Công chúng Úc đánh giá mối quan hệ đối tác Úc - Hoa kỳ và Úc - Trung là quan trọng ngang nhau.
Đó là kết qủa của cuộc khảo sát mới nhất từ Học Viện Lowy về thái độ của dân Úc đối với những vấn đề toàn cầu do các nhóm nghiên cứu chính sách của viện này thực hiện.
Và thậm chí, như kết quả của cuộc khảo sát thường niên này cho thấy so với cách nay tám năm thì hiện giờ dân Úc có phần nào coi nhẹ mối liên minh giữa Úc và đồng minh lâu năm của mình là Mỹ.
Theo Viện Lowy thì cuộc khảo sát hàng năm lần thứ 12 của Viện cho kết quả gây ngạc nhiên lớn về sự hoán chuyển thái độ trong dân Úc đối với những đối tác quốc tế lớn của quốc gia.
Cụ thể khi được hỏi cho đánh giá mức độ quan trọng trong mối quan hệ giữa Úc với Hoa kỳ và Úc-Trung Quốc, thì mức độ quan trọng của Trung Quốc trong dân Úc tăng lên đáng kể.
Chẳng hạn như nếu cách nay hai năm thì có 50% người được hỏi đánh giá cao Hoa kỳ trong khi Trung Quốc chỉ chiếm có 37% thì kết quả mới nhất của cuộc khảo sát vừa rồi cho thấy tỷ lệ ủng hộ Trung Quốc và Mỹ hiện nay là 43% bằng nhau.
"Có đến 3 phần tư dân Úc tin rằng chúng ta nên nêu cao quyền tự do hàng hải trong khu vực biển Nam Trung Hoa tức Biển Đông nhằm gia tăng cán cân thăng bằng trong bối cảnh mà Trung Quốc gia tăng mức độ hung hăng trong vùng biển này." - Alex Olive, Lowy Institude
Giám đốc của cuộc khảo sát này là Alex Oliver nói, nhận thức về mối quan hệ Úc -Mỹ đã sụt giảm thấp nhất so với cách nay 8 năm.
"Lần cuối cùng chúng tôi nhìn thấy một kết quả thấp như vậy là vào thời tổng thống George W Bush."
"Tôi nghĩ hiện giờ thì tình hình tương tự như vậy."
"Tôi nghĩ dân Úc đang tỏ ra bất an về viễn cảnh một nước Mỹ với Donald Trump lên nắm quyền."
"Dân Úc đại đa số ủng hộ bà Clinton với gần 80% công chúng nghĩ rằng Hillary Clinton nên làm tổng thống."
"Hơn 80% dân chúng tin rằng Hillary Clinton sẽ làm tốt vai trò tổng thống và có khả năng giải quyết tốt các vấn đề đối ngoại của đất nước Hoa Kỳ."
"Quan trọng hơn có khoảng 6 trong 10 người Úc được hỏi cho thấy họ không muốn ủng hộ Úc tham gia vào các hoạt động quân sự liên minh với Mỹ nếu như đó là do ông Donald Trump đứng đầu."
Alex Oliver nói số lượng gia tăng mức ủng hộ dành cho Trung Quốc từ kết quả của cuộc khảo sát cho thấy những người tham gia khảo sát đánh giá cao tầm quan trọng của mối quan hệ Úc -Trung và những ảnh hưởng của nó lên kinh tế như là một trong những đối tác lớn nhất của quốc gia.
Bà Oliver cho hay cuộc khảo sát cũng tiết lộ cho thấycó những tình cảm trái ngược của người Úc dành cho Trung Quốc.
"Những ấn tượng xấu là từ những báo cáo nhân quyền tệ hại của Trung Quốc, hệ thống nhà nước của họ, và cách Trung Quốc đổ xô vào đầu tư tại Úc."
"Về các hoạt động quân sự trong khu vực của chúng ta thì 8/10 người đánh giá xấu."
"Những ấn tượng tốt mà dân Úc dành cho Trung quốc là về con người, văn hóa và lịch sử nước này, cũng như mức độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng mà quốc gia này đạt được."
"Có thể nói dân Úc coi Trung Quốc như bạn nhưng là một tình bằng hữu với khá nhiều thận trọng."
"Có đến 3 phần tư dân Úc tin rằng chúng ta nên nêu cao quyền tự do hàng hải trong khu vực biển Nam Trung Hoa tức Biển Đông nhằm gia tăng cán cân thăng bằng trong bối cảnh mà Trung Quốc gia tăng mức độ hung hăng trong vùng biển này."
"Vì vậy có thể nói đây là mối quan hệ phức tạp, như nó vẫn thường thế mỗi khi có dịp hỏi về vấn đề Trung Hoa trong người dân Úc."
Cuộc khảo sát của Viện Lowy cũng cho thấy Trung Quốc tiếp tục được coi như là người bạn tốt nhất của Úc ở Châu Á.
Số người cho nhận xét này đã gia tăng kể từ năm 2014, thời điểm mà họ đánh giá Indonesia hay Ấn độ như những người bạn đứng đầu của Úc.
Cũng trong cuộc khảo sát này thì nước Nhật, đối tác thương mại lớn thứ hai củ Úc đã tụt hạng cùng với Nam Hàn.
Trong khi Châu Âu như những người được khảo sát đánh giá, 90% vẫn coi đây là một tổ chức quan trọng đối với Úc, mặc dù có dưới một nữa trong số đó phần nào có thái độ coi nhẹ sự quan trọng của tổ chức này trong quan hệ với Úc.
Trong một câu hỏi khác về quan hệ giữa Úc với thế giới thì việc đặt vấn đề liệu có phù hợp hay không nếu cựu Thủ tướng Kevin Rudd vào vai tổng thứ ký LHQ cũng được đưa ra.
Ông Rudd vẫn chưa chính thức được đề cử như người tranh cử cho vị trí của ông Ban-Ki Moon, tuy nhiên có những dự đoán là ông sẽ tham gia vào cuộc chay đua này.
Alex Oliver nói những người được hỏi có vẽ phân tán trong việc đánh giá về vấn dề này.
"Chúng tôi đánh gia cao ông ấy trong cái cách mà ông giải quyết các vấn đề đối ngoại."
"Chúng tôi đặt ra một câu hỏi cho công chúng Úc để xem liệu họ nghĩ gì về chính sách ngoại giao của các thủ tướng Úc."
"Trong số bảy cựu thủ tướng còn sống thì Kevin Rudd được đánh giá khá cao về vấn đề đối ngoại."
"John Howard được xếp đứng đầu trong khi Tony Abbott đứng cuối bảng."
"Tuy nhiên đánh gía cao tài đối ngoại không giúp gì cho việc sẽ được ủng hộ vào vị trí ứng cử viên Tổng thư ký."
"Tỷ lệ hiện là 50:50 giữa chống và ủng hộ ông Rudd vào chức vụ này, nó cho thấy dân Úc vẫn còn khá phân vân trong việc liệu ông ấy sẽ là một ông tổng thư ký LHQ xứng đáng hay không."
Để thực hiện cuộc khảo sát 2016 này, viện Lowy Institute đã tiến hành 1202 cuộc phỏng vấn qua điện thoại, và họ cho biết những người được gọi là trên 18 tuổi và gồm đủ các thành phần đại diện cho nước Úc.
Những vấn đề khác như biến đổi khí hậu, chính sách đối nội, khủng bố và an ninh, và vấn đề người tị nạn và di trú cũng được đưa vào trong cuộc khảo sát năn nay của viện.
