Cho đến gần đây, người ta vẫn kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Úc châu sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng Ba. Giờ đây, các nhà kinh tế không còn chắc chắn nữa.
Và đúng như dự đoán của giới chuyên gia kinh tế, chiều 17/3, Ngân hàng Trung ương Úc châu (RBA) đã tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Mức lãi suất cơ bản mới là 4,1%, tăng từ 3,85%.
RBA đã tăng lãi suất hai lần trong hai tháng (một lần vào tháng Hai và một lần nữa vào tháng Ba).
Quyết định chính sách của Hội đồng RBA được đưa ra với đa số sít sao: năm thành viên bỏ phiếu tăng lãi suất tiền mặt thêm 25 điểm cơ bản lên 4,10%, trong khi bốn thành viên bỏ phiếu giữ nguyên mục tiêu lãi suất tiền mặt ở mức 3,85%.
Trước đó, Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) đối mặt với một trong những quyết định về lãi suất khó khăn nhất trong nhiều năm, các chuyên gia cho biết, khi mối lo ngại về lạm phát gia tăng trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông.
Cho đến một tuần trước, ngân hàng trung ương được dự đoán rộng rãi sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp hội đồng quản trị tháng 3.
Nhưng điều đó đã thay đổi với cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã chặn đứng việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, gây ra sự hỗn loạn trên thị trường năng lượng và khiến giá nhiên liệu tăng vọt.
Các nhà phân tích cảnh báo giá dầu chuẩn có thể sớm vượt quá 150 đô la Mỹ một thùng và khiến lạm phát - hiện đã ở mức 3,8% - vượt xa mục tiêu 2-3% của Ngân hàng Trung ương (RBA).
Cú sốc chiến tranh làm tăng nguy cơ lạm phát
Trong một cuộc phỏng vấn với The Conversation tuần trước, Phó Thống đốc RBA Andrew Hauser đã báo hiệu rằng ngân hàng trung ương đặc biệt lo ngại về việc lạm phát vẫn ở mức cao.
Ông Hauser đồng thời cho biết thêm cũng có những rủi ro khi hành động "vội vàng".
"Việc không tăng lãi suất lên mức cần thiết và để lạm phát vượt khỏi tầm kiểm soát là một vấn đề rõ ràng."
“Thị trường đã coi cuộc phỏng vấn này như một chỉ dẫn rằng việc tăng lãi suất có nhiều khả năng xảy ra vào tháng 3 hơn là không," ông Hauser nhận định
Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers cũng cho biết các kịch bản đang được mô phỏng trong đó lạm phát đạt đỉnh ở mức gần 4%, do chiến tranh ở Trung Đông.
"Nguồn gốc của sự biến động bất thường nhất trong dự báo của chúng tôi và trong nền kinh tế... thực sự là việc cuộc chiến (ở Trung Đông) này kéo dài bao lâu."
“Chúng ta đã biết rằng đó là một cú sốc rất lớn," ông nói với Sky News hôm Chủ nhật 15/3
RBA đã tăng lãi suất cơ bản lên 3,85% tại cuộc họp tháng Hai, tăng từ 3,6% - mức đã duy trì kể từ tháng Tám sau khi giảm 0,25 điểm phần trăm.
Trước đó, nhà kinh tế trưởng của AMP, Shane Oliver, tin rằng sẽ có nhiều cuộc tranh luận hơn bình thường tại cuộc họp tháng Ba. Mặc dù ông tin rằng lãi suất nên được giữ nguyên, nhưng ông cho rằng RBA có khả năng sẽ tăng lãi suất.
“Với sự bất ổn từ chiến tranh ở Trung Đông và giá nhiên liệu, có thể có những thành viên muốn chờ cho tình hình ổn định trước khi tăng lãi suất.”
“Nhưng tôi nghĩ cuối cùng quyết định sẽ là tăng lãi suất một lần nữa để ngăn chặn những lo ngại rằng họ sẽ mất kiểm soát lạm phát hơn nữa,” ông Oliver nói.
Mặc dù các quyết định của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) thường nhất trí, Oliver cho biết cuộc họp tháng này là “phức tạp nhất” trong nhiều năm.
Để rồi quyết định được đưa ra dù sít sao nhưng vẫn là tăng lãi suất cơ bản thêm 0.25 điểm phần trăm.
Và rõ ràng ông nhận định của ông Oliver là có lý.
“Còn một khoảng thời gian dài nữa mới đến cuộc họp tiếp theo vào tháng Năm…”
“Một số thành viên hội đồng có thể nghiêng về việc chờ đợi, và những người khác có thể nghiêng về việc hành động sớm hơn,” ông nói thêm.
