Đảo Nauru những ngày này thu hút sự quan tâm của nhiều người, bởi Diễn đàn Các đảo quốc Thái Bình Dương. Nauru cũng đang nóng lên bởi sự kiện một nữ kí giả New Zealand bị bắt tạm giam khi đang tác nghiệp trên đảo. Giới hữu trách Nauru cho rằng, phóng viên trên đã vi phạm điều kiện chiếu khán, khi tiếp cận với người tị nạn bên ngoài một nhà hàng.
Nữ kí giả người New Zealand Barbara Dreaver trong lúc đang tác nghiệp tại Nauru, trong khuôn khổ Diễn đàn Các đảo quốc Thái Bình Dương, đã bị lực lượng cảnh sát bắt giữ, với cáo buộc vi phạm chiếu khán.
Cô Dreaver được thả ra ngay sau đó, nhưng không được phép đưa tin tại sự kiện, và sẽ rời khỏi Nauru ngay lập tức.
Nữ phóng viên cho biếc, sự việc trên khiến cô vô cùng ngạc nhiên, bởi cô đang tiếp xúc với nguồn tin từ bên ngoài trại giam giữ, vậy nên cô không vi phạm luật pháp nước sở tại, cũng như điều kiện visa.
“Tôi không tin mình đã bị bắt giữ khi tác nghiệp. Tôi biết, tôi có quyền phỏng vấn những người tị nạn. Tôi nghĩ đã có chút gì đó hiểu lầm. Thật sự đã hiểu lầm. Tôi chỉ muốn nói là, tôi rất vui khi được phóng thích”
Nauru là một đảo quốc rất khắt khe đối với các phương tiện truyền thông. Mỗi quốc gia đến tham dự Diễn đàn Các đảo quốc Thái Bình Dương chỉ được phép mang 3 kí giả đến đưa tin sự kiện.
Trong khi đó, những người ủng hộ nhân quyền nói rằng, việc bắt giam nhà báo New Zealand, khi cô đang tác nghiệp trên đảo Nauru cho thấy nhà chức trách đang cố tình hạn chế thông tin phóng viên.
Bà Meg D'Rond, Giám đốc Tổ chức Ân xá quốc tế tại New Zealand cho biết, phóng viên Dreaver đã làm đúng vai trò và trách nhiệm của mình.
“Nhà báo có nghĩa vụ phải đưa tin về các vụ vi phạm nhân quyền, những điều mà dư luận quan tâm. Qua sự vụ lần này, chúng ta càng thêm hiểu rằng, đã có những vấn đề quy định và các luật lệ chiếu khán tại đây. Từ quan điểm của Tổ chức Ân xá quốc tế, việc giam giữ một nhà báo, chỉ vì họ đang tác nghiệp trên đường. Đây được xem là một phản ứng lo sợ giới truyền thông”
Giới hữu trách Nauru đã phủ nhận thông tin cho rằng, những nhà báo bị ngăn chặn tự do tác nghiệp, hoặc bị cấm tiếp xúc với người dân trên đảo.
Những người này cho rằng, giới truyền thông đã yêu cầu chính quyền địa phương phải bảo vệ cho sự an toàn của tất cả phóng viên, khi họ viếng thăm các cộng đồng dân nhập cư.
Chính phủ Nauru cũng tuyên bố rằng, kí giả Dreaver đã tự nguyện đi theo cảnh sát chứ không phải bị bắt buộc.
Trước thềm Diễn đàn Các đảo quốc Thái Bình Dương, có ý kiến đề nghị đưa vấn đề người tị nạn vào bàn nghị sự. Thế nhưng yêu cầu này đã bị từ chối. Tổng thống Nauru Baron Waqa cho rằng, vấn đề trên không phải là mục tiêu của Diễn đàn.
“Chúng tôi không liên quan đến những chuyện này. Đừng kể với tôi về những chuyện đó. Quý vị biết không, những người tị nạn rõ ràng là vấn đề nhứt nhói. Nhưng đó là việc của chính phủ Úc, và những ai ủng hộ người tị nạn ở bên đó. Làm sao đây lại là vấn đề của đảo Tonga và Kiribati được.”
Nauru là một đảo quốc rất khắt khe đối với các phương tiện truyền thông. Mỗi quốc gia đến tham dự Diễn đàn Các đảo quốc Thái Bình Dương chỉ được phép mang 3 kí giả đến đưa tin sự kiện. Riêng New Zealand được phép mang 6 phóng viên.
Trước phiên khai mạc diễn đàn, các gia đình và trẻ em người tị nạn đã nhanh chóng được chuyển đi nơi khác, mặc dù những người tị nạn này đã sống trong các lều trại tự nhiều năm.
Vào tháng 2 năm nay, chính phủ Nauru đã cấm đài truyền thông quốc gia Úc ABC theo phái đoàn tham gia sự kiện do đảo quốc này tổ chức.
"Việc bắt giữ nữ kí giả New Zealand khi cô đang tác nghiệp trên đảo Nauru cho thấy nhà chức trách đang cố tình hạn chế thông tin phóng viên"
Bà Meg de Ronde, từ Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết việc tiếp cận với Nauru bị giới hạn đối với các kí giả và những tổ chức phi chính phủ.
“Chắc chắn đã có một chiến dịch bí mật để kiểm duyệt thông tin trên đảo Nauru và Manus. Ý tôi là tại Nauru, các kí giả phải xin chiếu khán với giá cắt cổ, tới 6000 đô la. Và rõ ràng là nhiều tổ chức phi chính phủ đã bị cấm lên đảo. Chúng tôi tin rằng, chính sự phản đối của dư luận, đã thể hiện sự bất mãn của nhiều người”
Một phúc trình gần đây được thực hiện bởi Hội đồng Tị nạn Úc cho biết, khoảng 900 người trên đảo Nauru đã trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất, và nhiều trẻ em chỉ mới 10 tuổi, nhưng đã tìm đến cái chết vì tuyệt vọng. Nhiều người cũng cáo buộc rằng, chính phủ Úc đã cố tình che dấu quy mô thật sự của cuộc khủng hoảng người tị nạn trên đảo Nauru.
New Zealand đã nhiều lần hứa là sẽ tiếp nhận những người tị nạn từ đảo Manus và Nauru. Mới đây, nước này cũng nâng chỉ tiêu tiếp nhận người tị nạn lên 1500 người mỗi năm.
Tham dự Diễn đàn tại Nauru lần này, Phó Thủ tướng New Zealand Winston Peters bày tỏ sự quan ngại về chính sách mới này. Bởi một số nơi tại New Zealand, người dân cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn trong cuộc sống.
“Đất nước chúng tôi có 50,000 người vô gia cư. Tôi có thể chỉ cho quý vị thấy những phần của vịnh Hokianga, và một số nơi khác ở phía Bắc New Zealand, nơi mà nhiều người dân đang sống trong cảnh khó khăn. Chúng ta phải giúp họ nâng cao mức sống, trước khi chúng tôi có thể xem xét đến những trách nhiệm mới, thí dụ như nhận thêm di dân lên gấp 10, thậm chí 20 lần, mà không thèm quan tâm đến đời sống của họ, chỗ ở, và công ăn việc làm”
