Cả thế giới đã nín thở, sau một bài đăng trên mạng xã hội, của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Viết trên trang Truth Social, ông Trump nói rằng nếu Iran không đồng ý một thỏa thuận, để mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn ông đặt ra, cả một nền văn minh sẽ diệt vong, không bao giờ có thể hồi sinh.
Tại Liên Hiệp Quốc, Đại sứ Iran là Amir-Saeid Iravani cho biết, lời đe dọa đã vượt qua ranh giới pháp lý và đạo đức, đồng thời cảnh báo Iran sẽ đáp trả, nếu những lời nói đó được biến thành hành động.
"Mối đe dọa này, cấu thành một sự vi phạm trắng trợn và nghiêm trọng, Luật Nhân đạo quốc tế (IHL) và các quy tắc cơ bản nhất, trong việc điều chỉnh xung đột vũ trang. Hoa Kỳ sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn và không thể chối cãi, về việc phạm tội ác chiến tranh rõ ràng và tội ác chống lại loài người. Iran sẽ không đứng yên, trước những tội ác chiến tranh nghiêm trọng như vậy. Iran sẽ thực hiện không chút do dự, quyền tự vệ vốn có của mình và sẽ có những biện pháp đáp trả, ngay lập tức và tương xứng”, Amir-Saeid Iravani.
Trước nguy cơ các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự đang hiện hữu, Thứ trưởng Bộ Thể thao Iran là Alireza Rahimi, đã kêu gọi thanh niên, nghệ sĩ và vận động viên tạo thành chuỗi người, bao quanh các nhà máy điện.
"Tôi mời tất cả thanh niên, các nhân vật văn hóa và nghệ thuật, vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch quốc gia 'Chuỗi người thanh niên Iran, vì một tương lai tươi sáng'. Ngày mai, thứ Ba lúc 14 giờ, bên cạnh các nhà máy điện trên khắp đất nước, với tất cả niềm tin và cảm xúc, chúng ta sẽ cùng nhau đứng lên để nói: tấn công cơ sở hạ tầng công cộng, là tội ác chiến tranh”, Alireza Rahimi.
Nhưng giờ đây, cuộc khủng hoảng trước mắt dường như đã kết thúc.
Donald Trump đã đồng ý tạm ngừng ném bom Iran trong hai tuần, một thông báo được đưa ra chưa đầy hai giờ, trước khi thời hạn chót của ông hết hạn.
Và Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran cho biết, họ cũng chấp nhận lệnh ngừng bắn hai tuần và sẽ đàm phán với Hoa Kỳ.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cũng tuyên bố, việc đi qua eo biển Hormuz sẽ được cho phép trong hai tuần tới, dưới sự quản lý của quân đội Iran.
Trước đó, người phát ngôn của chính phủ Iran là Fatemeh Mohajerani cho biết, Iran nên giữ lấy thứ mà ông coi là, con át chủ bài mạnh nhất của mình.
"Khi bạn đang nắm giữ một quân bài thắng lợi, mà bạn đã sử dụng hiệu quả và mang lại kết quả tích cực, tại sao bạn lại dễ dàng trao nó cho đối thủ? Khi nó đã giúp chúng ta kiểm soát cuộc chiến, định hình động lực toàn cầu và ảnh hưởng đến dòng chảy năng lượng của thế giới, dựa trên cơ sở nào chúng ta lại thực hiện một bước đi thiếu khôn ngoan như vậy? Không, trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không. Chúng ta sẽ bảo vệ eo biển này mãi mãi”, Fatemeh Mohajerani.
Thỏa thuận ngừng bắn đã tạm dừng một tình hình, mà nhiều quốc gia mô tả là đang vượt khỏi tầm kiểm soát.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar là Majed al-Ansari, cho biết cái giá phải trả cho cuộc chiến đang diễn ra là quá cao.
"Nếu không được kiểm soát, sự leo thang sẽ đưa chúng ta vào tình huống, không thể kiểm soát được. Chúng ta đang rất gần điểm đó. Đó là lý do tại sao chúng tôi đã kêu gọi tất cả các bên, tìm ra giải pháp cho vấn đề này, tìm cách chấm dứt cuộc chiến này, trước khi nó vượt khỏi tầm kiểm soát. Không có người thắng cuộc nào, trong việc tiếp tục cuộc chiến này, chỉ có kẻ thua cuộc”, Majed al-Ansari.