Người vay chuẩn bị cho quyết định của RBA
Quyết định sắp tới được đưa ra trong bối cảnh có dấu hiệu cho thấy căng thẳng thế chấp đang gia tăng và sau khi cho vay với tiền đặt cọc thấp tăng kỷ lục — tăng 63% (2,1 tỷ đô la) so với quý trước trong tháng 12, theo phân tích số liệu của Cơ quan Quản lý Giám sát Ngân hàng Úc (APRA) do trang so sánh tài chính Canstar thực hiện.
Việc tăng cường cho vay diễn ra sau khi chính phủ liên bang dỡ bỏ giới hạn đối với chương trình Bảo lãnh Mua nhà Lần đầu vào cuối năm ngoái — cho phép người mua nhà lần đầu mua nhà với khoản đặt cọc 5% thay vì 20%.
Giám đốc phân tích dữ liệu của Canstar, Sally Tindall, nói với SBS News rằng sự gia tăng cho vay cho thấy mọi người "không gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng".
"Nhưng điều đó cũng chỉ ra thực tế là giá bất động sản đang tăng và tiếp tục tăng, và đó là lý do tại sao mọi người đang gánh thêm ngày càng nhiều nợ," bà Tindall nói.
Liv Cotterill là một trong những người đã tận dụng chương trình này, và nó đã giúp khả năng mua nhà của cô "tốt hơn rất nhiều".
Người phụ nữ đến từ Sydney này đã tiết kiệm gần một thập kỷ và "luôn thuê nhà" và cảm thấy việc mua nhà là một giấc mơ hão huyền.
"Tôi đang ở độ tuổi giữa 40 và độc thân, việc kiếm tiền thậm chí chưa từng nằm trong suy nghĩ của tôi."
“Tôi may mắn vì mẹ tôi đã có thể đóng góp "một chút" vào khoản tiết kiệm của tôi sau khi tôi bắt đầu gặp khó khăn,” cô Cotterill nói.
Liv CotCotterill đã mua căn nhà đầu tiên của mình ở Sydney vào tháng 12 năm ngoái với sự giúp đỡ từ mẹ và chương trình hỗ trợ tiền đặt cọc 5% của chính phủ.
Cotterill cho biết ngân sách của cô eo hẹp hơn kể từ khi nhận chìa khóa nhà vào tháng 12, với khoản trả góp thế chấp gấp đôi số tiền thuê nhà mà cô từng trả.
Cô cảm thấy sẵn sàng cho quyết định của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA). Nhưng nếu ngân hàng trung ương tăng lãi suất tiền mặt một lần nữa vào tháng 5, cô có thể sẽ gặp khó khăn.
"Tôi nghĩ rằng một lần tăng lãi suất nữa đối với tôi, chẳng hạn, sẽ ổn thôi. Tôi vẫn có thể xoay xở được.”
“Tôi nghĩ nếu nó tăng thêm một lần nữa sau đó hoặc hơn nữa, thì tôi sẽ gặp khó khăn hơn một chút," cô nói thêm.
Tuy nhiên, những người vay khác có thể ở trong tình thế bấp bênh hơn.
Dữ liệu từ báo cáo bất động sản mới nhất của Domain cho thấy người Úc đang chi một tỷ lệ phần trăm thu nhập cao hơn để trả nợ thế chấp so với 5 năm trước.
Nhóm này định nghĩa một hộ gia đình đang gặp khó khăn về khoản vay thế chấp nếu họ chi hơn 30% thu nhập cho việc trả nợ.
Những người vay sở hữu nhà giá rẻ ở Sydney phải đối mặt với tỷ lệ căng thẳng tài chính cao nhất, tiếp theo là Brisbane, sau đó là Adelaide và Perth.
Nicola Powell, trưởng bộ phận nghiên cứu và kinh tế của Domain, cho biết.
"Thật sự khá bất thường khi nhìn lại năm năm trước, khi chúng ta hầu như không thấy thành phố nào gặp khó khăn về khoản vay thế chấp."
"Ngày nay, tất cả các thành phố thủ phủ của chúng ta đều đang gặp khó khăn về khoản vay thế chấp đối với nhà ở giá rẻ."
“Và khi chúng ta xem xét các căn hộ, chúng ta có Sydney, Brisbane và Adelaide về mặt kỹ thuật hiện đang gặp khó khăn về khoản vay thế chấp," ông Powell nói.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
