Trong thời gian sắp tới, Úc có thể sẽ thực hiện nhiều cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề công nhận thổ dân trong Hiến pháp, hợp thức hóa hôn nhân đồng tính và từ bỏ chế độ quân chủ.
Năm nay là năm bầu cử thủ tướng mới của Úc, nhưng người dân Úc có thể sẽ phải bỏ phiếu thêm 3 lần nữa.
Phát biểu tại Câu Lạc Bộ Báo Chí Quốc Gia tại Canberra vào thứ Tư vừa qua, lãnh tụ Thổ dân Noel Pearson cảnh báo việc công nhận Thổ dân trong Hiến pháp phải được thông qua trước khi nước Úc chuyển qua thể chế cộng hòa.
"Tôi vẫn còn hoài nghi về khả năng của một nền cộng hòa. Tôi nghĩ việc công nhận Thổ dân trong Hiến pháp cần được giải quyết đầu tiên, vàviệc Úc có nên theo chế độcộng hòa hay không là một câu hỏi thứ yếu và khác biệt.”
Lãnh đạo Đảng đối lập Bill Shorten là người ủng hộ cả hai vấn đề thổ dân và nền cộng hòa, và nói rằng cả hai chiến dịch có thể diễn ra đồng thời.
"Việc công nhận những người Úc đầu tiên trong Hiến pháp là một bước sửa sai mà chúng ta đã trì hoãn quá lâu. Thổ dân Úc xứng đáng được công nhận trong Hiến pháp. Nó cũng giống như giấy khai sinh của nước Úc vậy. Nhưng không có gì ngăn chặn việc mời gọi dư luận Úc tranh luận về mô hình một nước Úc cộng hòa cả.”
Phát ngôn nhân về ngân khố của Đảng đối lập, Chris Bowen, nói người Úc cần phải hành động ngay nếu muốn sự thay đổi diễn ra.
"Lần đầu tiên,chúng ta có cảThủtướng và Lãnh đạo Đảng đối lập cùng đồng thuận về khả năng của một nền cộng hòa. Chúng ta hãy biến nó thành hiện thực."
Trong khi đó, nội bộ phe bảo hoàng đang có sự chia rẽ rõ rệt. Neil James, đến từ tổ chức Người Úc ủng hộ nền Quân chủ lập hiến, cho biết tổ chức đối thủ, Liên minh Bảo hoàng Úc, không mấy quan tâm đến những thay đổi trong Hiến pháp, mà chỉ tập trung vào các nhân vật nổi tiếng của hoàng gia.
"Chỉ có tổ chức Người Úc ủng hộ nền Quân chủ lập hiến mới có đủ khả năng tranh luận về hệ thống hiến pháp hiện hành ở cấp độ trí tuệ. Và tôi nghĩ mọi người đều nhận ra điều đó, và có lẽ đó là lý do những tờ báo thiên vị vẫn tiếp tục ủng hộ Liên minh Bảo hoàng Úc.”
Vấn đề bình đẳng hôn nhân cũng sẽ được đưa ra trưng cầu dân ý.
Khảo sát mới nhất cho thấy đa số người Úc ủng hộ bình đẳng hôn nhân, nhưng một số thành viên Đảng Tự do lại e ngại thay đổi.
Lãnh đạo đảng Xanh, Thượng nghị sĩ Richard DiNatale, nói bỏ phiếu tự do là một sự lãng phí thời gian nếu có một số thành viên của liên đảng không bị ràng buộc bởi kết quả lá phiếu.
"Một số thành viên của liên đảng nói rằng họ sẽ không tôn trọng kết quả trưng cầu dân ý. Eric Abetz hôm nay đã tuyên bố rằng, ông sẽ không bị ràng buộc bởi ý kiến của toàn dân về bình đẳng hôn nhân, vậy tổ chức trưng cầu dân ý phỏng có ích gì?”
Cho đến nay, Thủ tướng vẫn chưa ấn định thời gian cho bất kỳ cuộc trưng cầu dân ý nào.
