Vấn đề bồi thường đang một lần nữa được thế giới chú ý, lần này là ở Hà Lan. Quốc vương Hà Lan gần đây đã xin lỗi về quá khứ khai thác nô lệ của đất nước, nói rằng ông cảm thấy có bổn phận phải hành động. Nhưng một số người nói rằng chỉ xin lỗi thôi thì chưa đủ.
Quốc vương Hà Lan Willem-Alexander đã xin lỗi vì đất nước của ông đã từng tham gia vào chế độ nô lệ và những ảnh hưởng của điều đó vẫn còn hiện hữu cho đến ngày nay.
Nhà vua phát biểu tại một buổi lễ đánh dấu kỷ niệm 160 năm ngày bãi bỏ hợp pháp chế độ nô lệ ở Hà Lan, bao gồm cả các thuộc địa cũ ở Caribe:
"Tất cả chúng ta đều có lịch sử gia đình riêng, có những cảm xúc riêng, những truyền thống văn hóa riêng đã gắn kết chúng ta trong cộng đồng. Những nghi lễ an ủi chúng ta, những biểu tượng khuyến khích chúng ta và những lời thông thái vang trong trái tim chúng ta. Tất cả những truyền thống đó đều quý giá và đáng được tôn trọng. Nhưng chúng ta cũng hãy vươn ra ngoài để kết nối, để xây dựng một thế giới không phân biệt chủng tộc, không phân biệt đối xử và bóc lột. Sau khi thừa nhận và xin lỗi, chúng ta hãy cùng nhau làm việc để thúc đẩy hàn gắn, hòa giải và phục hồi. Để chúng ta có thể tự hào về những gì chúng ta chia sẻ. Vì vậy, chúng ta có thể nói rằng thời thế đã thay đổi. Xiềng xích đã bị phá vỡ, đó là sự thật."
Nhà vua nói rằng phân biệt chủng tộc trong xã hội Hà Lan vẫn là một vấn đề và ông hiểu không phải ai cũng ủng hộ lời xin lỗi của ông.
Lời xin lỗi được đưa ra trong bối cảnh Hà Lan đang xem xét lại quá khứ thuộc địa của mình một cách rộng rãi hơn, bao gồm cả việc tham gia vào cả hoạt động buôn bán nô lệ ở Đại Tây Dương và chế độ nô lệ ở các thuộc địa châu Á cũ của Hà Lan.
Vua Willem-Alexander cũng đã xin lỗi tại Indonesia vào năm 2020 vì bạo lực quá mức trong thời kỳ thuộc địa của Hà Lan.
Hồi tháng 12, Thủ tướng Mark Rutte thừa nhận Nhà nước Hà Lan phải chịu trách nhiệm trong việc buôn bán nô lệ ở Đại Tây Dương và thu lợi từ việc này, đồng thời nói lời xin lỗi.
Nhưng ông Rutte cho biết chính phủ sẽ không trả tiền bồi thường, như một hội đồng tư vấn đã khuyến nghị vào năm 2021.
Doelja Refos từ Suriname, một quốc gia Caribe bị ảnh hưởng của hoạt động buôn bán nô lệ của Hà Lan.
Cô hoan nghênh lời xin lỗi nhưng nói rằng như vậy chưa đủ.
"Tôi thấy cũng tốt, nhưng tôi vẫn mong chờ điều gì đó hơn là chỉ xin lỗi. Chẳng hạn như sự đền bù. Nhà vua đã nói điều gì đó về sự hàn gắn và khắc phục, nhưng không nhất thiết là sự bồi thường, một điều rất quan trọng để cộng đồng của chúng ta chữa lành tổn thương. Và tôi không chỉ nói về bồi thường tiền tệ, mà còn về mặt thể chế và cấu trúc.”
Cư dân địa phương Amsterdam Kamayugi Muhammad Ally nói rằng ông không chấp nhận lời xin lỗi của Nhà vua.
ALLY: "Đối với tôi, lời xin lỗi này là sự biện minh rằng chính phủ Hà Lan tìm kiếm lời xin lỗi cho họ, chúng tôi sẽ gọi đó là tội ác chống lại loài người."
Phóng viên: "Mọi người có chấp nhận lời xin lỗi không?"
ALLY: "Không, không phải ai cũng chấp nhận, bởi vì tôi không chấp nhận lời xin lỗi đó."
Chính trị gia Indonesia Laksamana Sukardi nói rằng mọi người nên tha thứ, nhưng không thể quên.
“Tất nhiên, chúng tôi hoan nghênh lời xin lỗi từ Vương quốc Hà Lan. Là một người tốt, chúng ta nên tha thứ nhưng không thể quên những gì họ đã gây ra cho dân tộc này, cho đất nước này. Họ đã bóc lột đất nước chúng tôi trong 350 năm. Bây giờ họ đã nhận ra, và tôi hoan nghênh thái độ của họ.”
Lời xin lỗi được đưa ra khi các quốc gia khác trên thế giới cũng đang xem xét vai trò của họ trong việc buôn bán nô lệ.
