bay tới, vốn bay ở độ cao lớn hơn nhiều và nhanh hơn nhiều, so với các loại tên lửa hoặc máy bay không người lái khác", Oleksandra Molloy.
Mỹ trước đây đã cung cấp những tên lửa này cho Ukraine để phòng thủ, nhưng thông tin tình báo cho thấy nước này hiện có phương tiện hạn chế, để chống lại các cuộc tấn công của Nga.
Douglas Lute, cựu đại sứ Mỹ tại NATO, cho biết, Ukraine có thể đã hết tên lửa phòng không, khiến nước này dễ bị tổn thương.
Ông nói với đài ABC Radio National sáng thứ Năm.
"Gần đây, không có tên lửa đạn đạo nào của Nga bị bắn hạ. Điều đó cho thấy Ukraine về cơ bản, đã hết hệ thống phòng không Patriot của mình”, Douglas Lute.
Khi được hỏi, liệu Hoa Kỳ có gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot ngay lập tức hay không, ông Trump nói rằng "một số" có thể được gửi ngay lập tức và ông nghĩ rằng, Ukraine có thể bắt đầu tự sản xuất nhanh chóng.
"Chúng ta có Patriot, nhưng chúng ta không có nhiều. Chúng ta cũng cần chúng cho chính mình”, Donald Trump.
Thế nhưng vấn đề đặt ra là khi nào tên lửa mới có thể được sản xuất?
Ông Lute, cựu đại sứ Mỹ tại NATO ước tính rằng, Mỹ cần khoảng 2 năm để sản xuất các tên lửa phòng không, mặc dù Ukraine có ngành công nghiệp quốc phòng mạnh, nhưng việc sản xuất Patriot có thể là một thách thức.
"Nhà máy hiện tại không tồn tại ở Ukraine. Lực lượng lao động không có sẵn. Và tất nhiên, bất kỳ hoạt động sản xuất nào ở Ukraine, cũng sẽ phải đối mặt với một số thách thức về chuỗi cung ứng, tương tự như các nhà sản xuất của Mỹ. Vì vậy, đây là tin tốt, nhưng đó chỉ là tin tốt trong tương lai”, Douglas Lute.
Còn bà Molloy nói thêm rằng vì công nghệ vũ khí liên tục phát triển, tên lửa Patriot cũng có thể trở nên lỗi thời vào thời điểm chúng được sản xuất tại Ukraine.
"Nga liên tục nâng cấp tên lửa của mình, làm cho chúng nhanh hơn và cơ động hơn. Và điều đó đã dẫn đến tỷ lệ đánh chặn giảm, trong các cuộc giao tranh gần đây”, Oleksandra Molloy.
Được biết bất kỳ việc sản xuất tên lửa Patriot nào, cũng có thể cần sự chấp thuận từ các chủ sở hữu giấy phép của Mỹ,như Raytheon và Lockheed Martin, tạo thêm rào cản đối với các tên lửa do Ukraine sản xuất trong tương lai.
SBS News đã liên hệ với cả hai công ty để xin bình luận.
Trong khi đó bà Jessica Genauer, một chuyên gia về xung đột quốc tế và quan hệ quốc tế tại Đại học NSW, nói với SBS News rằng, đề nghị cung cấp tên lửa cũng mang tính biểu tượng.
"Mỹ muốn thể hiện rằng, họ vẫn ủng hộ Ukraine và nhìn chung đứng về phía họ. Tuy nhiên, đó là một bình luận khá tùy hứng từ Trump, và chúng ta sẽ phải xem điều gì nếu có, sẽ xảy ra sau đó”, Jessica Genauer.
Khi được hỏi về việc đề nghị này có thể ảnh hưởng như thế nào, đến mối quan hệ giữa Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, bà cho biết đó không phải là một "bước ngoặt lớn".
Bà nói rằng, Trump thường khá ủng hộ bất cứ ai ông ấy đang ở cùng, vào bất kỳ thời điểm nào, và trong trường hợp này, tại hội nghị thượng đỉnh NATO, ông ấy muốn được nhìn nhận là người ủng hộ châu Âu.
"Tôi hoàn toàn kỳ vọng rằng đồng thời, Trump vẫn duy trì sự gắn bó với mối quan hệ, mà ông ấy coi là khá tích cực với Tổng thống Putin của Nga. Ông ấy sẽ tiếp tục nói chuyện với Putin và rất có thể, vẫn nuôi hy vọng cố gắng gây ảnh hưởng đến Putin, để đạt được một kết luận nào đó, cho cuộc xung đột này dưới thời tổng thống của mình”, Jessica Genauer.
Bà nói thêm rằng, Trump cũng có thể đang tìm cách chuyển hướng sự chú ý khỏi thỏa thuận ngừng bắn "đang sụp đổ" giữa Mỹ và Iran, bằng cách tuyên bố ủng hộ Ukraine.
"Trump không thích tỏ ra yếu đuối hay thất bại, trước các đối tác châu Âu của mình. Vì vậy, tôi nghĩ đây cũng là một phần, Trump đang chuyển hướng khỏi việc tập trung vào quan hệ Mỹ-Iran và quay trở lại một cuộc xung đột cấp cao, rất nghiêm trọng khác đang diễn ra, đó là cuộc chiến giữa Nga và Ukraine”, Jessica Genauer.
Về mối quan hệ đôi khi "gây sóng gió" của Trump với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, ông Zelenskyy sẽ "biết ơn" về công nghệ tên lửa, bà Genauer cho biết.
Tuy nhiên, Ukraine có thể sẽ cần ít nhất một lệnh ngừng bắn tạm thời với Nga trong thời gian tới, nếu muốn có khả năng sản xuất tên lửa Patriot.
"Ukraine không có thời gian vô tận, để tiếp tục cuộc chiến này; trong vòng có lẽ từ một đến hai năm nữa, sẽ cần phải có một thỏa thuận nào đó, về việc chấm dứt chiến tranh. Nếu việc cấp phép được thông qua và Ukraine có thể sản xuất tên lửa, lợi ích cho quốc phòng của nước này sẽ nằm ở trung và dài hạn. Việc sở hữu một hệ thống phòng không thực sự tốt, sẽ rất quan trọng đối với Ukraine, không chỉ trong giai đoạn căng thẳng hiện tại của cuộc xung đột này, mà có lẽ còn ít nhất từ 7 đến 10 năm, sau khi cuộc xung đột kết thúc”, Jessica Genauer.
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
