Biến đổi khí hậu sẽ là một vấn đề cấp bách tại Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương diễn ra vào tháng tới (30/8 đến 4/9), do Palau đăng cai tổ chức, với lời kêu gọi tất cả các bên tham gia trong khu vực cùng tham gia để không bỏ lỡ các cơ hội tiến bộ. Năm ngoái, Đài Loan nằm trong số các quốc gia không phải thành viên không được mời do áp lực từ Trung Quốc. Chính phủ Palau đã nói với SBS rằng họ dự đoán toàn bộ cộng đồng đảo sẽ bị nhấn chìm do mực nước biển dâng cao vào cuối thế kỷ này, đồng thời kêu gọi Úc đóng góp nhiều hơn vào việc thích ứng với biến đổi khí hậu.
Một bãi biển hẹp được che chắn bởi rừng ngập mặn và một vùng nước nông yên ả.
Nhưng với tư cách là người sống sót sau cơn bão Bopha năm 2012, sức mạnh tàn phá của đại dương luôn ám ảnh tâm trí Ricky.
"Tôi luôn cảm thấy lo lắng, luôn sợ hãi mỗi khi thủy triều dâng lên."
Ngôi nhà của anh nằm cách mực nước biển chỉ vài mét.
"Khi nó đến, có lẽ, tôi không biết, có lẽ nó sẽ tràn qua sàn nhà."
Ngay gần đó, một cư dân khác, Lazarus Inacio, ngày nào cũng chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng do cơn bão gây ra.
"Con đường và những tảng đá lớn trên đường, mọi thứ đều bị xáo trộn. Ngay cả nhà tôi, nước mặn cũng tràn vào trong nhà."
Các quốc đảo Thái Bình Dương đóng góp khoảng 0,03% tổng lượng khí thải nhà kính toàn cầu.
Nhưng với rất nhiều nhà cửa và làng mạc dọc theo bờ biển Palau, các cộng đồng vùng trũng thấp là những người chịu thiệt hại nặng nề nhất.
Toàn bộ các hộ gia đình cũng như trường học và bệnh viện đang được di dời lên vùng đất cao hơn để tránh mực nước biển dâng cao.
Nhưng đây là những dự án lớn, mà chính phủ Palau cho biết họ không đủ khả năng chi trả.
Steven Victor là Bộ trưởng Môi trường Palau.
"Vì vậy, chi phí di dời cơ sở hạ tầng này là điều mà Palau phải hợp tác với các đối tác để có thể thực hiện được, bởi vì với quy mô nền kinh tế nhỏ, chúng tôi không thể tự mình làm được."
Không chỉ các thị trấn ven biển cần hỗ trợ tài chính.
Những ruộng khoai môn truyền thống đã được canh tác qua nhiều thế hệ đang có nguy cơ bị ngập lụt và ảnh hưởng bởi thời tiết thất thường.
Cornelia Mason đến từ Tổ chức phi chính phủ Nhóm Phụ nữ Debedebokel.
Phóng viên: "Cộng đồng này sẽ mất mát những gì do biến đổi khí hậu?"
Cornelia: "Chúng ta có thể nói về văn hóa, về kiến thức sinh thái, về tính khả thi của... nơi này..."
Bộ trưởng Victor nói rằng thời gian đang cạn dần.
"Khoảng 20 năm trước, tôi nghĩ chúng ta đang ở tuyến đầu của biến đổi khí hậu. Giờ đây, chúng ta đang phải gánh chịu những tác động của biến đổi khí hậu."
Ông chia sẻ với đài SBS trước thềm Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương rằng, tác động của biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn khả năng thích ứng của đất nước ông.
"Chúng tôi cảm thấy Úc có khả năng làm được nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trong khu vực Thái Bình Dương. Chúng tôi hiểu rằng họ có nhiều năng lực hơn, cả về chuyên môn và tài chính."
Tổng trưởng Biến đổi Khí hậu của Úc, Chris Bowen, cho biết Úc đã cam kết sẽ hỗ trợ.
"Tôi làm việc rất chặt chẽ với Bộ trưởng Victor. Tôi sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với ông ấy tại PIF (Pacific Islands Forum). Năm ngoái, tôi đã đến thăm Palau và tuyên bố cam kết của Úc trong việc hỗ trợ nâng cấp hệ thống năng lượng tái tạo của họ."
Dữ liệu mới cho thấy Úc là đối tác viện trợ lớn nhất ở Thái Bình Dương, đóng góp 38% tổng kinh phí phát triển.
Nhưng ở Palau, con số này giảm xuống còn khoảng 7%, trong đó Mỹ là nhà tài trợ lớn nhất với 28%.
Tại thành phố lớn nhất của Palau, Koror, có rất nhiều dự án phát triển được Đài Loan tài trợ.
Có văn phòng hành chính chính của thành phố, được gọi là One‑Stop‑Shop, rồi đến Tòa nhà Quốc hội Palau; thậm chí cả Trung tâm Văn hóa, nơi dự kiến tổ chức Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương, đều được tài trợ ít nhất một phần bởi Chính phủ Đài Loan.
Đài Loan và các quốc gia không phải thành viên khác đã bị cấm tham dự cuộc họp các nhà lãnh đạo Diễn đàn các đảo Thái Bình Dương năm ngoái, sau những thông tin rộng rãi về áp lực từ Trung Quốc.
Ông Steven Victor nói
"Chúng tôi thấy điều đó khá đáng tiếc vì đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội. Là các nước Thái Bình Dương, chúng tôi biết rằng cần tất cả các đối tác cùng tham gia để có thể đạt được mục tiêu kiểm soát biến đổi khí hậu."
Hiện tại, Đài Loan đã cam kết tham dự diễn đàn vào tháng tới.
Trung Quốc cũng đã được mời, vì vậy một cuộc đấu tranh ngoại giao đang nổ ra, nhưng đối với các cộng đồng này, đó là vấn đề mang tính sống còn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