Và ở Canada, Thủ tướng Mark Carney nói rằng, tất cả các bên phải tôn trọng luật pháp quốc tế và tránh nhắm mục tiêu vào dân thường, hoặc cơ sở hạ tầng dân sự, mặc dù ông tự hỏi liệu những lời lẽ công khai, có phản ánh đầy đủ những gì đang diễn ra đằng sau hậu trường ngoại giao, hay không.
"Canada kỳ vọng tất cả các bên trong cuộc xung đột này, trong bất kỳ cuộc xung đột nào, đều tôn trọng luật pháp quốc tế, các quy tắc giao chiến, và điều đó có nghĩa là, chắc chắn không nhắm mục tiêu vào dân thường, hoặc cơ sở hạ tầng dân sự. Và chúng tôi kêu gọi tất cả các bên trong cuộc chiến này, tuân thủ những trách nhiệm đó. Đó là điểm chúng tôi đã nêu ra công khai và riêng tư”, Mark Carney.
Tuy nhiên, ngoại giao cũng đã gặp phải một trở ngại.
Vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Nga và Trung Quốc đã phủ quyết nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Bahrain đề xuất, nhằm mở lại eo biển Hormuz và bảo vệ hoạt động hàng hải.
Bộ trưởng Ngoại giao Bahrain là Abdullatif bin Rashid Al Zayani, đã bày tỏ sự thất vọng của mình với các phóng viên, ngay sau khi kết quả bỏ phiếu được công bố.
"Tham gia Liên Hiệp Quốc khi các bên không đoàn kết, điều đó khá khó khăn. Hôm nay, Hội đồng đã không hoàn thành trách nhiệm duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, cũng như giải quyết hành vi bất hợp pháp của Iran, một cách rõ ràng và kiên quyết như tình hình đòi hỏi. Đây không phải là vấn đề có thể trì hoãn, hay tiếp cận một cách do dự”, Abdullatif bin Rashid Al Zayani.
Lệnh ngừng bắn dự kiến, sẽ có hiệu lực ngay lập tức.
Nhưng đã có những dấu hiệu cho thấy tình hình trên thực địa vẫn còn bất ổn, với các báo cáo cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Iran vẫn đang tiếp diễn.
Tại nước láng giềng Lebanon, ít nhất 22 người đã bị thương trong, một cuộc tấn công vào thành phố ven biển phía nam Sidon.
Mousa Awada, một cư dân của Beirut cho biết, việc phải sống trong những cuộc tấn công liên tiếp, đã trở thành hiện thực nghiệt ngã đối với nhiều người.
“Chúng tôi đã sống sót hàng ngàn lần. Không phải một hay hai lần, không, chúng tôi đã sống sót rất nhiều lần. Trong cuộc tấn công trước, chúng tôi đã mất xe. Xe của tôi đậu ở đây, và tất cả đống đổ nát đổ xuống nó, tôi đang đứng bên ngoài, và chúng tôi đã sống sót. Và lần này chúng tôi cũng sống sót”, Mousa Awada.
Mặc dù vậy, những nỗ lực ngoại giao dường như cuối cùng cũng đang hình thành.
Thủ tướng Pakistan hiện đã mời các đại diện từ khắp khu vực, tham gia đàm phán vào thứ Sáu ngày 10 tháng 4, cùng với Mỹ và Iran, với hy vọng đạt được một lệnh ngừng bắn lâu dài.
Nhưng những điểm mấu chốt, vẫn còn tồn tại.
Một trong số đó là việc làm giàu uranium, được đưa vào bản đề xuất ngừng bắn bằng tiếng Ba Tư của Iran, nhưng lại không có trong văn bản tiếng Anh.
Và Tổng thống Trump đã nói rõ rằng, việc giải tán chương trình hạt nhân của Iran, vẫn là trọng tâm trong các mục tiêu của Washington.
"Như tôi đã tuyên bố trong thông báo về Chiến dịch Epic Fury, mục tiêu của chúng ta rất đơn giản và rõ ràng. Chúng ta đang từng bước phá hủy khả năng đe dọa nước Mỹ, hoặc thể hiện sức mạnh ra ngoài biên giới của chế độ này. Điều đó có nghĩa là loại bỏ hải quân Iran, hiện đã bị phá hủy hoàn toàn, gây tổn hại cho không quân và chương trình tên lửa của họ, ở mức độ chưa từng thấy và tiêu diệt cơ sở công nghiệp quốc phòng của họ. Chúng ta đã làm được tất cả những điều đó. Tổng hợp lại, những hành động này sẽ làm tê liệt quân đội Iran, đập tan khả năng hỗ trợ các lực lượng khủng bố ủy nhiệm và tước đoạt khả năng chế tạo bom hạt nhân của họ”, Donald Trump.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
