Chính phủ liên bang đã thực hiện những bước đầu tiên trong việc thiết lập tiếng nói cho người Thổ dân trước quốc hội, khi tiết lộ một quy trình "đồng thiết kế" mới. Theo bộ trưởng Thổ dân sự vụ Úc, ông Ken Wyatt nói rằng mô hình này sẽ cho phép những người Úc đầu tiên- First Nations people- được lắng nghe ở tất cả các cấp chính quyền nhưng lại loại bỏ việc đưa tiếng nói của người Thổ dân vào Hiến pháp.
Tại Redfern, Sydney, là một cộng đồng mang lịch sử chính trị của những người chủ đất đầu tiên của nước Úc, Bộ trưởng Thổ dân sự vụ Úc, ông Ken Wyatt vạch ra một lộ trình để người Thổ dân giành được tiếng nói trong Chính phủ.
"Nếu chúng ta nghiêm túc về Tiếng nói, thì chúng ta thực sự phải làm điều này đến nơi đến chốn. Và những gì tôi sẽ nói với ai có liên quan đến Uluru-rằng những gì quý vị đã đưa ra thực sự là một khái niệm xác định đúng nhu cầu xung quanh việc lắng nghe tiếng nói. Nhưng đối với tôi, đó cũng là tiếng nói của chính những người trong một cộng đồng."
Bộ trưởng đã thông báo một kế hoạch kéo dài 12 tháng để trưng cầu dân ý cuả cộng đồng Thổ dân khắp cả nước, đồng thời mời các giáo sư Marcia Langton và Tom Calma về để lãnh đạo một nhóm mới nhằm đảm bảo mọi tiếng nói đều được lắng nghe, ở tất cả các cấp chính quyền.
Liên đảng đã loại bỏ việc đưa tiếng nói vào Hiến pháp, theo đề xuất ban đầu từ văn bản gọi là Tuyên ngôn từ trái tim của Uluru-Uluru Statement From the Heart, được công bố trong một Nghị hội về Hiến pháp quốc gia do Hội đồng trưng cầu dân ý tổ chức.
Ông Wyatt nói rằng đó không phải là giải pháp duy nhất.
Họ không muốn có một viện thứ ba, thứ gì đó đơn giản sẽ bảo đảm rằng khi các vấn đề đang được tranh luận tại quốc hội, có ảnh hưởng đến những người Úc đầu tiên là họ, thì họ nên được tham vấn.
"Tiếng nói đã trở thành một tuyên ngôn trong các cuộc họp tại Uluru và do đó, nó đã không được định nghĩa theo một cách thật rõ ràng, khác biệt và khi tôi ở ngoài cộng đồng, các cộng đồng cho biết, "Tiếng nói trên toàn quốc không quan trọng bằng tiếng nói của cộng đồng chúng ta-làm thế nào để mọi người lắng nghe chúng ta về những gì đang xảy ra ở đây?"
Lãnh đạo phe đối lập Anthony Albanese nói rằng Tuyên ngôn Từ Trái tim của Uluru cần phải được tôn trọng.
"Sai sót ở đây là cộng đồng Thổ dân đã trải qua quá trình tham vấn rộng rãi. Điều họ muốn là có tiếng nói trước quốc hội và được đưa vào Hiến pháp. Họ không muốn có một viện thứ ba. Họ chỉ muốn thứ gì đó đơn giản như là sẽ được bảo đảm rằng khi các vấn đề đang được tranh luận tại quốc hội, có ảnh hưởng đến những người Úc đầu tiên, thì họ nên được tham vấn."
Người phát ngôn về vấn đề thổ dân của đảng Lao động, bà Linda Burney cũng sẽ được tham vấn về vấn đề này trong suốt tiến trình này.
Bà phát biểu rằng Bộ trưởng Wyatt đang ở trong một vị thế khó xử.
"Ken Wyatt đang đi trên một con đường cực kỳ khó khăn-ông ấy biết những gì người thổ dân và người dân vùng eo biển Torres Strait muốn về tiếng nói được công nhận nhưng ông ấy cũng là một thành viên của Chính phủ trong khi Chính phủ của thủ tướng Morrison đã bác bỏ việc công nhận có bộ phận cố vấn cho chính phủ về vấn đề thổ dân. Nhưng đó là con đường mà ông Ken phải đối diện."
Quyết định của Chính phủ để công nhận Tiếng nói nhưng không được đưa vào Hiến pháp, đã bị một số người trong cộng đồng thẳng thừng từ chối.
Người ủng hộ người Thổ dân Thomas Mayor lên tiếng về quan điểm đó.
"Vâng, đó là một cái tát vào mặt cho tất cả người Thổ dân trên nước Úc. Tiến trình Uluru là một tiến trình toàn quốc chưa từng có, rất kỹ lưỡng, được thiết kế và lãnh đạo bởi người thổ dân và các chuyên gia. Bất cứ điều gì họ đưa ra trong quy trình thiết kế mới này, chúng ta không thể tin rằng nó sẽ được thực hiện."
Cuộc tranh luận này có thể được đưa ra trong các vòng thảo luận mới nhất.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/vietnamese
